БРИКС аясындағы серіктестік теңдік пен тату көршілік қағидаттарына негізделген Путин

АСТАНА, 12 қыркүйек – Sputnik. Ресей президенті Владимир Путин Нью-Делиде өтіп жатқан БРИКС саммитінде сөз сөйледі, деп хабарлайды РИА Новости.

Ол БРИКС іс жүзінде әлемдегі ең ірі бірлестік екенін атап өтті. Ұйымға кіретін елдер Жер аумағының үштен бірін алып жатыр, әлемдік жалпы ішкі өнімнің 40%-ын өндіреді, ал бұл мемлекеттерде жер шарындағы халықтың жартысына жуығы тұрады. Ресей көшбасшысының айтуынша, БРИКС жаһандық басқарудың негізгі орталықтарының бірі ретінде лайықты орнықты.

Путиннің сөзінше, қазір әлемде геосаяси, геоэкономикалық, технологиялық және әлеуметтік тұрғыдан түбегейлі өзгерістер болып жатыр.

"Көп нәрсе өзгеріп жатыр. Ең алдымен, адамның өмір сүру салты, медицинаның деңгейі, қоршаған ортаның сапасы өзгеруде. Қоғамның құрылымы мен әлемнің демографиялық картасы да түрленіп жатыр", – деді Путин.

Халықаралық қатынастардың бірполярлы жүйесі келмеске кетіп барады. Күштер тепе-теңдігі Жаһандық Оңтүстік пен Шығыстағы жаңа өсім орталықтарының пайдасына қайта бөлініп жатыр. Путиннің айтуынша, барған сайын көп мемлекет өздерінің ұлттық мүдделерін қорғауға және жаһандық проблемаларды шешуге қатысуға дайын екенін ашық мәлімдеп жатыр.

Дегенмен, көпполярлы әлемнің қалыптасуы оңай жүріп жатқан жоқ.

"Бұл өзгерістерге негізінен отаршылдық түсінікпен ойлауға үйренгендер қарсылық танытуда. Әлемді гүлденген бақ пен жабайы джунглиге бөліп, өзгенің есебінен өмір сүруге ұмтылады", – деді Ресей президенті.

Оның айтуынша, олар өзгеріп жатқан шынайылықты қабылдауға дайын емес. Сондықтан бәсекелестердің дамуын тарифтік соғыстар, заңсыз санкциялар және басқа мемлекеттердің ішкі істеріне араласу арқылы тежеуге тырысады.

Жаңадан қалыптасып келе жатқан көпполярлы әлемдік тәртіп жағдайында шынайы көпжақтылықты нығайтумен бірлесе айналысу және жаһандық басқару тетіктеріне барынша көп елді тарту бұрынғыдан да маңыздырақ, деп баса айтты ол.

Ресей БҰҰ-ның әлемдік істердегі орталық рөлін сақтап, нығайтуға айрықша мән береді. Сонымен қатар ұйым қызметінің тиімділігін арттыру қажет деп санайды. Путиннің пікірінше, бұл мақсатқа БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің құрамын Азия, Африка және Латын Америкасы елдері есебінен кеңейту ықпал етер еді.

Ресей көшбасшысы БРИКС-тің өзара тиімді ынтымақтастықты одан әрі дамытуға, жаһандық басқару жүйесінің тиімділігін арттыруға және әлемдік істерде шынайы көпполярлық пен әділеттілікті қамтамасыз етуге үлкен мүмкіндігі бар деп есептейді.

"Платформалық экономика, қаржылық технологиялар, цифрлық сауда сияқты жаңа серпінді салалар пайда болды. Олардың барлығы жеке институттар мен реттеудің арнайы ережелерін қажет етеді", – деді Путин.

Оның айтуынша, мұндай институттар мен ережелерді қалыптастыруда БРИКС жетекші рөлдердің бірін атқара алады.

Саммит қорытындысы бойынша қатысушы елдер бірлескен декларация қабылдады. Үндістан премьер-министрі Нарендра Модидің айтуынша, құжатта алдағы жұмыстардың негізгі бағыттары нақты көрсетілген. Енді осы міндеттерді нақты нәтижелерге айналдыру жауапкершілігі бірлестік көшбасшыларына жүктеледі.

БРИКС-ті 2006 жылы Ресей, Қытай, Үндістан және Бразилия құрған. 2011 жылы оған Оңтүстік Африка Республикасы қосылды, ал 2024 жылдың басынан бастап ұйым құрамына тағы бірнеше мемлекет енді. 2026 жылы БРИКС-ке Үндістан төрағалық етеді. БРИКС-тің 18-саммиті 12-13 қыркүйек күндері Нью-Делидегі "Бхарат Мандапам" кешенінде өтіп жатыр.