Қазақстан мен Өзбекстан 80 ге жуық біріккен жобаны іске қосады

Келер жылы Қазақстан мен Өзбекстанның шекаралық аймақтарында бірнеше біріккен ауылшаруашылық кластері құрылады. Өндірістен шыққан дайын тауарлар Қытай мен Таяу Шығыс және Оңтүстік Азия елдерінің нарығына экспортталады. Көрші мемлекеттер өндірістік салада құны 221 млн доллардан асатын 13 біріккен жобаны жүзеге асырып, нәтижесінде 4800 жаңа жұмыс орыны ашылды.

Жалпы екі ел арасында 80-ге жуық біріккен жобаны іске қосу мақсаты тұр. Тату көршілер барлық сала бойынша стратегиялық байланыстарды тереңдетуге мүдделі.

Жыл он екі ай күн сәулесі жарқырап тұратын Ташкентте биыл жаз ерекше ыстық болды. Сол ми қайнатар аптаптың лебі міне қарашаға дейін жетіп, жаймашуқ ауа райы тұрғындармен қала қонақтарын қуантып жатыр. Синоптиктер: «алдағы бірнеше күнде осы күн райы сақталады», – дейді. Қазақ Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың мемлекеттік сапары алдында Ташкентте қарбалас басталды. Шаһарға сәнді көрік беру үшін мыңдаған адам жұмылдырылып, негізгі көшелер абаттандырылып жатыр.  

Ташкент қаласында 3 млн-нан астам тұрғын бар. Көне шаһарда тарихи орындардан бөлек, жаңадан салынып жатқан ғимараттарды да көруге болады. Соның бірі – мына ислам өркениет орталығы. Мәртебелі меймандар ат басын бұратын нысанның маңайында дайындық қызу жүріп жатыр. Жалпы былтыр Қазақстанмен Өзбекстанның өзара сауда саттық көрсеткіші 4,1 млрд доллар болса, биыл 8 айда 3 млрд-тан асып, 18,5% өсім көрсетті.

Шавкат Алимбеков, Орталық Азия ғылыми институтының аға қызметкері:

- Жаһандық геосаясат құбылып тұрғанда Орталық Азия елдерінде ауызбіршілік бар. Бүгінде көптеген жоба жүзеге асып жатыр. Әсіресе Транскаспий дәлізі жобасын ерекше атап өтуге болады. Теңіз арқылы Кавказға, одан әрі Еуропаға тауар тасымалдау мүмкіндігі туды. Осы жобадан-ақ Қазақстанның алпауыт транзиттік хабқа айналғанын байқаймыз.

Әлбетте байланысты тереңдету үшін кедергілер болмауы тиіс. Осы тұрғыда фитосанитария мен ветеринария салаларына жүйелік енгізу мәселесі қарастырылып отыр. Жалпы Қазақстанмен Өзбекстанның 80-нен астам ортақ бастамалар пулы бекітілді. Ол өндіріс, көлік-логистика, энергетика мен ауылшаруашылық салаларын қамтиды.

Иброхим Абдурахмонов, Өзбекстан Ауылшаруашылық министрі:

- Екі елдің ауылшаруашылық саласында көптеген біріккен жоба іске асып жатыр. Алдағы уақытта кластер құру идеясын жүзеге асырмақпыз. Биыл өңірде құрғақшылық болды. Өзара түсіністіктің арқасында су мәселесі оң шешімін тапты.

Қазақстан мен Өзбекстанның өзекті саласы саналатын су шаруашылығында ашық саясат қалыптасты. Тарансшекаралық өзендерді ортақ пайдалану мен тең бөлу қағидасы жұмыс істейді. Су дипломатиясы жолға қойылып, Орталық Азия мемлекеттері арасында өзара түсінік орнады.

Шавкат Хамраев, Өзбекстанның Су шаруашылығы министрі:

- Сушыларымыз арасында өзара тәжірибе алмасу, жаңа технологияны енгізу бойынша үнемі кездесулер өтеді. Бұл өз кезегінде саладағы байланысты тереңдетіп, біріккен жобалар жасауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ әріптестерімізбен каналдарды бетондау бойынша да өзара түсіністік бар. Себебі су жерге сіңбей, мейлінше үнемделуі тиіс. 

Қазақстанмен Өзбекстан 2030 жылға дейін өзара тауар айналымды 10 млрд долларға жеткізуді көздейді. Бұл мақсатта екі ел үкіметтері жанынан құрылған арнайы комиссия жұмыс істейді.

Авторы: Дулат Нуркин