Өскеменде экологиялық арнайы рейд жүргізілді

Өскемен қаласында экологтар ауаның ластануына қатысты бақылау бағытын қайта қарады.

Көпшілік ойлағандай, атмосфераны ірі зауыттар ластап жатқан жоқ. Мамандардың мәліметінше, жылына ауаға 160 мың тонна зиянды заттар таралады. Оның тек 50 мыңы кәсіпорындарға тиесілі. Ал қалғаны автокөліктен шығатын түтін мен жер үйлердегі пештен шығатын қалдықтар. Бұл шығарындылардың адам денсаулығына қаншалықты қауіпті екенін экологтар жаңа мобильді зертхананың көмегімен анықтауда. Қазір мамандар арнайы рейд жүргізуді бастап кетті.

Өскемен тұрғындары жиі тыныс алу қиындап, қалың түтін шаһарды басып жатады деп шағымданады. Әсіресе, желсіз күндерде жағдай ушыға түседі. Мұндай кезде зиянды шығарындылар ауада таралмай, жиналып қалады. Өткен жылы метеоқолайсыз 112 күн тіркелген.

Любовь Золотилова, Өскемен қаласының тұрғыны:

- Қазір ауаның лас екені рас. Көк түтін жиі қаланың үстін тұмшалайды. Бірақ бұл түтін неден екенін, оның қаншалықты зиян екенін біз білмейміз. Өйткені біз эколог емеспіз.

Сондықтан тұрғындар ең алдымен зауыттарды кінәлайды. Ал экологтар бұл кәсіпорындарды үнемі тексеріп отырамыз дейді. Көбінесе заңбұзушылықтар анықталмайды. Мамандардың айтуынша, мәселе тек өндіріс орындарында ғана емес. Жылына бөлінетін 158 мың тонна зиянды заттың тек үштен бірі ғана зауыттардың үлесіне тиесілі.

Аружан Мұсаханова, ШҚО Экология департаментінің баспасөз хатшысы:

- Ал қалғанының бәрі автокөлік пен жеке сектор. Автокөлік жеке сектордан екі есе көп саналады. Ол 92 мың тоннаға қарай. Ал жеке сектор 14 мыңға жуық болды жылына.

Осыған байланысты экологтар рейд барысында тек өндірістік аймақтарды ғана емес, жеке секторды да қамтып отыр. Қазіргі таңда олардың техникалық мүмкіндіктері де артқан. Жуырда департамент жаңа мобильді зертхана алып, оны пайдалана бастады.

Фархат Кнасилов, ШҚО Экология департаменті зертхана жетекшісі:

- Ең жоғары көрсеткіш Меновное ауданында тіркелді. Ауаның ластану деңгейі текше метріне 700 миллиграмға дейін жетті. Бұл – РМ 2,5 деп аталатын ұсақ қатты бөлшектер бойынша анықталған көрсеткіш.

Бұл шаң тозаң өкпеге еніп, қан айналымы арқылы бүкіл ағзаға тарайды. «Ұзақ уақыт онымен тыныстаған жағдайда жүрек-қан тамырлары аурулары туындауы мүмкін»,- дейді мамандар.Сондай-ақ пештен шығатын түтіннің де қауіпті екені айтылды. Енді жергілікті билік жеке секторды кезең-кезеңімен орталық жылу жүйесіне қосуды жоспарлап отыр. Бұл үшін шағын қазандықтар салу көзделген.

Азат Қасымов, Өскемен қаласы әкімінің баспасөз хатшысы:

 - Бірінші кезеңде Экологиялық кодекс талаптарына сәйкес жұмыс жүргізіледі. Одан кейін қаржыландыру мәселесі қарастырылады. Құрылыс Шығыс кентінде, 22-шағын ауданда және Сол жағалауда жоспарланып отыр.

Егер жоба тиісті келісімдерден өтіп, қаржы бөлінсе, құрылыс тіпті биыл басталуы мүмкін. Ал әзірге қоғамдық көліктерден шығатын зиянды қалдықтарды азайту мақсатында 12 электробус сатып алу жоспарланып отыр.

Авторлары: Рүстем Қайратұлы, Анель Есенбердина, Жігер Бабақанов