Ұшақтың кешігуі сапарды бұзды ақшаны қайтаруға бола ма

Рейстің кешігуіне байланысты келесі бағытқа алған билеттеріңіз күйіп кетті ме немесе маңызды сапарыңыз үзілді ме? Кей жағдайларда жолаушылар өтемақы алуға құқылы. Tengri Travel әуекомпания қай кезде шығынды өтеуге міндетті екенін, заң бойынша не талап етуге болатынын және шағымды қалай дұрыс беру керектігін анықтады.

Қазақстандықтардың тәжірибесі

Жақында әлеуметтік желілерде Алматыдан Шымкентке ұшпақ болған жолаушының шағымы жарияланды. Рейс кешіккен, ал оның түнгі сағат 03:00-де Жаңақорғанға баратын пойызға билеті болған.

"Кездесуге үлгеру үшін түнгі 03:00-ге Шымкент – Жаңақорған пойызына билет алғанмын. Әрине, пойыздан қалып қойдым. әуекомпанияның байланыс орталығына хабарлассам, олар жолаушылардың бұдан кейінгі шығындары үшін жауап бермейтінін айтты. Жақсы, онда сіздердің әуекомпанияларыңыздың кесірінен қалып қойған пойыз билетінің ақшасын қайтарыңыздар", - деп жазды жолаушы.

Оның айтуынша, теміржол билетінің құнынан бөлек, таксиге және басқа пойыз іздеуге қосымша шығындар шыққан, ал сапардың өзі мүлдем болмай қалу қаупі туған.

Рейстің кешігуіне әуекомпания қай кезде жауапты болады?

Азаматтық авиация комитеті жолаушы мен тасымалдаушы арасындағы қарым-қатынас әуе тасымалы шарты негізінде туындайтынын еске салды. "Қазақстанның әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы" заңның 76-бабының 2-тармағына сәйкес, әрбір жолаушыға берілген билет шарт талаптарымен танысқанын және жолаушы мен әуекомпания арасында шарт жасалғанын растайды.

Бұл ретте, ведомство өкілдері рейс мәртебесі тасымалдаушының кінәсінен немесе әуе кемесінің кешігіп келуі салдарынан өзгерген жағдайда, тасымалдаушы жолаушы алдында жауапты болатынын түсіндірді.

Мұндай жағдайларда тасымалдаушы жолаушыға заңда қарастырылған қызметтерді тегін көрсетуге міндетті. Кешігу ұзақтығына байланысты жолаушы ана мен бала бөлмесін пайдалануға (бар болса), екі рет телефон соғуға немесе екі электрондық хат жіберуге, салқын сусындар мен ыстық тамақ алуға құқылы.

Қажет болған жағдайда әуекомпания қонақүйден орын беріп, әуежай мен қонақүй арасындағы трансферді де ұйымдастыруы тиіс.

Яғни, рейстің кешігуі жолаушы кез келген жағдайда өз мәселесімен жалғыз қалатын жағдай емес. Бірақ жауапкершілікті қолдану үшін кешігудің себебі маңызды рөл атқарады.

Жолаушылар. Фото: depositphotos.com

Кешіккен әр сағат үшін айыппұл қарастырылған

Комитет заңның 86-бабының 3-тармағына ерекше назар аудартты.

Егер тасымалдаушы жолаушыны межелі жерге жеткізуді кешіктірсе, ол кешіккен әрбір сағат үшін тариф құнының 3 пайызы мөлшерінде айыппұл төлеуге міндетті.

Бұл ретте маңызды шарт бар: егер тасымалдаушы кешігудің еңсерілмейтін күш жағдайларына немесе заңнамада қарастырылған басқа да негіздерге байланысты болғанын дәлелдесе, жауапкершіліктен босатылуы мүмкін.

Осылайша, рейстің кешігуі жолаушының жоспарлары өзгергендіктен жұмсаған кез келген сомасы автоматты түрде төленеді дегенді білдірмейді. Әрбір жағдайда кешігу себебі мен нақты тасымалдау жағдайлары маңызды.

Айыппұл автоматты түрде төленбейді. Комитет ақпаратынша, жолаушы тасымалдаушының интернет-ресурсы арқылы немесе билет сату орындарына барып өтініш беруі тиіс.

Ал жолаушы қалып қойған пойыздың ақшасы қайтарыла ма?

Әуекомпания сіз өткізіп алған пойыз билетін автоматты түрде төлеуге міндетті емес - ережелерде мұндай тікелей норма жоқ. Дегенмен, ведомство өкілдері жолаушы мен әуекомпания арасында әуе тасымалы шарты жасалғандықтан, қаражатты қайтару және өтемақы мәселелері азаматтық-құқықтық дауларға жататынын және Азаматтық кодекс аясында реттелетінін атап өтті.

Басқаша айтқанда, қосымша шығындарды, мысалы, күйіп кеткен теміржол билетінің құнын өтеу туралы талап әрбір нақты жағдайдың мән-жайын ескере отырып, бөлек қарастырылуы керек.

Сондықтан, шығынды дәл осы рейстің кешігуінен шектім деп санайтын жолаушыға кол-центрге ауызша хабарласумен шектелмеу маңызды. Тасымалдау фактісін, кешігуді және жұмсалған шығындарды растайтын құжаттарды сақтап, содан кейін тасымалдаушыға ресми талап қою қажет.

Тіркеу кезегі. Фото: depositphotos.com

Ұшақ кесірінен пойызға кешіккен жағдайда не істеу керек?

Әуе рейсінен кейін пойызға немесе басқа көлікке отыру керек болған жағдайда, уақыт қорын алдын ала ескерген жөн. Алайда, егер кешігу тасымалдаушының кінәсінен болса, жолаушы болған жағдайдың мән-жайын құжатпен бекітіп алуы керек.

Атап айтқанда, мыналарды сақтаған абзал:

әуе билеті мен рейске тіркелгені туралы құжаттар; ұшу уақытының өзгергені туралы ақпарат; отырғызу талоны; пойызға немесе басқа да келесі көлік түріне билет; оның құнын растайтын құжаттар; такси, тамақтану және басқа да қосымша шығындардың чектері; әуекомпаниямен жазысқан хаттар; байланыс орталығының жауаптары; рейстің кешігуі мен орын алған шығындар арасындағы байланысты растайтын басқа да құжаттар.

Осыдан кейін жолаушы әуекомпанияға заңда қарастырылған айыппұлды төлеу туралы өтініш жолдап, келтірілген шығындарды өтеу туралы талаптарын бөлек баяндай алады.

Тасымалдаушының ресми жауабын алу маңызды. Егер мәселе әуекомпаниямен шешілмесе, дау азаматтық-құқықтық деңгейге өтуі мүмкін.

Ал егер ұшақ ауа райына немесе басқа жағдайларға байланысты кешіктірілсе...

Әуекомпания кез келген кешігу үшін бірдей жауапкершілік арқаламайды. Ведомство ақпаратынша, егер тасымалдаушы рейстің еңсерілмейтін күш салдарынан немесе заңда қарастырылған басқа да себептермен кешіктірілгенін дәлелдесе, ол жауапкершіліктен босатылуы мүмкін.

Сондықтан, егер жолаушы төлем талап еткісі келсе, кешігу себебін анықтап алу маңызды.

Комитет өкілдері кешігу себептерін талдап, рейстердің орындалуын жүйелі түрде қадағалап отыратындарын айтты.

"Әуе кемесінің кеш келуі - кешігулердің негізгі факторы, ол басқа екі маңызды себептен қалыптасады: метеожағдайлар және техникалық себептер", - деп атап өтті ведомство.

Ал егер жолаушы ұшаққа өзі кешігіп қалса...

Тағы бір жағдай - ұшақ емес, жолаушы кешіккен кезде.

Мұндай жағдайда кімнің жауапты екені нақты мән-жайларға байланысты болады. Жолаушылардың неліктен отырғызуға үлгермегенін анықтап, құжаттарды немесе болған оқиғаның басқа да айғақтарын сақтап қою маңызды.

Ұшу. Фото: depositphotos.com

Қазақстанда қанша рейс кешігеді?

Азаматтық авиация комитеті статистикалық мәліметтерді де ұсынды.

2025 жылы әуекомпаниялар 101 151 рейс орындады, оның 22 383-і кешігумен жүзеге асырылды. Ұшу жиілігінің көрсеткіші 78 пайызды құрады.

2026 жылдың бірінші жартыжылдығында 47 872 рейс орындалып, оның 10 944-і кешіктірілді. Ұшу жиілігі 77 пайыз болды.

Комитеттегілер АҚШ пен ЕО-да ұшу жиілігінің көрсеткіші сәйкесінше 77 пайыз және 76 пайыз болғанын атап өтті.

Сонымен қатар ведомство кешігу себептерін талдауды және рейстердің орындалу жүйелілігін бақылауды жалғастырады.

Әуекомпанияға жаза қолданылуы мүмкін бе?

Иә, бірақ ол үшін заңнаманың міндетті талаптарының бұзылғаны анықталуы тиіс.

"Тасымалдаушылар мемлекеттік бақылау мен қадағалауға жатады, ал заңнама талаптарының бұзылуы анықталған жағдайда, олар Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексте қарастырылған тәртіппен әкімшілік жауапкершілікке тартылуы мүмкін", - деді ведомство өкілдері.

Мемлекеттік ден қою шараларын қолдануға негіз - азаматтық авиация саласындағы міндетті талаптардың бұзылу фактілерінің анықталуы.

Тағы оқыңыз: Қазақстанда шетелдік туристер үшін міндетті сақтандыру енгізілуі мүмкін

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу