Stem білім беру уақыт талабы

Ақпан айының 10-ы мен 13-і аралығында Астанада робототехникадан Орталық Азиядағы ең ауқымды дода өтеді.

Шара Central Asia FIRST Championship деп аталады. Оған алматылық оқушылар да қатысады. Алдымен олар өзара аймақтық жарыс өткізіп, 100-ден аса баланың ішінен үздіктерін іріктеп алды. Құрама команда қазір дызу қайындалып жатыр. Олардың барлығы STEM білім беру бағытында білім алған.

Asia FIRST Championship чемпионатына Алматыдан екі команда қатысады. Бірі - Білім инновация лицейінің SANA тобы. Екіншісі - қала мектептерінен жасақталған Qazaq Style командасы. Қазір олар дайындықтарын пысықтап, роботтарын жетілдіріп жатыр. Жыл сайын робототехника жарыстарында тақырып та, алаң да ауысып отырады. Былтыр экология мәселесі қозғалған еді. Соған орай, басымдық мұхит түбін қоқыстан тазартуға берілген болатын. Ал биыл археологиялық зерттеу жұмыстарына назар аударылады.

Бақтияр Жұмағали, Білім инновация лицейінің 11-сынып оқушысы:

- Түрлі артефакттар, түрлі заттар тапқан соң, біз оны бір жерге жинаймыз ғой. Қарастырамыз. Біз екі жылдың ішінде Америка , Австралия, Кипр және Қытай елдерінде жарыстарға қатыстық. Сол жерде үлкен нәтижелерге жеттік. Австралияны айтсам, біз екінші орын алдық. Кипрда 3-орын алдық және Америкада ең үздік 20 команданың құрамына кірдік.

SANA командасында  14 оқушы бар. Барлығы да 7- сыныптан бастап робототехника үйірмесіне қатысқан. Жарысқа алып баратын роботтарын өздері  құрастырады. Кейбір жетпеген тетіктерін 3D принтермен жасайды. 

Ерсұлтан Мэлс, Білім инновация лицейінің 11-сынып оқушысы:

- Идеяға қарай роботтың 3D моделін сызамыз. Сосын сол модельге қарай керек заттарды цехтан шығарамыз немесе 3D принтерге жібереміз. Сосын  барлық заттарды жинап, бір апта ішінде роботты жинаймыз. Кейін біздің «прогерларамыз» соны бағдарлауға көмектеседі. Жалпы бұл роботтың миссиясы алаңға тұрған доптарды жинау және оларды керек жерге лақтыру. Сол алаңда 4 робот болады. Сол роботтардың қайсысы көп доп лақтырады, сол жеңеді.

Чемпионаттың талабы бойынша өзгелердің де осы салаға бет бұруына атсалысып жүр. Былтыр 400-ге тарта баланы шақырып жарыс өткізген. Биыл инклюзивті білім беру бағдарламасы аясында мүгедектігі немесе дамуында ауытқуы бар балаларға дәріс береді.

Эльбрус Пириев, Білім инновация лицейінің директоры:

- Басқаларға да үйрету керек. Өйткені ол жерде портфолиолары бар. Сонда «Кімдерді үйреттіңіздер», «кімдерді осы жолға тарттыңыздар» деген бір пункт бар. Жақын арада 15-ке жуық бала келіп апталап дайындалатын болады. Өткен жылы шамамен 75 бала бітірген  болса, соның 29-ы әлемнің ең үздік оқу орындарына жолдама алды. Соның 10-ға жуығы роботехника арқылы қол жеткізді деуге болады.

Қазақстан бірнеше жылдан бері STEM білім беру бағытына ерекше көңіл бөліп келеді. STEM - ғылым, технология, инженерия және математиканы біріктіретін, сыни ойлау мен жобалық жұмысты дамытатын инновациялық жүйе. Нәтиже жаман емес. Еліміздің ұлттық құрама командасы  робототехникадан First Global Challenge әлем чемпионатында төрт рет бас жүлдені жеңіп алды. Астанада өтетін өңірлік чемпионатқа Алматыдан сайдың тасындай іріктелген балалар барады.

Жанна Рүстем, «Алматы дарыны» орталығы робототехника бөлімінің меңгерушісі:

- «Алматы дарыны» орталығының демеуімен Алматы қаласындағы оқушылардың арасында робототехникадан үлкен сайыс өтті. Бұл жарысқа Алматы қаласының барлық мектептері қатысты. Ол жерде құрама командалар да бар. Жарысқа 100-ден астам  оқушы қатысты. Аймақтық жарыстан жеңіп шыққан балалар сол сайыста жақында болатын ақпан айының 10-13 аралығында болатын Астанадағы ең ірі жарыстардың бірі Орталық Азияға жолдама алды.

Алматылық оқушылар осы жарыста үздік ойын өрнегін көрстеміз деп отыр. Егер жеңімпаз атанса АҚШ-тың Хьюстон қаласында өтетін дүниежүзілік робототехника чемпионатына аттанады.  

Авторлары: Қарлығаш Қайыпбекова, Айдос Қалиев