Павлодарда бір топ аққу қыстап қалды

Павлодар қаласындағы Усолка өзенінде бір топ аққу қалып қойды. Қала тұрғындары күздің қара суығына қарамастан айдында жүзген аққуларды суретке түсіріп, әлеуметтік желілерге жаппай жариялап жатыр. Алайда табиғат қорғаушылары киелі құстардың қыстап қалуына алаңдаулы. Су беті толық қата бастаса, аққулардың қорек табуы қиындауы мүмкін. 

Өзенде баяу жүзген он аққу қыстың жақындағанын ұмытып кеткендей. Қала тұрғыны Дәулет Зәкәриянов Усолка өзенінің жағасына күн сайын серуенге шығады. Жыл құстарының ішінде үйректердің қыстап қалатынын білемін. «Аққулардың оңтүстікке ұшпауын алғаш көруім», - дейді. 

Дәулет Зәкәриянов, қала тұрғыны:

- Бірнеше жылдан бері қарап жүрмін, енді мен осындай жағдайды бірінші рет көріп тұрмын. Менің ойымша олар бір себептен жылы жаққа ұша алмай қалды. Балалапандары қалды ма? Әлде біреуі ауырып қалды ма? Олар сыңарын тастамайды ешқашан. Сондай ұша алмай қалған ба екен? Обал. 

Құстардың күнделікті тіршілігін бақылап жүрген орманшылар «өзен суы жылы, қорек мол. Сондықтан алаңдауға еш негіз жоқ», - деп отыр. 

Қарлығаш Қасиетова, тілші:

- Қыс мезгілінде аққулардың жылы жаққа ұшпай қалып қалатын сәттері бірлі жарым кездесіп тұрады екен. Бірақ осылай тобымен қалуы алғаш рет. «Күн күрт суытып, өзенге мұз қатып қалса, онда құтқару шараларын қолға алуға тура келеді», - дейді мамандар.

Аждар Жүсіпов, Орман және жануарлар дүниесін қорғау мекемесінің басшысы:

- Бұл – Қызыл кітапқа енбеген сыбырлақ аққулар. Он аққудың төртеуі – балапан. Оларға ешқандай қауіп төніп тұрған жоқ. Біз күн сайын келіп, құстарды бақылап, тексеріп отырамыз. Усолка өзені толық мұз болып қатып қалғанда, әлсіреп немесе мертігіп қалғандары болса, оларды қамқорлыққа аламыз. 

Биология ғылымдарының докторы, профессор Қанат Ахметов, аққуларды биыл тек Усолка өзенінен емес облыс аумағындағы шағын тоған көлдерден де кездестіріпті. Айтуынша, құстардың солтүстік өңірді таңдауының бірнеше себебі бар.

Қанат Ахметов, биология ғылымдарының докторы, профессор:

- Енді осы құс қана бізде қалды деп айтуға болмайды. Мен кеше мысалы, басқа құстарды да көрдім. Осы Павлодардың маңайында. Су қатқан жоқ, судың маңайындағы құстар кездесе береді. Оның үстіне жалпы глобалдық процестерді де ешкім бүгіндері жоққа шығармайды. 

Құстардың мінез-құлқына қарап, «қыс жылы болады» деп болжам жасап жатқандар бар. Синоптиктердің мәліметі де осы пікірге сәйкес келеді. 

Ирина Анохина, «Қазгидромет» орталығы Павлодар филиалының бөлім басшысы:

- Алдын ала болжам бойынша қараша айы жылы болады. Алғашқы аяздар желтоқсанның ортасында басталуы мүмкін. Ұзақ мерзімді болжамдар бойынша, биылғы қыс әдеттегіден жылы өтеді деп күтілуде. Орташа ауа температурасы көпжылдық мөлшерден 1–2 градусқа жоғары болады. 

Естеріңізде болса, былтыр Екібастұздағы көмір кенішінен табылған бірқазандар құтқарылған еді. Сондай-ақ қанаты сынған аққу да қамқорлыққа алынған. Орманшылар киелі құстарға бұл жолы да қауіпсіз орын табылатынына сенімді.   

Авторлары: Қарлығаш Қасиетова, Дәулет Қошқарбаев, Марат Игіліков