Жапония 1984 жылғы кісі өлтіру ісін алғаш рет қайта қарамақ

Әңгіме кісі өлтірді деп айыпталған Хирому Сакахара туралы болып отыр. Ол 2011 жылы, әділдікке қол жеткізе алмай, өмірден өткен еді.

2000 жылы Жоғарғы сот оны Сига префектурасының Хино қаласында 69 жастағы шарап дүкенінің иесі Хацу Икэмотоны өлтіріп, тонады деп кінә таққан. Сакахара өз кінәсін мойындамай, тергеу кезінде берген айғақтары қысым көрсету арқылы алынғанын мәлімдеген. Сот оның өтініштерін қайта-қайта қанағаттандырмай келген. Ол 75 жасында өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасын өтей жүріп қайтыс болды.

Алайда оның отбасы әділдік жолындағы күресті тоқтатқан жоқ. 2018 жылы Оцу қаласының округтік соты Сакахараның тергеушілерге қылмыс орнын көрсеткені жөніндегі айғақтардың сенімділігіне күмән келтіріп, істі қайта қарау туралы шешім шығарды. Прокуратура бұл шешімге екі рет шағым түсіріп, процесті тағы жеті жылға созды. 2023 жылы Осака Жоғарғы соты істі қайта қарау жөніндегі шешімді қолдады, алайда прокуратура тағы да апелляция берді. Енді Жоғарғы сот бұл мәселені түпкілікті жауып, прокуратураның шағымын қанағаттандырмады.

Қайта қарау процесі Оцу қаласының округтік сотында өтеді. Сарапшылар бұл шешімді ақтау үкімінің алдындағы қадам ретінде бағалап отыр.

— Бұл өте ұзаққа созылды. Мұндай жағдай енді қайталанбауы тиіс, — деді Сакахараның ұлы Кодзи Токиода өткен кездесуде және процесті тезірек бастауды талап етті.

Бұл іс Жапониядағы сот үкімдерін қайта қарау жүйесін реформалау жөніндегі пікірталастар аясында кең резонанс тудырды. Қолданыстағы тәртіп ұзақ уақыттан бері сынға ұшырап келеді, өйткені ол прокуратураға кінәсіз адамдарды ақтау процесін шексіз созуға мүмкіндік береді. Әділет министрлігі тиісті түзетулер әзірлеп жатыр, алайда қолда бар мәліметтерге сәйкес, прокуратураның істерді қайта қарауға қарсылық білдіруіне тыйым салу нормасы реформаға енгізілмейді. Сакахара ісі бұл ұстанымды өзгертуі мүмкін.

Жапония заңнамасы сотталған адам қайтыс болғаннан кейін, егер оның кінәсіз екеніне негізді күмән туындаса, қылмыстық істі қайта қарауға мүмкіндік береді. Алайда іс жүзінде соттар бұл тетікке өте сирек жүгінген. Соғыстан кейінгі Жапонияда мұндай алғашқы процесс 1985 жылы кісі өлтірді деп сотталған әйелді ақтаумен аяқталған.

Айта кетейік, Оңтүстік Кореяның бұрынғы президенті өмір бойы бас бостандығынан айырылды.