Шетелдік компаниялардың басшылары Қазақстанда 40% артық табыс табады

ЖИ арқылы жасалған сурет

Қазақстанда шетелдік меншік нысанындағы компаниялардың басшылары айына орта есеппен 1,4 млн теңге жалақы алады. Бұл отандық жеке бизнес өкілдерінің табысынан 40%-ға жоғары. Кейбір салаларда жалақы айырмашылығы екі миллион теңгеден асады, ал ең жоғары жалақы IT секторында тіркелген.

Мұндай деректерді Бірінші кредиттік бюроның Data Hub талдау орталығы жариялады.

Зерттеу Ұлттық статистика бюросы 2026 жылғы сәуірде жүргізген кәсіпорындарды іріктемелі зерттеу нәтижелеріне негізделген.

Жарияланған мәліметтерге сәйкес, шетелдік меншік нысанындағы компаниялардың басшы қызметкерлерінің орташа есептелген жалақысы 1,4 млн теңгені құраған. Ал қазақстандық жеке кәсіпорындарда бұл көрсеткіш 998 мың теңге болған.

Осылайша, ай сайынғы жалақы айырмашылығы шамамен 400 мың теңгеге жетеді.

IT компанияларындағы басшылардың орташа жалақысы 4,1 млн теңгеге дейін жетеді

Ең үлкен жалақы айырмашылығы ақпарат және байланыс саласында тіркелген.

Бұл салада шетелдік компаниялардың басшылары айына орта есеппен 3,1 млн теңге алса, отандық жеке бизнесте бұл көрсеткіш 1,3 млн теңгені құрайды. Айырмашылық — 128%.

Жалпы көрсеткіштерге елеулі ықпал ететін IT секторы ерекше көзге түседі.

Шетелдік IT компаниялары басшыларының орташа жалақысы 4,1 млн теңгеге жетеді. Ал осындай бағытта жұмыс істейтін қазақстандық жеке компанияларда бұл көрсеткіш 1,8 млн теңге.

Осылайша, ай сайынғы айырмашылық 2,3 млн теңгеден асады.

Жылжымайтын мүлік саласында жалақы екі еседен астам ерекшеленеді

Жалақы айырмашылығының көлемі бойынша екінші орында жылжымайтын мүлікпен операциялар жасау саласы тұр.

Data Hub мәліметінше, бұл саладағы шетелдік компаниялардың басшылары орта есеппен 1,4 млн теңге алса, отандық жеке кәсіпорындардың басшылары 598 мың теңге алады.

Айырмашылық — 127%.

Осындай жағдай өзге қызметтер көрсету саласында да байқалады. Мұнда шетелдік кәсіпорындар басшыларының орташа жалақысы 1,3 млн теңгені құраса, қазақстандық компанияларда бұл көрсеткіш 595 мың теңге болған.

Жалпы, зерттелген 16 саланың 12-сінде шетелдік жұмыс берушілер басшылық құрамға жоғары жалақы төлейді.

Қазақстандық компаниялар қай салаларда көбірек төлейді?

Шетелдік кәсіпорындардың жалпы басымдығына қарамастан, кейбір салаларда отандық бизнес басшыларға жоғары жалақы ұсынады.

Осындай ерекшеліктердің бірі — қаржы және сақтандыру қызметі.

Қазақстандық жеке компаниялардың басшылары айына орта есеппен 2,1 млн теңге алса, осы саладағы шетелдік ұйымдарда бұл көрсеткіш 1,8 млн теңгені құрайды.

Демек, қаржы секторында отандық жұмыс берушілер шамамен 14%-ға жоғары жалақы төлейді.

Шетелдік компаниялардың басшылары әр салада қанша жалақы алады?

Data Hub деректеріне сәйкес, 2026 жылғы сәуірде шетелдік меншік нысанындағы кәсіпорындар басшыларының орташа есептелген жалақысы төмендегідей болған:

Ақпарат және байланыс — 3,06 млн теңге.

Кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет — 2,13 млн теңге.

Қаржы және сақтандыру қызметі — 1,79 млн теңге.

Әкімшілік және қосалқы қызмет көрсету — 1,51 млн теңге.

Өнеркәсіп — 1,41 млн теңге.

Жылжымайтын мүлікпен операциялар жасау — 1,36 млн теңге.

Өзге қызметтер көрсету — 1,29 млн теңге.

Сауда және автомобильдерді жөндеу — 1,25 млн теңге.

Ауыл, орман және балық шаруашылығы — 1,2 млн теңге.

Тұру және тамақтану қызметтері — 1,18 млн теңге.

Құрылыс — 1,01 млн теңге.

Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет көрсету — 932 мың теңге.

Көлік және қоймалау — 911 мың теңге.

Білім беру — 905 мың теңге.

Өнер, ойын-сауық және демалыс — 333 мың теңге.

Мемлекеттік басқару, қорғаныс және міндетті әлеуметтік қамсыздандыру — 90 мың теңге.

Осылайша, шетелдік кәсіпорындардың басшыларына ең жоғары орташа жалақы ақпарат және байланыс, сондай-ақ кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет салаларында төленеді.

Жалақы көрсеткіштерін салыстырғанда нені ескеру керек?

Data Hub зерттеуге шетелдік және жеке меншік нысанындағы кәсіпорындар енгізілгенін нақтылады. Мемлекеттік ұйымдар негізгі салыстыруға қосылмаған.

Сонымен қатар ресми статистикада басшылар қатарына тек директорлар мен басқарма төрағалары ғана емес, ұйымдардың жекелеген бөлімшелерін басқаратын қызметкерлер де кіреді.

Көрсетілген сомаларға салықтар мен басқа да міндетті төлемдер қосылған есептелген жалақы жатады. Сондықтан қызметкерлердің қолына алатын нақты табысы бұдан төмен болады.

Сондай-ақ орташа көрсеткіштер тиісті салалардағы барлық басшының бірдей жалақы алатынын білдірмейді.

Деректер 2026 жылғы сәуірдегі жағдайды көрсетеді және қызметкерлердің жыл бойындағы табысын тікелей бағалауға мүмкіндік бермейді.

Бүгін, 14:46