Таңертең Жүгір! Тез! деп асықтырмай, 30 секунд маңдайынан иіскеп, еркелетсеңіз балаңыздың өмірін бақытты жасайсыз

CNBC телеарнасының құтты отбасы туралы бөліміндегі материалға сүйенген Aikyn.kz бала тәрбиесіндегі көпшілік елей бермейтін, ата-ана мен бала арасындағы мейірімді күшейтетін 9 әрекетті атайды.

Балаңыз таңертең үйден шықпай тұрып-ақ, оның күні бойына арналған эмоционалдық күйі қалыптасып қоятынын білесіз бе? Мамандардың айтуынша, баланың көңіл-күйі оның сіздің жаныңызда өзін қаншалықты қауіпсіз әрі жылы қарым-қатынас бар екенін сезінуіне байланысты.

Саналы ата-ана болу тақырыбын зерттеген психолог маман 200-ден астам баланың көңіл-күйін талдаған. Өзін бақытты сезінетін балалардың ата-анасы отбасында бақылауға аз көңіл бөліп, баламен сенім орнатуға, онымен күнделікті байланыс орнатуға басымдық беретінін анықтаған. Психологтың айтуынша, баламен байланыс орнатуда таңертең ұйқыдан оянған кездегі 20-30 минут аса маңызы екен.

Бала тәрбиесінде бақыт пен тұрақтылыққа ықпал ететін ата-аналар балаға таңертең эмоционалдық қауіпсіздік сыйлайтын, балалардың дамып жатқан миын қолдайтын тоғыз ритуалды орындайды. Сіздер де біліп жүріңіздер.

Бірінші. Баламен коммуникацияға түспей тұрып, алдымен өз-өзіңізді реттеңіз. Бала оянбас бұрын 60 секундқа тынышталыңыз. Терең тыныс алыңыз, бір сәт үнсіз отырып кофе ішіңіз немесе қысқа медитация жасаңыз.

Балалар тыныштықты тікелей ересектің жүйке жүйесі арқылы үйренеді. Сіз тыныш күйде таңды бастасаңыз, балаға да күні бойы берік эмоционалдық негіз бересіз. Эмоционалдық орнықтылық балаға ата-анаға көрінбейтін өріс арқылы беріледі. Күнде таңертең күйгелектеп жүретін әке мен ананың баласы да эмоционалдық тыныштық таба алмай қиналады. 

2. Түзетуден емес, байланыстан бастаңыз. Тіс тазалау немесе мектеп сөмкесі (рюкзак) жөнінде сұрамас бұрын балаңызбен шынайы байланыс орнатыңыз. Жылы жымиыңыз, көзіне қараңыз, маңдайынан иіскеңіз. Балаңыздың «Сен таңғы қарбаластан да маңыздысың, алтыным» деген сезім болуы тиіс. Бұндай эмоционалдық тәсіл баланың жүйке жүйесін реттейді, ынтымаққа шақырады.

3. Қарбаластың ортасында тыныштық аралдарын жасаңыз. 30-40 секунд жанға жағымды музыка қосу, телефонсыз бірге тыныш отыру, шағын «отбасы жиналысын» жасау секілді баяулататын шағын ритуалдар жасаңыз. Бұндай микро-сәттер балаларға кез келген қарбаластың арасында да тыныштық жасауға болатынын үйретеді.

4. Күлуге мүмкіндік табыңыз. Тесілген шұлық, төгілген сүт болса да, әзіл айту, 10 секундтық би жасау немесе көңілді дауыспен сөйлеу секілді ойындарға орын қалдырыңыз. Күлкі стресс деңгейін төмендетеді және сәтсіздіктердің қауіпсіздік сезімін бұзбайтынын көрсетеді.

5. Тек материалдық емес, эмоционалдық тексеріс жасаңыз. Күннің жоспарын талқыламас бұрын, баладан оның сезімін сұраңыз. «Бүгін көңіл-күйің қалай?» немесе «Бүгінгі күннен не күтесің?». Бұндай эмоционалдық тексеріс сауаттылықты қалыптастырады. Ол өмір бойғы тұрақтылықтың ең сенімді көрсеткіштерінің бірі.

6. Физикалық байланысты міндетті ритуалға айналдырыңыз. Құшақтау, маңдайдан сүю немесе бір сәт құшақтасу – бәрі окситоцинді арттырып, қауіпсіздік сезімін күшейтеді. Таңертеңгі режимде осындай үш нақты физикалық байланыс сәтін міндетті түрде жасаңыз. Бұл сіздің де, баланың да жүйке жүйесін жылдам тұрақтандыратын тәсіл.

7. Экрансыз аумақ жасаңыз. Таңғы алғашқы 20 минутты ата-ана мен бала үшін гаджетсіз аймақ жасауға келісіп алыңыз. Смартфон, планшет, компьютер мен теледидар жоқ. Бұл саналы қарым-қатынасқа немесе жай ғана бірге тыныш отыруға, таңғы ас кезінде әңгімелесуге мүмкіндік береді.

Ата-әженің өнегесі, мейірімі баланың болашақ тағдырына әсер етеді. Фото el.kz сайтынан алынды

8. Баяулықтың табиғи екенін құрметтеңіз. Балалар ересектерден басқа ритмде өмір сүреді. Бұл олардың биологиясы. Таңертең бес минут бөліп, балаңыздың табиғи темпіне бейімделіңіз. Өзіңіздің қимыл-қозғалысыңызды сәл баяулату арқылы баланың жүйке жүйесін реттеуге көмектесесіз. «Баяулық» көбіне баланың жылдамдық. Сізге «баяу» болып көрінетін нәрсе баланың дамуына сай қалыпты табиғи ырғақ болып саналады. Баланың миы ақпаратты өзінің даму деңгейіне сәйкес жылдамдықпен өңдейді.

9. Қоштасар алдында «көпір» жасаңыз. Асығыс «Жүрдік! Жүгір! Тез!» дегенше, көзбен байланыс жасап, құшақтап, қолдау көрсетіп қоштасыңыз. «Бүгінгі жобаңды қалай тапсырғаныңды кешке естігім келеді» немесе «Ертең таңертең бірге құймақ пісірейік» деген сөздер баламен эмоционалды көпір жасауға көмектеседі. 

Таңның бәрі асығыста өтеді деген ойдан немесе балаңыз кеше кешкісін үй тапсырмасын орындамағандықтан бүгінгі күн көңілсіз басталды деген ойлардан басыңыздан алып тастаңыз. Бастысы – эмоционалдық қауіпсіздік құру. Бұл әдеттердің біреуінің өзі баланың күнін жақсартып, оның жүрегі орнықты соғып, миының жақсы дамуына ықпал етеді.

Әлемнің дана тұлғалары ата-аналар өздерінің мінез-құлқы мен іс-әрекеттері арқылы баласының болашақ тағдырына да әсер ете алатынын айтады. Сіз де осы қарапайым түсінікті ұмытпаңыз.

Сараптама, зерттеу мақала, күнделікті өзекті ақпаратты «Айқынның» TELEGRAM арнасынан табасыз.