“Жаңа ғана жасалды, ал қазірдің өзінде шұңқыр“ депутат қазақстандық жолдардың жағдайы туралы

Қазақстандағы жолдарды ауыр жүк көліктері бүлдіріп жатыр, ал олардың салмағын бақылауы тиіс жүйелер толық қуатында жұмыс істемей тұр. Бұл туралы көлік министрінің атына жолдаған сауалында Мәжіліс депутаты Екатерина Смышляева айтты, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі.

"Жолдар жөндеу көрмегендей"

Екатерина Смышляева Қазақстанда төселген жолдар көбіне тиісінше қорғалмайтынын айтты. Оның сөзінше, олар мерзімінен бұрын бұзылып жатыр.

"Азаматтар өтініштерінде "жаңа жол салынып бітпей жатып, бетінде ойық пайда болады, ал бір жылдан кейін жөндеу көрмегендей күйге түседі" деп жиі айтады. Жол төсемінің бұзылуына себеп болатын факторлардың бірі – рұқсат етілген салмақтан айтарлықтай асатын автокөліктердің қозғалысы", – деді депутат.

Артық жүк тиеген көліктер неге еркін жүреді?

Смышляева ауыр жүк көліктерінің салмағы мен габариттерін өлшейтін автоматтандырылған жүйелер (АӨЖ) бар екенін еске салды. Олар жолдарды сақтауға және заңбұзушылықтарды бақылауға көмектесуі тиіс. Алайда жүйелердің бір бөлігі тиісті деңгейде жұмыс істемей тұр.

Депутат жариялаған ақпаратқа сәйкес, қазір Қазақстан жолдарында осындай 83 жүйе орнатылған. Оның 42-сі қажетті орталықтарға деректерді жолдамайды. Смышляева бұған себеп ретінде жол төсемінің бұзылуын, байланыстың жоқтығын, датчиктердің ақаулығын және сертификаттардың қолданылу мерзімі өтіп кеткенін атап өтті.

"Жұмыс істеп тұрған қалған 41 жүйенің 28-і ғана Бас прокуратураның Әкімшілік іс жүргізу бірыңғай тізілімінің процессингтік орталығына деректер жібереді. Осылайша, бүгінде орнатылған АӨЖ-нің үштен бірі ғана толық цифрлық циклді қамтамасыз етіп отыр. Яғни, қымбат тұратын жабдықтардың 70 пайызға жуығы алға қойылған міндетті толық көлемде орындамайды", – деді ол.

Депутаттың айтуынша, 2028 жылдың аяғына дейін тағы 141 жүйе орнату жоспарланған. Айта кетейік, мұндай бір кешен құны 200–300 миллион теңгеге жуықтайды.

"Қолданыстағы жабдықтардың жұмысы қамтамасыз етілмей тұрып, желіні одан әрі кеңейту қаншалықты негізді деген заңды сұрақ туындайды", – деп сұрады ол.

Тағы бір мәселе – заңды бұзатындарды анықтау. Тек 2025 жылдың ішінде АӨЖ 76 мың ықтимал заң бұзушыны анықтай алмаған. Осы уақытта олардың көліктері жол төсеміне зиян келтіруін жалғастыра берген, деп қосты Смышляева.

Депутат не ұсынды?

Смышляева жүйе әлі де толық автоматты түрде жұмыс істемейтінін атап өтті: аумақтық инспекция қызметкерлері шешімді өздері қабылдайды, ал деректерді қолмен түзетуге болады, бұл жемқорлық тәуекелдерін тудырады.

Мәселені шешу үшін депутат мыналарды ұсынды:

барлық АӨЖ-ні тексеріп, олардың қаншалықты дұрыс және сенімді жұмыс істейтінін бағалау; тексеру аяқталмайынша, жаңа АӨЖ орнатуға қаражат бөлмеу; бекеттерді айналып өтуді, жасырын нөмірлерді, жабдықтың зақымдалуы мен өртенуін тіркейтін қосымша бақылау құралдарын орнату; қолданыстағы барлық құрылғыны тексеріп, сертификаттау, ал істен шыққан жабдықтарды қолданыстан шығару; деректерді қолмен өзгерту мүмкіндігін барынша шектейтіндей етіп цифрлық жүйені жетілдіру.

Бұған дейін Қазақстанда артық жүк тиелген фуралар жолдарды тоздырып жатқаны хабарланған болатын. 2026 жылдың сегіз айында автоматтандырылған станциялар көлік салмағы бойынша 870 мыңға жуық көрсеткішті тіркеді. Олардың ішінде салмағы 50 тоннадан асатын 139 мыңға жуық көлік және салмағы 200 тоннадан асатын мыңға жуық көлік бар.

"ҚазАвтоЖол" көлікке шамадан тыс жүк тиеу салдарынан жолдарда ойық пен деформация пайда болып, жабынның қызмет ету мерзімі қысқаратынын атап өтті.

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу