Бой жетпей ме, ой жетпей ме: Қазақстанда баскетбол неге дамымай отыр

- Клуб қандай жетістіктерімен жанкүйерін қуанта алады? Алда қандай міндеттер тұр? Жалпы команданың даму стратегиясына тоқталып өтсеңіз...

- Негізгі команда биылғы маусымда Қазақстан чемпионатының Ұлттық лигасында және Батыс Азия Суперлигасында өнер көрсетіп жатыр. Ұлттық лигада біз кестенің көшбасшысы атанып отырмыз, ал Батыс Азия Суперлигасында командамыз екінші орында келеді. Былтыр Азия чемпионы атанған «Әл-Рияди» командасын өз алаңымызда жеңуімізді сенсация деуге болады.

Әрине, команда алдында ең жоғары нәтиже көрсету міндеті тұр. Мақсатымыз — Қазақстан чемпионатын ұту және Батыс Азия Суперлигасының ақтық кезеңіне өту. Клуб сонымен қатар «Астана-Жастар» командасымен ВТБ Жастар лигасында өнер көрсетеді. Бұл лигада Ресейдің үздік жастар командалары бақ сынайды және ол біздің жастар құрамына мол тәжірибе береді.

Фото: «Астана» БК

- Командаға жас ойыншыларды іріктегенде клуб негізінен қандай критерийлерді ұстанады? Физикалық қабілеттен бөлек, арнайы психологиялық немесе техникалық бағалау стандарттары бар ма? 

- Тек физикалық көрсеткіштер ғана емес, сонымен қатар баланың даму әлеуеті, үйлесімділігі, психологиялық қасиеттері мен мотивациясы да ескеріледі.

Балаларға қойылатын нақты стандарттар жоқ. Ең бастысы — антропометриялық көрсеткіштер: бойы және болжамды бойы (ата-анасының бойы мен баланың өсу қарқыны ескеріледі). Қол созымының ұзындығы көбіне бойынан да маңызды. Қалған қабілеттерді жаттықтырушы дамытады.

- Егер ерекше талантты ойыншының бойы қысқа болса, оған мүмкіндік беріле ме?

- Әрине, аласа бойлы баскетболшыларға да мүмкіндік беріледі. Бірақ олардың белгілі бір артықшылықтары болуы керек: жылдамдық, ептілік, техника және ойындық ойлау қабілеті жоғары деңгейде дамуы маңызды. Бойдың аласа болуы табысқа кедергі емес, егер оны шапшаңдықпен, батылдықпен және еңбекқорлықпен толықтырса. Допты екі қолмен бірдей жақсы меңгеру, қорғаушыға қиындық тудыру үшін төмен дриблинг қолдану және алдау қимылдарын тиімді пайдалану өте маңызды.

Фото: «Астана» БК

- Легионерлерге мемлекеттік бюджеттен қаржы берілмейді. Клуб шетелдік таланттарды тарту үшін жаңа коммерциялық модельдер қарастырып жатыр ма?

- Өте жақсы сұрақ. Біз легионерлерді қаржыландыруды демеушілік қаражат, турнирлер мен жарыстардағы жүлде ақшалары, билет сатудан түскен табыс және өз қызметімізден түсетін кірістер арқылы жүзеге асырып отырмыз.

- Ал «Астана» ойыншыларына Еуропа лигаларында тәжірибе жинау мүмкіндігін ұсыну, шетелдік клубтарға жалға беру не басқа да жоспар бар ма?

- Мұндай тәжірибе балалар баскетболынан басталуы керек. Қазақстанда кейбір жас баскетболшылар халықаралық тәжірибесін 18 жастан бастайды, ал бұл халықаралық деңгейде жақсы нәтиже көрсету үшін кеш саналады. Сондықтан біз «Астана Жастар» командасын Ресейдің ВТБ жастар лигасында өнер көрсетуге жібердік. Академия тәрбиеленушілері шетелдік жарыстарға қатыса бастады. Егер біздің баскетболшыларға шетелдік мықты клубтардан шақыру келсе, біз оған қарсы болмаймыз.

- Елімізде футбол немесе бокспен салыстырғанда баскетбол кенже дамып келеді. Осы жағдайды түзету үшін қандай шаралар қабылдау керек деп ойлайсыз?

- Қазақстандағы баскетболды дамыту бірнеше бағытты қатар қамтуды қажет етеді.

Бірінші, балалар мен жастар баскетболын дамыту: секциялар мен академияларды стандартқа сай жабдықталған залдармен қамтамасыз ету, мектептер мен студенттер арасында тұрақты турнирлер өткізу, жаттықтырушыларды заманауи әдістемелерге үйрету және балаларды ерте жастан спортқа тарту.

Екінші – инфрақұрылым. Спорт залдарын салу және жаңарту, ашық аспан астындағы баскетбол алаңдарын көбейту қажет.

Үшінші, кәсіби клубтар мен лигаларды дамыту керек. Бұл - балалар командаларын ұлттық және халықаралық турнирлерге қатыстыру, тәжірибелі жаттықтырушыларды тарту, жас ойыншыларды даярлау жүйесін қалыптастыру.

Төртінші, демеушілер мен медианы дамыту маңызды, яғни жанкүйерлер базасын қалыптастыру және баскетболды кең аудиторияға танымал ету керек.

Сондай-ақ мемлекеттік және жеке бастамаларды қолдау назарда болғаны жөн. Шетелдік федерациялармен ынтымақтастық орнату және халықаралық бағдарламаларға қатысу арқылы тәжірибе алмасып, ұлттық баскетбол деңгейін көтеру маңызды.

Фото: «Астана» БК Фото: «Астана» БК Фото: «Астана» БК Фото: «Астана» БК

Сұхбаттасқан Құрманжан Айгер