Жетісулық отбасы ұлттық тазы тұқымын жаңғыртып жүр

Елімізде тазыға лайықты мәртебесін қайтарып, оның қазақ халқының ұлттық қазынасы екенін дәлелдеу үшін еңбек етіп жүрген адамдар аз емес. Солардың бірі бірталай жылдан бері Жетісу өңірінде осы дәстүрдің негізгі сақшысы болып жүрген – Орынтай Қазақбаев. Ол үшін тазыға күтім жасау ұрпақтан-ұрпаққа жалғасатын нағыз өнерге айналған.

Орынтай ата өзінің алғашқы тазысы әйгілі «Қасқа тазыдан» тарағанын айтады. Бұл ит – қазақ тазысының танымал тұқымы.

– Менің алғашқы тазым елік аулаған. Ол атадан-балаға жалғасып келе жатқан танымал тұқымнан тараған еді. Сол уақыттан бері аңшылықсыз өмірді елестете алмаймын. Бос уақытым болса, тазыммен аңға шығатынмын. Борсық, елік ауладым, ал ауланған түлкіні санап бітпейсің. Менің тазы иттерім тіпті қасқырды да аулаған, - дейді Орынтай Қазақбаев.

Отбасылық дәстүрді оның қызы Анар Қазақбаева жалғастырды. Негізгі мамандығы – ауыл мектебінің мұғалімі. Бірақ кейінгі 50 жыл бойы оның өмірі тазымен тікелей байланысты.

– Бес-алты жастан бері есімде, иттерге күнде қарайтынмын. Тазалап, ауырып қалса емдеймін. Қазір көрмелерде көрсету үшін дайындаймыз. Жұмысы өте көп. Таңертең ерте тұрамын, өйткені негізгі жұмысым бар. Ал демалыс күндері тазы итіммен аңға шығамын, - дейді Анар.

Қазір Қазақбаевтардың ит асырайтын үйінде біршама таза тұқымды иттер бар. Әрбір тазының шежіресі, ветеринарлық паспорты мен нақты белгіленген жеке күтім тәртібі бар. Тамақ рационы тек табиғи өнімдерден тұрады. Көбіне жаңа сойылған ет жейді екен.

Анар тазы иттерінің дені сау болуы үшін олардың жейтін тамағы сапалы болу керектігін айтады.

– Бұл тұқымға ерекше күтім жасау керек. Әрбір иттің өз есімі, мінезі, тіпті күнделікті кестесі бар. Оларды етпен тамақтандырамыз, физикалық жаттығулары мен денсаулығын қадағалаймыз. Тазы иттеріміздің бәріне уақытында вакцина салып, күтім жасаймыз, - дейді ол.

Қазір Жетісу облысында бұл сирек тұқымның шамамен 500-ге жуық түрі бар. Алайда, Анар Қазақбаева ежелгі тұқымды болашақ ұрпақ үшін сақтауға тырысатындар күннен-күнге азайып бара жатқанын жеткізді.

Бұған дейін Қазақстан мен ТМД елдеріндегі көрмелерде төрешілердің жоғары бағасын алып жүрген Тайған атты тазы туралы жазған едік.