Ақмола облысында қаңғыбас ит қаптады

Иесіз жануарлар жұрттың үрейін алды.

Жыл басталғалы 10 адамды ит қапқан. Қараусыз қалған ірі төбеттер қорадағы мал мен құсқа ауыз сала бастады, дейді тұрғындар. Малды былай қойғанда тіпті балаларды талап тастай жаздаған. Былтыр өңірде 2000-нан астам адам бұралқы иттен зардап шеккен. Бұл көрсеткіш жыл санап өсіп жатыр. Жерглікті билік қайда қарап отыр?

Көкшетаудағы Застанционный шағын ауданында бұралқы ит үйірімен жүреді. Былтыр екі баланы қуалап, талап тастай жаздаған. Абырой болғанда, адамдар көріп қалып, арашалап алған. Содан бері жұрт баласын мектепке жалғыз жіберуге қорқады.

Лилия Бутова, қала тұрғыны:

- Менің немерем 5-сыныпта оқиды. Мектептің айналысында қаңғыбас иттер көп жүргендіктен мен оны мектепке апарып, кешке алып кетуге мәжбүрмін. Ал күн ұзағына жұмыста болатын ата-аналарға мүлдем қиын. Соңғы уақытта иттер үй жануарларына да шабуылдай бастады. Менің көршімнің екі қойын жарып, барлық тауығын жеп кетті. 

Лилия Бутованың сөзінің жаны бар. Бұралқы иттен зардап шеккендер көбеймесе, азаймаған. 2024 жылы 1944 адамды ит қапса, былтыр 2300-ге жеткен. Қазір облыс орталығында қаңғыбас иттерді оқшаулайтын бір ғана орын бар. Бірақ оған иесіз жануарды өткізу қиын, дейді тұрғындар. 

Анастасия Асенова, қала тұрғыны:

- Ол жерге ит тапсырудың өз машақаты бар. Өйткені талап бойынша итке вакцинация салдырып, үйшігін әперу керек. Қос қызметтің құны 50 мың теңгеден асады. Қарапайым қала тұрғындары қаңғыбас ит үшін мұндай қаржы жұмсай алмайды ғой. Өте қиын. 

Ал қаңғыбас иттің қаптап кетуін құзырлы органдар былай түсіндірді. Ит аулаумен айналысатын мекеме конкурсты енді ғана жариялапты. Ақша бөлінбей, ит ауланбайды. Жауаптылар бұралқыдан бөлек иесі бар иттер де бостандықта жүреді дейді.

Әскер Қайыржанов, облыстық ветеринария басқармасының бас маманы:

- 50-60 ит қалада жүреді. Себебі мынау снос болды Саин көшесінде. Сонда қалған иттер бар, сосын Жайлау, Станционный, Бірлік, екі дачада адамдар өздері қоя береді. Жауапкершілік жоқ. Полицияда штраф салады. Кісіге шапқан көп иттің иесі бар негізі. Бірақ оны ешкім мойындағысы келмейді. 

Былтыр облыста 5 жарым мың ит ауланған. Оның 4 мыңға жуығы залалсыздандырылып, құлағына сырға тағылып, қайтадан  жіберілген. Бұл жұмысқа облыстық бюджеттен 96 млн теңге бөлінді.  

Әскер Қайыржанов, облыстық ветеринария басқармасының бас маманы:

- Орташа әр ауданға 4 миллион теңгеден асады. Ол шамалы ғана көп ақша емес. Бір иттің өзіне ұстауы бар, атқаруы бар. 15 күн тамақтануы бар. Жалпы бір итке жиырма үш мыңдай кетеді. 

Өңірде қаңғыған жануарларды оқшаулайтын арнайы нысан салынбақ. 5 мың ит пен мысыққа арналған орын Целиноград ауданынының маңына орналасады. Қазір оған арнайы жер телімі бөлінді. Нысан құрылысы 3 жылға жоспарланып отыр. 

Абзал Азаматұлы, Евгений Шинкаренко