Алаяқтық кредитті есептен қалай шығаруға болады

АСТАНА, 11 қазан – Sputnik. Бүгінде алаяқтарға алданатын адамдар аз емес. Кейбіреулердің атына миллиондаған қарызы бар кредиттер де рәсімделеді. Ондай жағдайда шұғыл әрекет ету керек. Соның арқасында заңсыз рәсімделген кредитті есептен шығаруға болады. Sputnik Қазақстан заңның негізгі талаптарын ұсынады.

Банк пайыздарды есептеуді тоқтатады

Бүгінде алаяқтық жолмен рәсімелген кредиттен құтылудың нақты тәртібі бар. Сол бойынша әрекет етсе, заңсыз несиені есептен шығаруға болады. Негізгі қадамдар:

дереу банкке немесе микроқаржы ұйымына хабарласып, кредиттің алаяқтық жолмен рәсімделгенін айту;

картаны, шотты және қосымшаны бұғаттау;

банктен немесе микроқаржы ұйымынан жүгіну фактісін тіркеуді талап ету;

полицияға арыз түсіру (SMS-терді, алаяқтар қоңырау шалған нөмірлердің скриншоттарды, хат-хабарларды, үзінді-көшірмелерді қоса беру).

"Полиция сізді жәбірленуші деп тану туралы қаулыны беруге тиіс. Ал қылмысқа ықпал еткен мән-жайларды жою жөніндегі шаралар қабылдау туралы құжат тікелей кредиторға жіберіледі. Соның негізінде пайыздарды есептеу мен қарызды өндіріп алу шаралары тоқтатылады", - дейді қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің мамандары.

Кредитор полиция құжатын алғаннан кейін үш күннің ішінде пайыздарды есептеуді және берешекті өндіріп алуды тоқтатуы қажет. Олай істемесе, қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне арыздануға болады.

Заңсыз кредит есептен қалай шығарылады

Заң бойынша алаяқтық кредит автоматты түрде есептен шығарылмайды. Егер банк немесе микроқаржы ұйымы кредит рәсімдеуге қатысты міндетті талаптарды бұзса және полиция алаяқтық фактісін растаса, қарызды сотқа жүгінбей-ақ есептен шығаруға болады. Негізгі бұзушылықтар:

онлайн-кредитті ресімдеу кезінде биометриялық идентификацияның болмауы;

e-Gov порталында қарыз алудан ерікті түрде бас тартқаны туралы белгі қойылғанына қарамастан кредиттің рәсімделуі;

кредит берудің жас шектеулерін бұзу (21 жасқа толмаған немесе 55 жастан асқан адамның атына келісімсіз кредит рәсімдеу);

банкте 150 АЕК-тен жоғары сомаға және микроқаржы ұйымында 75 АЕК-ке алғашқы тұтынушылық кепілсіз онлайн кредиттің берілуі;

"шешім қабылдау кезеңінің" сақталмауы (150-ден 255 АЕК-ке дейінгі қарыз 8 сағат бұрын, 255 АЕК-тен жоғары сомаға – 24 сағат бұрын, 75 АЕК-тен астам сомаға микрокредит 24 сағат бұрын);

"Кредиттің көрсетілген бұзушылықтармен берілу фактісі анықталған күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде және құқық қорғау органдарының процестік құжаттары болған кезде берешекті есептен шығарады, кредиттік тарихқа өзгерістер енгізеді және ұсталған соманы қайтарады", - дейді сарапшылар.

Сот арқылы есептеп шығару тәртібі

Егер банк немесе микроқаржы ұйымы кредитті рәсімдеу талаптарын бұзбаса, ал полицияның тергеп-тексеруі алаяқтық фактісін растаған жағдайда алаяқтық жолмен рәсімделген кредитті сот арқылы есептен шығаруға болады. Ондайда полиция алдымен дәлелдер базасын жинайды және материалдарды сотқа тапсырады. Ал сот кредиттің алаяқтық жолмен ресімделу фактісін белгілеп, оның банк немесе микроқаржы ұйымы жасаған бұзушылықтардың салдарынан болғанын растайды.

Негізгі бұзушылықтар:

үшінші тұлғаның клиенттің идентификаттау деректерін заңсыз алуы және пайдалануы (құрылғыларды қашықтан басқаруды қоса алғанда);

биометриялық идентификаттаудың бұзылуы;

алаяқтық белгілерін анықтау және тіркеу жөніндегі талаптарды сақтамау.

Сот шешімі заңды күшіне енгеннен кейін кредитор 10 жұмыс күнінен кешіктірмей, алаяқтық жолмен рәсімделген кредит бойынша берешекті есептен шығаруға, клиентке ұсталған немесе төленген соманы қайтаруға, кредиттік тарихын жаңартып беруге міндетті.