Бұрынғы министрлер мен Олимпиада чемпиондары: Қазақстан Халық Кеңесінің құрамы туралы не белгілі?

Бүгін билік пен қоғам диалогына арналған жаңа консультативтік орган – Қазақстан Халық кеңесінің құрамы бекітілді. Оған еліміздегі әртүрлі сала мен өңірден 126 адам кірді. Кеңес мүшелері несімен танымал екенін Tengrinews.kz материалынан оқыңыздар.

Құрамға бұрынғы депутаттардан кімдер кірді?

Қазақстан Халық кеңесінің құрамына Парламенттің екі палатасы – Мәжіліс пен Сенаттың бұрынғы 12 бұрынғы кірді.

Сенаттың экс-депутаттары

Геннадий Шиповских – жасы 37-де. Мәселен, ол депутат ретінде Қазақстанда TikTok-ты бұғаттауды талап етіп, бұл әлеуметтік желі балалардың мінез-құлқына кері әсер етіп, "жалған идеалдар мен тәуелділікке әкелуі мүмкін" екенін айтқан болатын.

Нұртөре Жүсіп 65 жаста. Ол жолдаған сауалдарының бірінде мемлекеттік рәміздерді қорлағаны үшін жазаны қатайтуды ұсынған.

Андрей Лукин 65 жаста. Сенатор болған кезінде Лукин жеке жеңіл зымыран тасығышымызды жасауды ұсынды. Оның тағы бір ұсынысы – вандализм үшін жауапкершілікті қатаңдату.

Мәжілістің экс-депутаттары

Нұртай Сабильянов, 64 жаста. Парламентте ол көлік жолдарының сапасын бағалау критерийлерін қайта қарау мәселесін көтерді. Атап айтқанда, Сабильянов қиыршық тас пен топырақ жолдарды қанағаттанарлық жағдайдағы жолдар қатарына жатқызбауды ұсынды.

Николай Арсютин 56 жаста. Арсютин көлікті мас күйде айдағаны үшін жүргізуші куәлігінен айыруға қатысты жеті жылдық мерзімді қайта қарауды ұсынған болатын. Ол бұл санкцияны ең қатаң шаралардың бірі деп атап, жол апатының болуын, салдардың ауырлығын және мастық деңгейін ескермейтінін айтқан.

Мұрат Әбенов 61 жаста. Ол қазақстандықтарды 0,1 промилле алкоголь үшін жүргізуші куәлігінен айырмауды қолдады. Әбеновтің пікірінше, бұл норманы "кем дегенде 0,3 промиллеге" дейін қайтару керек.

Еркін Әбіл 57 жаста. Ол Қазақстанда уақытты ауыстырудың және бірыңғай уақыт белдеуін енгізудің бастамашысы ретінде есте қалды. 2024 жылғы 29 ақпаннан 1 наурызға қараған түні Қазақстан бірыңғай уақыт белдеуіне көшті.

Аманжол Әлтай 55 жаста. Бұл экс-депутат шығыс медицинасы орталықтарын тексеруді және мектеп бағдарламасына жаңа пән енгізуді талап еткен болатын.

Ермұрат Бапи 67 жаста. Ол Парламент мінберінен Қазақстанның экс-президентінің жиені Нұрбол Назарбаевқа қатысты іс қозғауды талап етті. Сондай-ақ қазақтың дәстүрлеріне күмән келтіретіндерге қоныс аударуды ұсынды.

Еділ Жаңбыршин 60 жаста. Депутат болған кезде Жаңбыршин Қазақстанда ЛГБТ насихатына тыйым салатын заңды белсенді түрде ілгерілетті. Осы кезеңде бір қазақстандық әлеуметтік желіде өзінің атына жазған пікірі үшін депутатты сотқа берген болатын.

Наталья Дементьева 46 жаста. Мәжілісте ол қазақстандықтарды сезімдерін көпшілік алдында ашық көрсетпеуге шақырды.

Instagram-дағы бұл жарияланымды көру

TengriNews | Қазақстан жаңалықтары (@tengrinewskz) жарияланымы

Вера Ким 44 жаста. Оның бастамалары туралы БАҚ-та ақпарат аз. Мәселен, ол Қазақстанның жаңа Конституциясында волонтерлікті ынталандыру туралы норманы бекітуді ұсынғаны хабарланған.

Бұрынғы министрлер

Халық кеңесі мүшелерінің арасында бұрынғы екі министр бар. Олар:

Ерлан Нысанбаев. Ол 65 жаста. Нысанбаев экология министрі лауазымында үш жыл жұмыс істеді. Оның тұсында ақбөкендерді атуға рұқсат берілді. Нысанбаев мұны "өлтіру деп атамауды" сұраған болатын. Үкімет Құрылтай алдында өкілеттігін тапсырғаннан кейін, Әлібек Қуантыров министр болып тағайындалды. Ал Нысанбаев премьердің кеңесшісі болды. Бағдат Мусин. Ол 43 жаста. Мусин 4 жылға жуық цифрлық даму министрі болды, ал 2024 жылдың маусымынан бастап "Қазақтелекомды" басқарды. Мусин Астанадағы интернеттің сапасы туралы айтқанымен есте қалды: ол Қазақстан астанасы бұл көрсеткіш бойынша Токионы басып озғанын мәлімдеген. Сонымен қатар Мусин интернеттің тұрақсыздығына қазақстандықтар мен радиофобтарды айыптаған болатын. Ғалымдардан Олимпиада чемпиондарына дейін – Халық кеңесіне тағы кімдер кірді?

Кеңес құрамы тең үш бөлікке – 42 адамнан бөлінді. Бір квотаға этномәдени бірлестіктердің өкілдері, екіншісіне – ірі қоғамдық бірлестіктер мен ҮЕҰ, үшіншісіне – мәслихат депутаттары мен қоғамдық кеңестердің өкілдері кірді.

Құрылтай депутаты Никита Шаталовтың сөзінше, мұндай бөлініс "түрлі топтың тең өкілдігін қамтамасыз етуі" тиіс және кеңесті қалыптастыру кезінде олардың ешқайсысына басымдық бермеуі керек.

Қазақстан Халық кеңесі Президент жанындағы Ұлттық құрылтай мен Қазақстан халқы ассамблеясының мұрагеріне айналды, сондықтан оның құрамы әртүрлі болды. Мұнда әртүрлі сала мен өңірлердің адамдары жиналған. Мысалы, өңірлердің өкілдігіне мәслихаттар мен қоғамдық кеңестер жауап береді – құрамға қоғамдық кеңестердің басшылары, мәслихат төрағалары мен олардың депутаттары кірді.

Ал Қазақстан Халық кеңесінің этномәдени әртүрлілігін келесі ұйымдардың мүшелері мен басшылары қамтамасыз етті:

Жамбыл облысының қарашай және балқар этномәдени бірлестігі; Қазақстандық дүнген этномәдени бірлестігі; Қостанай облысының әзербайжан этномәдени бірлестігі; "Вайнах" шешендер мен ингуштар қауымдастығы" республикалық этномәдени бірлестігі; Шымкенттегі "Ахыска" түрік этномәдени бірлестігінің филиалы; Республикалық тәжік этномәдени бірлестігі; "Дустлик" өзбек этномәдени қоғамдық бірлестіктерінің қауымдастығы; Қазақстан немістерінің республикалық этномәдени бірлестігі; Орыс, славян және казак этномәдени бірлестіктерінің қауымдастығы; "Наири" армян этномәдени бірлестіктерінің қауымдастығы; Қазақстан ұйғырларының республикалық этномәдени орталығы; Алматыдағы түрікмен этномәдени бірлестігі; "Родны кут" беларусь этномәдени бірлестіктерінің қауымдастығы; "Шығыс Қазақстан орыс мәдени орталығы" этномәдени қоғамдық бірлестігі; Қазақстандағы қырғыз этномәдени бірлестігі; Lituanica этномәдени бірлестігі; "Рада украинцев" этномәдени бірлестігі; "Туган тел" татар мәдениеті этномәдени бірлестігі; "Қазақстан кәрістері қауымдастығы" этномәдени бірлестігі.

Қоғамдық құрамға бизнес пен қоғамдық ұйымдардың, кәсіби қоғамдастықтардың, сондай-ақ мәдениет, ғылым және медицина салаларының өкілдері жауапты.

Мәселен, ғылыми-білім беру және медицина саласынан келесі өкілдер бар: Ұлттық ғылым академиясының мүшесі Вячеслав Локшин, академик Дүрвудхан Сураған, Шәкәрім атындағы университеттің ректоры Думан Орынбеков, С.Ж. Асфендияров атындағы ҚазҰМУ-дың бірінші проректоры Диляра Қайдарова, Қазақстан Республикасы Президенті Іс басқармасы Медициналық орталығы директорының кеңесшісі Сәуле Кисикова және Павлодар облыстық ауруханасының бас дәрігері Арман Мұсабеков.

Бұл ретте Қазақстан Халық кеңесіне спорт қауымдастығынан да айтарлықтай делегация жиналды. Сонымен, кеңес мүшелері қатарына танымал балуандар: Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері Ислам Байрамуков, Олимпиада чемпионы Юрий Мельниченко, Астана күрес федерациясының вице-президенті және белгілі ММА файтері Василий Тахтай кірді.

Мысалы, Василийдің небәрі 40 секундта нокаутпен аяқталған жекпе-жектерінің бірі:

Халық Кеңесінің құрамына кімдер кіргені туралы толығырақ мына сілтеме арқылы оқыңыз.

Кеңес құрамының үштен біріне жуығы әйелдер

Қазақстан Халық кеңесі құрамында 40 әйел бар немесе жалпы мүшелер санының 31,7 пайызы. Бұл ретте кеңес қатысушыларының орташа жасы 49,3 жасты.

Құрамда түрлі буын – жас қатысушылар да, кәсіби және қоғамдық тәжірибесі мол аға буын өкілдері де бар.

Халық кеңесі өңірлер мен қоғамды билікпен қалай байланыстыруы тиіс?

Никита Шаталовтың айтуынша, кеңеске еліміздің барлық өңірінен өкілдер кірді. Оның сөзінше, көптеген мәселе алдымен жергілікті деңгейде байқалады: мегаполис, моноқала және ауылдың сұраныстары айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін.

"Бұл деңгейдің республикалық алаңға шығатын тұрақты арнасы пайда болады, онда жүйелі мәселелер заңнамалық бастама көмегімен шешілуі мүмкін", – деп атап өтті Шаталов.

Бұл ретте кеңес тек өңірлік күн тәртібімен шектелмейді. Оның құрамында түрлі бағыт өкілдері бар. 25 мүше бұған дейін Конституциялық комиссия жұмысына қатысқан, Шаталовтың айтуынша, бұл Ұлттық құрылтаймен және конституциялық реформамен сабақтастықты қамтамасыз етеді.

Ол Халық кеңесінің рөлін өкілдіктің қосымша арнасы ретінде сипаттайды. Егер Парламент азаматтардың мүддесін сайлау және партиялық өкілдік арқылы білдірсе, жаңа кеңес өңірлердің, кәсіби қауымдастықтар мен қоғамдық бірлестіктердің ұстанымдарын жинақтап, оларды республикалық деңгейге жеткізуі тиіс.

Төрағаны 126 мүшенің арасынан ғана таңдамайды

Халық кеңесінің мүшелері төрт жыл жұмыс істейді – төрағаның өкілеттік мерзімі де осынша уақытқа созылады. Бұл ретте кеңес басшысын Президент те, кеңес мүшелерінің кемінде үштен бірі де ұсына алады.

Тағы бір ерекшелік: бекітілген 126 мүшенің құрамына кірмейтін адам да төраға бола алады. Бұдан бөлек, бір адам бұл лауазымды тұрақты түрде иелене алмайды.

Кеңес мүшелері жалақы алмайды

Қазақстан Халық кеңесінің мүшелері қоғамдық негізде және өтеусіз жұмыс істейді – оларға мемлекеттік бюджеттен жалақы қарастырылмаған.

Бұл ретте бюджетте кеңес пен оның аппаратының жұмысын қамтамасыз етуге: ұйымдастырушылық шығындарға, қызметкерлердің жұмысына және басқа да қажетті шығыстарға қаражат бөлінеді. Яғни, мемлекет институттың жұмыс істеуін қаржыландырады, бірақ оның 126 мүшесіне жалақы төлемейді.

Еске сала кетейік, биыл мамырда Қазақстанда жаңа консультативтік орган – Қазақстан Халық кеңесі құрылатыны хабарланған болатын. Сол кезде Мәжіліс депутаттары тиісті конституциялық заң жобасын жұмысқа қабылдады.

2 шілдеде Президент "Қазақстан Халық кеңесінің кейбір мәселелері туралы" жарлыққа қол қойды. Құжатқа сәйкес, Қазақстан Халық Кеңесінің хатшылығы мемлекеттік мекемесі құрылып, хатшылық туралы ереже мен оның құрылымы бекітілді.

23-24 қыркүйекте Астанада Қазақстан Халық кеңесінің бірінші сессиясы өтеді.

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу