“Құрметпен қараймын“ Саша Барон Коэн Боратқа байланысты қазақстандықтардан кешірім сұрады

Британдық комик Саша Барон Коэн өзінің ең танымал кейіпкері - ойдан шығарылған журналист Борат Сагдиев үшін Қазақстан халқынан көпшілік алдында кешірім сұрады. Happy Sad Confused подкастының эфирінде актер өзі жасаған сатиралық бейненің шынайы Қазақстанға, оның мәдениеті мен азаматтарына ешқандай қатысы жоқ екенін мойындады, деп хабарлайды Tengri Life.

Актер не айтты?

Жүргізушімен әңгімелесу барысында актер Борат туралы алғашқы фильм шыққаннан кейін Қазақстан елшілігі ресми шағым жолдағанын еске алып, бұл наразылықтар негізді болғанын мойындады.

"Осы сәтті пайдалана отырып, қазақстандықтар, сіздерден кешірім сұраймын. Мен сіздердің акценттеріңізбен сөйлей алмаймын. Жалпы сіздердің акценттеріңіз қандай екенін де білмеймін. Өтінемін, қазақстандықтар, ренжімеңіздер. Мен сіздерге тек құрметпен қараймын", - деді Коэн.

Актер қазақстандықтардың сырт келбеті оның кейіпкеріне мүлдем ұқсамайтынына назар аударды.

Жобаның мақсатын түсіндіре отырып, комик сатира Қазақстанға қарсы емес, керісінше, америкалық және еуропалық қоғамның надандығы мен стереотиптеріне бағытталғанын атап өтті.

"Мұның бәрі мен араласқан адамдардың надандығына қатысты болды - олар өмірінде естіп көрмеген жерінде осындай абсурд дүниелер болуы мүмкін деп сенуге дайын еді", - деді ол.

Instagram-дағы бұл жарияланымды көру

Josh Horowitz (@joshuahorowitz) жарияланымы

Коэннің тұлғасы төңірегіндегі жаңа талқылауларға актердің тағы бір танымал кейіпкері - Али Джиге арналған Ali G: Who Iz I? фильмі себеп болды. Борат комедияның екінші трейлерінде бой көрсетті.

Промороликтің желісі бойынша Борат ойдан шығарылған мемлекеттік құрылымдар - "Қазақ кинокомиссиясы" және "Қазақстанның тіл департаменті" атынан сөйлейді. Ол Коэнді нәсілшілдік туынды жасады деп айыптайды. Кейіпкер "Қазақстан өте ашулы және фильмді өзінің екі кинотеатрының ешқайсысында көрсетпейді" деп мәлімдейді. Соңында Борат ел атынан комедияның британдық прокатына бойкот жариялауға шақырады.

Трейлерде Борат Али Джиді хип-хоп мәдениетінің өкілдеріне еліктегені үшін сынайды. Бұдан бөлек, кадрда Коэннің тағы бір кейіпкері - полковник Эран Морад пайда болады. Актер өз кейіпкерлері арқылы стереотиптерді, алдын ала қалыптасқан теріс пікірлер мен қоғамдық құбылыстарды келеке етеді.

Али Джи рэпер мен көше гангстерінің бейнесін сомдайды. Ол 1990-жылдардың аяғында телевизиялық шоулар арқылы танымал болды, ал 2002 жылы "Али Джи парламентте" фильмі жарық көрді.

Алғашқы "Борат" фильмі 2006 жылы шықты. Сюжет бойынша ойдан шығарылған қазақстандық журналист америкалық мәдениетпен танысу үшін АҚШ-қа аттанады. Сапар барысында кейіпкер түрлі жағдайларға тап болады, сол арқылы фильм авторлары қоғамдағы теріс түсініктерді, нәсілшілдікті және басқа да құбылыстарды келемеждейді.

Бұл ретте фильмде Қазақстан ойдан шығарылған дәстүрлер мен стереотиптер арқылы көрсетілген. Көптеген қазақстандық елдің мұндай бейнесін қорлау деп қабылдады. Фильм Қазақстанда прокатқа шыққан жоқ.

2020 жылы Коэн "Борат-2" атты жалғасында бұл кейіпкерге қайта оралды. Туынды сатиралық шығармаларда ел атауын және ұлттық стереотиптерді пайдаланудың қаншалықты орынды екендігі туралы жаңа сын мен талқылау тудырды.

Фильм шыққан күні қазақстандық белсенділер Алматыдағы АҚШ Бас консулдығының ғимараты алдында акция ұйымдастырды. Олар туындының жалғасын көрсетуге қарсы шығып, фильмге тыйым салуды талап етіп қол жинай бастады.

"Біз, патриот қазақ жастары, "Борат" фильмінің жалғасын шығармауға белсенді түрде шақырамыз. Оған бойкот жариялау керек. Біз актерден және фильмнің барлық авторынан қазақ халқынан кешірім сұрауды талап етеміз", - деді акцияға қатысушылар.

2021 жылы қазақстандықтардың Борат туралы фильмдерге реакциясы туралы сұраққа жауап бере отырып, Коэн ел тұрғындары тарапынан кейіпкерге деген оң көзқарас туралы естігенін айтты.

"Маған Қазақстанның өзінде тұратын қазақтардың әзілқой екені және Боратты қуана қабылдағаны туралы айтты", - деді ол ресейлік басылымдардың біріне берген сұхбатында.

Сол кезде актерден Қазақстанға барғысы келетін-келмейтіні де сұралды. Коэн егер шақырту алса, зор қуанышпен келетінін айтып жауап берді.

Сол сұхбатында комик өзіне қатысты айтылған сын-пікірлер мен жұмысына байланысты сот шағымдарына жауап берді. Ол сатираны өз мамандығының ажырамас бөлігі деп санайтынын түсіндіріп, біреудің сезімін қорлады деген айыптардан қорықпайтынын мәлімдеді.

2021 жылдың қаңтарында Коэн Variety журналына Борат бейнесін біржола қалдыруға ниетті екенін хабарлады. Оның айтуынша, 2020 жылы кейіпкерге қайта оралу Дональд Трамп президенттік қызметтен кеткенге дейін АҚШ-тағы саяси жағдай туралы пікір білдіру қажеттілігінен туындаған.

"Бұл фильмнің мақсаты болды. Мен демократияға қауіп төніп тұрғанын сезіндім және фильмді аяқтауға міндеттімін деп есептедім. Бірақ енді мұны қайталаудың мәнін көріп тұрған жоқпын", - деп түсіндірді актер.

Сонымен қатар Борат тақырыбы Қазақстанда жиі қоғамдық резонанс тудырып жатады.

Мәселен, 2024 жылғы желтоқсанда Алматыда өткен "Астана" мен "Челси" арасындағы Конференция лигасының матчында полиция қызметкерлері британдық жанкүйерлерден Борат бейнеленген туды алды. Жанкүйерлер баннерді "Орталық" стадионға алып кіргенін айтты, бірақ полицей оны қалдыруды сұрап, соңынан ту тәркіленді.

Ал 2026 жылдың қаңтарында Борат бейнесіне қатысты тағы бір оқиға қоғамдық резонанс тудырды. Чемпиондар лигасы аясындағы "Қайрат" пен бельгиялық "Брюгге" арасындағы матч кезінде қонақтардың үш жанкүйері "Астана Арена" трибунасында Саша Барон Коэннің фильміндегі кейіпкердің костюмін еске түсіретін шомылу киімдерін киіп, айналасындағылардың назарын аударып, ұрандата бастаған.

Полицейлер шетелдік жанкүйерлерді ұстады. Астана қалалық ПД оларға қатысты қоғамдық орында мас күйінде пайда болу және ұсақ бұзақылық фактілері бойынша әкімшілік іс қозғалғанын хабарлады.

Кейінірек сотта белгиялықтар өз кінәсін мойындап, мұндай әрекетке матчтен кейінгі эмоция әсер еткенін түсіндірді. Сот оларды ұсақ бұзақылық жасағаны үшін кінәлі деп танып, әрқайсысына бес тәулік мерзімге әкімшілік қамауға алу жазасын тағайындады. Бұл оқиға да сол кезде әлеуметтік желілерде қызу талқыланды.

Тағы оқыңыз: Даулы жарнамадан кейін танымал брендке қатысты жанжал шықты

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз