Биыл республикалық бюджет 97% орындалды

Биыл республикалық бюджетке түсім көлемі 10,5 трлн теңге болып, жоспар 97 пайызға орындалды.

Ал жергілікті бюджет кірістері, сыртқы факторларға тәуелсіз салықтар есебінен 6,8 трлн теңгеге жетті. Яғни меже 704 млрд-қа артығымен орындалған. Бүгін Үкімет отырысында жыл басынан бергі қазына қаржысының игерілу барысы мен елдің әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары талқыға түсті. Онда тағы нендей мәселе сөз болды?

Республикалық бюджетке биылғы түсім көлемі жаман емес. Алайда кіріс бар жерде шығыс бары белгілі. Соның нақтысына тоқталсақ. Қазына қаржысының 6,5 трлн теңгесі әлеуметтік салаға, 5,6 трлн-ы өңірлерді қолдауға, ал нақты секторға 1,2 трлн теңге бағытталды. Жергілікті бюджеттің 9 трлн теңгесі дәл осы әлеуметтік сала мен негізгі қызметтерге басымдық бере отырып қаржыландырылған.

Республикалық бюджет шығыстары

₸6,5 трлн – әлеуметтік сала

₸5,6 трлн – өңірлерді қолдау

₸1,2 трлн – нақты сектор

Мәди Такиев, ҚР Қаржы министрі:

- Жергілікті бюджет кірістері көлемі сыртқы факторларға тәуелсіз салықтар есебінен 6,8 трлн теңгені құрады. Жоспар 704 млрд теңгеге артығымен орындалды. Салық және кедендік әкімшілендіру шеңберінде, 653 млрд теңгеге қосымша резервтер қамтамасыз етілді. Биыл тоғыз айда экспорттаушыларға жалпы құны 1 трлн теңгеге жуық қосылған құн салығы қайтарылды. Нәтижесінде экономикаға нақты өтімді қаражаттың түсімі қамтамасыз етіледі. Шығыстардың атқарылуы бойынша. Мемлекеттік бюджет шығыстары – 94%, республикалық бюджет шығыстары – 93%, жергілікті бюджет шығыстары 97% атқарылды.

Қаржы министрлігі бүгінде саланы автоматтандырып жатыр. Ведомство мемлекеттік сатып алуда жасанды интеллекті элементтерін енгізген. Яғни тиісті конкурстарға комиссия құрылмайды, жеңімпаздар автоматты түрде таңдалады. Бұдан өзге бюджет қаржысының жұмсалуына бақылауды күшейту мақсатында онлайн мониторинг те енгізілді.

Мәди Такиев, ҚР Қаржы министрі:

- Есепті кезеңде бюджет қаражаты мен мемлекет активтерін тиімді пайдалануға бақылауды күшейту шеңберінде, келесі шаралар атқарылды: 2 трлн теңгеден астам бюджет қаражаты бойынша 791 тексеру жүргізілді. 348 млрд теңгеге қаржылық бұзушылықтар анықталды, оның 310 млрд теңгеге бұзушылықтар жойылды. Әлеуметтік салада 6 мыңнан астам объект онлайн мониторингпен қамтылды.

Үкімет отырысында қаңтар-қыркүйек аралығындағы даму қорытындылары да тыңдалды. Жыл басынан бері ел экономикасы 6,3 пайызға өсті. Әсіресе көлік қызметі, құрылыс және тау кен өнеркәсібі салалары көш бастап тұр. Мұндай өсімге тартылған инвестицияның да әсері жоқ емес.

Азамат Әмрин, ҚР Ұлттық экономика бірінші вице-министрі:

- Қаржы қызметіне жалпы инвестициялар 2 есеге, білім беруге – 1,8 есеге, өңдеу өнеркәсібіне – 30,7%-ға, ауыл шаруашылығына – 21,1%-ға, көлік қызметтеріне – 14,8%-ға ұлғайған. Инвестициялардың ең жоғары өсуі Ақмола, Жамбыл, Ақтөбе және Павлодар облыстарында, сондай-ақ Астана қаласында байқалды. Инвестициялардың төмендеуі Атырау облысында тіркелді.

Ендігі міндет – экономикалық өсімнің тұрақтылығын ұстап қалу. Сондықтан орталық және жергілікті атқарушы органдар инфрақұрылымды салуға бөлінген бюджет қаржысын қатаң бақылауға алуы керек. Ал инвестициялық жобаларды қаржыландыру үшін бюджетті тиісті холдингке бағыттап отыруы қажет.

Авторы: Альмира Оразбай