​ Самұрық Қазынадан дәрі дәрмекке дейін: 2025 жылғы аудиторлық тексеру нәтижесі жарияланды

Сурет: ҚР Жоғары аудиторлық палатасы

2025 жылы Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасы (ЖАП) бюджет қаражаты мен ресурстарының тиімді пайдаланылуын бақылау бойынша ауқымды жұмыс жүргізді.

250 нысанды қамтитын 32 ірі аудиторлық тексеру шеңберінде 74 трлн астам теңгеге талдау жүргізілді.

Аудит нәтижесінде 2,9 трлн астам теңгеге бұзушылықтар анықталды, оның ішінде 365 млрд теңгесі мемлекет пайдасына өтелді және қалпына келтірілді. Әкімшілік жауапкершілікке 293 жеке және заңды тұлға тартылды, 44 материал құқық қорғау органдарына берілді.

Жылдың негізгі тексерулері 

Ең үлкен қоғамдық резонансты тудырған:

"Самұрық-Қазына" АҚ және топтың 18 компаниясының аудиті — 16,5 трлн теңге кіріс кезінде 351,8 млн теңгеге бұзушылықтар анықталды;Дәрілік қамтамасыз ету жүйесінің аудиті — барлық кезеңдерде: өндірістен бастап пациенттерге беруге дейін 741 млн теңгеге бұзушылықтар анықталды;Стратегиялық жоспарлау, шығын және басқарудың ашық болмауы мәселелері тіркелген орта білім беру саласындағы, азық-түлік қауіпсіздігі және әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар қызметі саласындағы тексерулер.

Тапсырма мен жүйелі өзгерістер 

Тексеру нәтижесі бойынша Үкіметке және аудит нысандарына 132 ұсыным және орындалуы міндетті 1,4 мыңға жуық тапсырма жіберілді. Негізгі шешімдердің арасында:

тауарлық газ бен агросубсидияларға бағаларды бақылау күшейтілді;өнеркәсіпте мемлекеттік қолдау алушыларға қойылатын талаптар қатаңдатылды;бюджетті қорғау үшін МЖӘ туралы заңнама пысықталды;жол және инфрақұрылымдық инвестициялық жобаларға бақылау күшейтілді;ТҮКШ саласындағы негізсіз бюджеттік шығындар қысқартылды;дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың айналымына бақылау күшейтілді.

ЖАП-тың бірқатар ұсынымдары 2025 жылғы наурызда қол қойылған жаңа Бюджет кодексіне енді, сондай-ақ 2026 жылдан бастап күшіне енген Салық кодексінде ескерілді.

Жауапкершілік және цифрландыру 

Аудит қорытындысы бойынша тәртіптік жауапкершілікке 198 лауазымды тұлға, оның ішінде министрліктердің, ұлттық компаниялардың, жоғары оқу орындарының және өңірлік билік органдарының өкілдері тартылды.

2025 жылы ЖАП мемлекеттік аудиттің цифрлық құралдарын белсенді түрде дамытты: бірыңғай ақпараттық жүйе, 14 мемлекеттік ақпараттық жүйемен интеграция және жасанды интеллект элементтері енгізілді. Болашақта ЖИ бюджетке талдау жасау және Парламентке есеп дайындау үшін пайдаланылады.

2026 жылға арналған жоспар 

2026 жылы ЖАП фармацевтика, инвестициялық саясат, "Жайлы мектеп" және "Ауылдық денсаулық сақтауды жаңғырту" ұлттық жобалары, газ саласы, "Қазпошта", ҚІЖЖК және мемлекеттік ақпараттық саясатты қамтитын 37 аудиторлық тексеруді жоспарлап отыр.

Жоғары аудиторлық палатада бюджет қаражатын пайдаланудың ашықтығын, жауапкершілігін және тиімділігін арттыру бойынша жұмыс жалғасатыны атап өтілді.

Бүгін, 16:29