Қайтыс болған адамның зейнетақы жинағын туыстарына алуға болады

Қаражат заңда белгіленген тәртіппен мұрагерлеріне өтеді. Марқұм зейнет жасына жетпесе де, оның жинақталған ақшасын мұраға қалдыруға болады, – деп хабарлайды Aikyn.kz сайты.

Қазақстанның Әлеуметтік кодексіне сәйкес, БЖЗҚ-да зейнетақы жинағы бар адам қайтыс болған жағдайда оның қаражаты заңнамада белгіленген тәртіппен мұраға қалдырылады. Бұл ретте марқұмның жасына немесе зейнетақы төлемдерін алып үлгергеніне қарамастан, оның шотында қалған жинақ мұра құрамына кіреді.

Зейнетақы жинағын алу үшін мұрагерлер алдымен нотариусқа жүгінуі керек. Азаматтық кодекске сәйкес, мұраны қабылдаудың жалпы мерзімі – мұра ашылған күннен бастап алты ай. Осы уақыт ішінде мұрагерлік құқықты рәсімдеу үшін тиісті өтініш беріледі. Алты айлық мерзім өткеннен кейін нотариус мұраға құқық туралы куәлік береді. Мұрагер осы құжаттың негізінде БЖЗҚ-ға жүгініп, марқұмның зейнетақы жинағын алуға өтініш бере алады.

Егер қайтыс болған адам өсиет қалдырса, жинақ өсиетте көрсетілген адамдарға заң талаптарына сәйкес беріледі. Өсиет болмаған жағдайда мұрагерлер заңда белгіленген кезектілік бойынша анықталады. Бірінші кезекте марқұмның балалары, жұбайы және ата-анасы мұрагерлікке шақырылады. Бұл ретте заңда көзделген міндетті үлеске қатысты талаптар да ескеріледі.

Бұдан бөлек, марқұмның отбасы мүшелері жерлеу шығындарына арналған біржолғы төлем ала алады. БЖЗҚ мәліметінше, оның мөлшері 94 айлық есептік көрсеткіштен (АЕК) аспайды. Сонымен қатар төлем сомасы қайтыс болған адамның зейнетақы шотындағы қаражаттан артық болмауы тиіс. Бұл ақша марқұмның өз зейнетақы жинағы есебінен беріледі. 

Жерлеуге арналған төлемді алу үшін мұрагерлік құқығы туралы куәліктің берілуін алты ай күтудің қажеті жоқ. Отбасы мүшелері БЖЗҚ-ға тиісті құжаттарды тапсырып, төлем алуға өтініш бере алады. Қор құжаттарды қабылдаған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қаражатты аударады. Өтінішті БЖЗҚ сайтындағы жеке кабинет арқылы онлайн беруге де мүмкіндік бар. 

Ал мұрагерлік тәртіппен берілетін зейнетақы жинағының төлемі қажетті құжаттар толық тапсырылғаннан кейін он жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады. Қаражат мұрагердің банктік шотына аударылады. Егер бірнеше мұрагер болса, жинақ олардың мұрагерлік құқықтарына сәйкес бөлінеді. 

БЖЗҚ-ның 2026 жылғы 1 маусымда жариялаған мәліметі бойынша, қордың ақпараттық жүйелерінде қайтыс болған 155 217 адамның мұрагерлері талап ете алатын зейнетақы жинақтары тіркелген. Қор бұл қаражаттың мұрагерлер жүгінгенге дейін жеке зейнетақы шоттарында сақталып, инвестициялануын жалғастыратынын мәлімдеді. 

Осылайша, зейнетақы жинағы азамат қайтыс болғаннан кейін де оның мұрасының бір бөлігі болып қала береді. Мұрагерлер заңда белгіленген тәртіппен қаражатты алуға құқылы. Ал жерлеуге арналған біржолғы төлемді мұрагерлік рәсім аяқталғанға дейін алуға болады.