Қыста неге киіктер қырылады комитет түсіндірді

— Қыс мезгілінде жекелеген аумақтарда киіктердің өлу жағдайлары, сондай-ақ олардың елді мекендерге уақытша жақындауы тіркеледі. Бұл құбылыс табиғи процесс және табиғи факторлардың жиынтығымен байланысты екенін атап өткен жөн.

Киік ауа райы мен азықтық жағдайлардың өзгеруіне байланысты қоныс аударып тұрады. Температураның күрт төмендеуі, қатты аяз, қардың көп түсуі және топырақ бетінде мұз қабығының пайда болуы жағдайларында жануарлардың азықтық базаға кіруі шектеледі, — делінген хабарламада.

Комитет мамандарының мәліметінше, әлсіреген түрлері дәстүрлі көші-қон бағыттарынан ауытқып, қолжетімді азық пен қолайлы жағдай іздеу үшін елді мекендерге кіреді. Мұндай мінез-құлық мәжбүрлі сипатта болады және ауытқуға жатпайды, табиғи жағдайларға және жануарлардың физиологиялық жағдайына байланысты болады.

— Қыс мезгілінде киіктер үшін ең қауіптісі — жұт, яғни қардың бетінде мұз қабаты пайда болып, жемге қолжетімділікті шектейді, қосымша азық беру іс жүзінде тиімді емес. Кеңестік жылдары жануарларды ұшақтардан азықтандыруға талпыныстар жасалған еді, бірақ олардың саны көп болған жағдайда бұл нәтиже аздық етеді: киіктер үнемі қозғалып жүреді, ал жұт пен жаппай қырылу болмаған жағдайда қосымша азық беру мүлде мағынасыз. 

Әдеби деректерге сәйкес, қолайлы жағдайларда қыс мезгілінде аталық киіктердің қырылуы 5–10%, ал қатаң қыс кезінде бұл көрсеткіш 50–70%-ға жетеді, «жүгіру кезеңіндегі» аталықтардың тек 5–7%-ы көктемге дейін өмір сүреді.

Популяция саны шамамен 2 млн болғанда және аталықтардың үлесі 20% болғанда, қыс басында олардың саны шамамен 400 мыңға жетеді. 

Осыған байланысты, қолайлы жағдайлардың өзінде аталықтардың табиғи өлімі кемінде 20–40 мың бас деңгейінде болжауға мүмкіндік береді, — дейді Қазақстандық биоәртүрлілікті сақтау қауымдастығының ғылым жөніндегі директоры Сергей Скляренко.

Қыс мезгілінде далада киіктердің бір бөлігі табиғи түрде қырылады.

Өлекселер түлкі, қарсақ, жыртқыш құстар және басқа да өлексемен қоректенетін жануарлар үшін маңызды азық көзіне айналады.

Осылайша, жануарлардың табиғи қырылуы және олардың өлекселерін басқа түрлердің пайдалануы — зат пен энергияның табиғи айналымының бір бөлігі. Бұл дала экожүйесіндегі тепе-теңдікті сақтауға және фаунаның әртүрлі өкілдерінің тіршілігін қамтамасыз етуге ықпал етеді.

— Бүгінгі таңда жағдай тұрақты және комитеттің тұрақты бақылауында, сондай-ақ ғылыми ұйымдардың қадағалауында. Күн сайын киіктердің жағдайына мониторинг жүргізіліп, олардың көші-қонына әсер ететін факторларға талдау жасалады, — делінген комитет хабарламасында. 

Айта кетелік Атырауда киіктер ауыл ішінде жайылып жүргені туралы жазған едік.