Қытай ЖИ технологиясына аса қажет литография жабдығын ұрлады деп Америка алаңдаулы

Telegraph басылымының хабарламасына сүйенген Aikyn.kz технологиялық жабдықтың Қытайда болуы америкалық билікті неге алаңдатып отырғанын түсіндіреді.

АҚШ әкімшілігі Қытай чип өндіруге арналған аса маңызды технологияларға қол жеткізді деген ақпаратқа байланысты алаңдаушылық білдірді. Дональд Трамп әкімшілігінің Сауда министрі Говард Лютник Нидерландтың ASML компаниясы Қытайға жартылай өткізгіш шығаруға арналған жоғары технологиялық жабдық жеткізген болуы мүмкін деген күдігін жариялады.

Әңгіме әлемдегі ең озық микрочиптерді өндіруге мүмкіндік беретін экстремалды ультракүлгін (EUV) литография жүйесі туралы болып отыр. Бұл жабдықтың Қытайға экспортталуына АҚШ-тың экспорттық бақылау талаптарына сәйкес тыйым салынған. Егер бұндай жеткізілім рас болса, ол халықаралық экспорттық бақылау режимінің өрескел бұзылуы ретінде бағаланбақшы.

ASML болса, бұл айыптауларды үзілді-кесілді жоққа шығарды. Компанияның мәлімдеуінше, ол Қытайға ешқашан EUV литография жүйесін де, оған арналған арнайы бөлшектер мен модульдерді де жеткізбеген. Нидерланд үкіметі де жартылай өткізгіш өндірісіне қатысты барлық лицензиялық талаптардың қатаң сақталатынын мәлімдеді. Сарапшылардың пікірінше, АҚШ-тың алаңдаушылығы нақты заң бұзушылықтан гөрі Қытайдың инженерлік мүмкіндіктерінің артып келе жатқанын көрсетіп берді.

Bloomberg Intelligence сарапшысы Масахиро Вакасуги: «Қытай ескі жабдықтың өзін пайдаланып, барған сайын күрделі микрочиптер шығаруға қабілетті болып келеді. Сондықтан АҚШ-тың алаңдаушылығы ASML тарапынан экспорттық бақылаудың бұзылуынан емес, Қытай инженериясының қарқынды дамуынан туындауы ықтимал», – дейді.

Қытайдың өз EUV технологиясын жасауға күш салып жатқаны белгілі. Reuters агенттігінің мәліметінше, ASML-нің бұрынғы инженерлері қатысатын жоба «Қытайдың Манхэттен жобасы» деп аталып, елдің технологиялық тәуелсіздігін күшейтуге бағытталған. 

АҚШ соңғы жылдары нидерландтық ASML компаниясына қысымды күшейтіп келеді. Вашингтон тек EUV жүйелеріне ғана емес, Қытайдағы техникалық қызмет көрсету келісімдері мен терең ультракүлгін (DUV) литография жабдықтарының сатылуына да ерекше назар аударып отыр. Осы мақсатта АҚШ өз одақтастарын экспорттық шектеулерді америкалық талаптарға сәйкестендіруге шақыратын заңнамалық бастамалар әзірлеуде.

Бұл жағдай АҚШ пен Қытай арасындағы технологиялық бәсекенің жаңа кезеңге шыққанын көрсетеді. Әсіресе жасанды интеллектке арналған жоғары өнімді микрочиптер өндірісінде қолданылатын технологияларды бақылау екі держава арасындағы стратегиялық текетірестің негізгі бағыттарының біріне айналып отыр.