ЕҚЫҰ мен ҚР: адам саудасына қарсы күрес

Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы адам саудасына қарсы күрес саласындағы Қазақстанның құқық қорғау бастамаларын оң бағалады. Бұл тақырыпқа арналған ЕҚЫҰ конференцияның пленарлық отырысына Қазақстанның Адам құқықтары жөніндегі уәкілі Артур Ластаев, Мәжіліс депутаты Марат Бәшімов және азаматтық қоғам өкілдері қатысты. БҰҰ-ның адам саудасы жөніндегі жаһандық баяндамасына сәйкес, адам саудасының миллиондаған құрбандардың 70 проценті – әйелдер мен балалар. Осы мәселені кешенді түрде шешу мақсатында 2024 жылдың шілдесінде Қазақстанда «Адам саудасына қарсы іс-қимыл туралы» заң қабылданған. Мәжіліс депутаты Марат Бәшімовтың айтуынша, заң жобасын әзірлеу кезінде Қазақстан Палермо конвенциясының негізгі қағидаттарын ескеріп, кәмелетке толмағандарды қорғауға, алдын алу шараларын кеңейтуге және қылмыскерлердің жауапкершілігін күшейтуге баса назар аударған.

Марат Бәшімов, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты:

- Осы конференцияда көп сарапшылар біздің Қазақстанның тәжірибесін осы заң саласындағы адамдарды сатып алуға қарсы еңбек саласындағы бастамаларды өте жоғары бағалады. Өздері айтып отыр, Қазақстанның үлесі халықаралық құқықты қорғауы маңыздылығы неде: олар барлық принциптерін, Палерм конвенцияның принциптерін кіргізген заңға деп, енді тіпті өздері Қазақстанның өзін бақылап отырады, қалай заң орындалады.

Конференция аясында қазақстандық делегацияның ұйымдастыруымен арнайы дөңгелек үстел өтті. Онда адам саудасы мен еңбекті қанауға ұшырағандарды қорғау бағытындағы ұлттық тетіктерді енгізу тәжірибесі таныстырылды. Мысалы, нәрестеге жеке сәйкестендіру нөмірін ерте беру, әлеуметтік қызметкерлердің рөлін арттыру және алдын алу шараларын кеңейту секілді бастамалар айтылды. Варшавадағы Адам өлшемі жөніндегі конференция — Еуропадағы адам құқықтары саласындағы ең ірі ашық форматтағы алаң.

Айгерім Құсаинқызы, құқық қорғаушы, гендер эксперт:

- Мен бүгін Орталық Азия елдеріндегі тұрмыстық зорлық-зомбылық тақырыбында Қазақстанның үздік тәжірибесін айттым. Яғни бүкіл әлемді дүрс сілкірдірген "Салтанат заңынан" кейін Қазақстан Республикасы тұрмыстық зорлық-зомбылықты Қылмыстық кодекске оралғаннан кейін бізде не өзгерді? Бізде қазір Қылмыстық кодексте, биыл 16 қыркүйекте 115-1-бап ретінде сталкинг бабы қосылды, яғни адам ізіне түсу. 125-1-бап ретінде қыз алып қашу, некеге мәжбүрлеу Қылмыстық кодекске оралды. Бұл бойынша Қазақстанда Адам құқықтары жөніндегі өкіл Артур Ермекұлы айтты. Яғни қыз алып-қашу бұл үш жылды қажет еткен өте үлкен күрес болды.