Астанада Отандас ғалымдар форумы өтіп жатыр

Сыртта жүрсе де, сыры елмен бірге. Астанада «Отандас ғалымдар форумы» өтіп жатыр. Олар білген-түйгенімен бөлісуге әзір. Жырақта жүріп игерген жобалары мен жинаған тәжірибелерін елдің ғылымын дамытуға пайдаланады. Жиынға шетелден 40-тан астам, ал Қазақстаннан 100-ге жуық ғалым мен сарапшы қатысты.

Биылғы форумның жөні де, мәні де бөлек. Елде туып, сыртта шыңдалған, ғылым жолына нықтап түскен ғалымдар ұтымды ұсыныстарын айтып, бірлесе зерттеулер жүргізуге бейіл. Сондай-ақ өздерінің ғылыми жобалары мен инновациялық бастамаларын таныстырды. Отандастар қоры осындай басқосуларға ылғи да ұйытқы. Мәселен, 2019-2023 жылдар аралығында «Отандастар форумын», ал былтыр «Кәсіпкерлер форумын» өткізген болатын. Биылғы шара ғалымдарға арналып отыр.

Данияр Қадыров, «Отандастар қоры» КЕАҚ президенті:

- Форумның мақсаты – шетелдегі қазақ ғалымдарының ғылыми әлеуетін, Қазақстанның дамуына қосатын үлестерін зерттеп көру және де отандас ғалымдардың халықаралық қатынастарын, ынтымағын нығайту. Қазақстандық ғалымдарды да шақырып отырмыз. Бұл тәжірибе алмасуға, инвестиция тартуға да жол ашады деп ойлаймыз.

Форумға арнайы келген, Францияда жұмыс істейтін психиатр-ғалым Құрманбек Дәуітқан мүмкіндігі шектеулі жандарға қолдау жүйесін күшейту қажет екенін айтты. Маман инклюзивті қала құруды ұсынды.

Құрманбек Дәуітқан, «Henri Mondor in Paris» ауруханасының психиатры:

- Қазақстандағы мүгедектігі бар адамдар үшін жолдардың қолжетімсіздіктері, қоғамдық көліктерге мінудің қиындықтары және оның психикалық әсері. Ондай адамдарда әлеуметтік оқшаулану, өзін-өзі төмен бағалау сияқты көңіл күйлер қалыптасады. Мүгедектігі бар адамдарға жағдай жасауға ұсыныс қойдым. Бұл жүйенің басты ерекшелігі – науқас адамға жан-жақты көмек берілуі.

Форум аясында 40-қа жуық ғылыми баяндама ұсынылды. Медицина, аэроғарыш, жасанды интеллект және тағы бірнеше бағыттың мамандары өз жобаларын таныстырып, ұсыныстарын білдірді. Ұйымдастырушылардың айтуынша, бұл басқосу шетелдік ғалымдармен отандық ғалымдар бір-бірімен танысып, байланыс орнатуына ықпал етіп, болашақта ірі ғылыми жобалардың тууына негіз болады. Форумда айтылған ұсыныстар мен ғылыми жобалар арнайы жинаққа топтастырылып, кітап болып жарық көреді. Бұл материалдар тиісті мемлекеттік органдарға ұсыныс ретінде жіберілмек. Мәселен, Құрманбек Дәуітқан айтқан «Инклюзивті қала» ұсынысы Денсаулық сақтау министрлігіне жолданады.

Авторлары: Асылжан Құрманғали, Ғалымжан Абдылахат