Жаңа саяси мәдениетті дамыту

Елдің реформаларды жүзеге асыруға біржола бет бұрғанын өткен жылдың басты қорытындысы деуге болады.

Қазақстан жаңғыру жолында қарышты қадам басып, барынша өркениетті ел бола бастады. Президент таяуда «Түркістан» газетіне берген сұхбатында осылай деді. Көлемді сұхбатта әділдік, заң мен тәртіп, еңбекқорлық қағидаттарына негізделген өзгерістердің қоғам үшін маңыздылығы аталып өтті. Елді алда қандай саяси өзгерістер күтеді?

Әділдік, заң мен тәртіп, еңбекқорлық. Біз осы маңызды қағидаттарға негізделген қоғам құрып жатырмыз. Президент ұзақ мерзімге арналған нәтижеге жету үшін бұл жұмыс жаңа жылда екі есе тың қарқынмен жалғасын табады, деді. Әрине ел өмірінің маңызды оқиғаларына халық тікелей араласады. 

Елнұр Бейсенбаев, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты:

- Халықтың тарапынан тікелей ірі сұрақтар туындаған мәселелердің барлығын референдуммен қабылдап келе жатырмыз. Бірінші референдум 2022 жылы конституциялық референдум болса, екінші референдум АЭС салу бойынша болды. Үшінші референдум тікелей бір палаталы парламент құру бойынша болуы тиіс. 

Бір палаталы парламенттік жүйе құру елімізде көп жылдан бері көтеріліп келе жатқан мәселе. Парламентшілер унитарлы мемлекет үшін бұл формула тиімді деп есептейді. Саяси институттар арасында бірізділік болады.

Елнұр Бейсенбаев, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты:

- Мемлекет басшысы арнайы саяси формулаларды пысықтады. Оның ішінде «Ықпалды парламент» формуласы қазір іске асып келе жатыр. Бұл дүниелердің барлығы міндетті түрде халықтың арасында қолдауға да, тиімділікті көрсетіп отыр. Мынау соңғы бір парламенттік жүйе бойынша бұл енді Қазақстанда соңғы 20 жылдан бері көтеріліп келе жатқан мәселелердің бірі. Әрине унитарлы мемлекет үшін қандай жағдай болмасын бір палаталы парламенттің жүйесі әлдеқайда тиімдірек. 

Яғни алдағы екі жылда маңызды саяси шешімдерге қатысты жалпыхалықтық дауыс беру дәстүрі жалғасады. Саясаттанушылар бұл біздегі азаматық қоғамның дұрыс бағытпен дамып жатқанының көрінісі, - дейді. Қазақстанда өркениетті елдердегідей транспарентті демократиялық жүйе қалыптасуда.

Нұрболат Нышанбаев, саясаттанушы, PhD, профессор /Алматы/:

- Бұл жерде ескеретін басты мәселе халық кез-келген саяси шешімді шығаратын негізгі объекті. Халықтың пікірі, ұстанымы бұл Президенттің саясатында басты орында екенін көрсетіп отыр. Бізде ішкі саяси аудитория расындада өзгеріп жатыр. Оған тек ішкі өзгерістер емес, жаһандық саясатта болып жатқан үлкен өзгерістер де ықпал етіп жатыр. Қазір тек біздің елде емес, бүкіл әлемде елдер бірінші кезекте өзінің ұлттық мүддесін, мемлекеттік мүддені бірінші орынға қойып жатыр. Болып жатқан геосаяси өзгерістерден аңғарғанымыз.

Былтыр ел экономикасы 6%-дан астам өсті. Ішкі жалпы өнім жан басына шаққанда 15 мың доллардан асты. Бұл елімізбен қатар бүкіл өңір үшін рекордтық көрсеткіш, деді Президент. Бұнымен тоқмейілсуге болмайды. Биыл Үкімет пен әкімдерге елдің әлеуметтік-экономикалық тұғырын нығайтуға күш салу тапсырылды.

Қасым-Жомарт Тоқаев, Қазақстан Республикасының Президенті:

- Экономиканың құрылымы өзгеріп жатыр. Дегенмен, меніңше, өзгеріс қарқыны баяу. Халықаралық қаржы институттары мен рейтинг агенттіктерінің бағалауынша, елімізді бақуатты, тіпті, бай мемлекет деп атауға болады. Бұл сөздің жаны бар. Соған қарамастан, экономикамызда теңсіздіктер әлі де сақталып отыр. Оның бәрін шұғыл реттеп, түзу жолға салуымыз керек. Біз бұл жағдайды білеміз, оны жұрттан жасыратын ойымыз жоқ. Мұндай қиындықты көптеген мемлекет басынан өткеріп жатыр. Біз «өсім ауруы» мәселесін міндетті түрде шешеміз. Нақты жоспарымыз бар. 

Сарапшылар кейінгі 30 жылда елде саяси мәдениет қалыптасқанын атап өтеді. Азаматтар күнделікті қоғамдық-саяси мән-жайға бей-жай қарамайды. Саяси өзгерістермен қатар экономикалық реформалар ұдайы жалғасады. Бұл да заңдылық. Шығыс халықтары «Тегіс жолдың өзінде тосқауыл бар» дейді. Сол себепті алға ұмтылыс, тынымыз еңбек керек. Президент пайымы осындай.