Қазақстанның мемлекеттік қарызы 2028 жылға қарай екі есеге өсуі мүмкін депутат

Қазақстанның мемлекеттік қарызы екі есеге өсіп, 2028 жылға қарай 57 триллион теңгеге жетуі мүмкін. Бұл туралы мәжіліс депутаты Олжас Нұралдинов мәлімдеді, деп хабарлайды Arasha.kz.

«Мемлекет ескі қарыздарды өтеу үшін жаңа қарыздар алуды жиілетті. Алдағы үш жылда тағы 24 триллион теңге қарыз алу жоспарланып отыр. Нәтижесінде 2028 жылға қарай мемлекеттік қарыз екі есеге өсіп, 57 триллион теңгеге жетуі мүмкін. Бұл жақын уақытта осы қарызды өтеуге жұмсалатын шығындар білім беру, қорғаныс және инфрақұрылымға кететін шығындардың жиынтығынан асып түсуі ықтимал деген сөз. Жоғары аудиторлық палата бірнеше рет ескерткен: ескі міндеттемелерді жаңа қарыздар есебінен жабу – өте қауіпті тәсіл. Ол қаржы жүйесінің тұрақтылығына сенімді әлсіретіп, бюджетті қарызға тәуелді етеді. Біз қашан өз шамамызға сай өмір сүруді үйренеміз?» – деді депутат 2026 жылғы бюджетті талқылау кезінде.

Нұралдинов Қаржы министрлігінен үкіметтің не себепті жаңа қарыздарды көбейтіп жатқанын және елді қарыз тұзағына түсірмеу, сондай-ақ қарыздар, кірістер мен бюджет мүмкіндіктері арасындағы теңгерімді қалпына келтіру үшін қандай шаралар қабылданып жатқанын түсіндіруді сұрады.

Қаржы министрі Мәди Такиев бұл сынға жауап беріп, қазіргі таңда елдің мемлекеттік қарызы 33,5 триллион теңгені, яғни ЖІӨ-нің 22,2%-ын құрайтынын айтты. Белгіленген шек – 32%.

«Мемлекеттік қарыздың 76%-ы – ішкі нарықтағы қарыздар. Біз оларды бюджет тапшылығын жабу үшін аламыз. 24%-ы – сыртқы нарықтан алынып, инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыруға жұмсалады. Қарызды азайту үшін келесі жылы бюджет тапшылығын 2,5%-ға дейін, кейін 0,9%-ға дейін қысқартуды жоспарлап отырмыз. Дефицит азайған сайын, қарыз алу көлемі де төмендейді. Сол арқылы мемлекеттік қарыз да азаяды», – деді министр.

Оның айтуынша, жаңа Салық кодексі іске қосылғаннан кейін бюджеттің кіріс бөлігі айтарлықтай ұлғайып, бұл да қарыз ауыртпалығын азайтуға көмектеседі.

«Жаңа кодекс аясында қосымша түсімдер күтіледі. Бұл әсерді теңестіруге мүмкіндік береді. Бұдан бөлек, жүйелі шаралар қабылданып жатыр», – деп сендірді Мәди Такиев.