Ердоған Газа саммитіне Нетаньяхуның қатысуына жол бермеді

Түркия Президенті Режеп Тайип Ердоған Мысырдың Шарм-эш-Шейх қаласында Газа секторында атысты тоқтату үшін өткен тарихи саммитте шешуші рөл атқарды, деп хабарлайды Hürriyet газеті..

Ердоғанның Нетаньяхуға ескертуі нәтижесінде Израиль премьер-министрі саммитке қатысудан бас тартты. Бүкіл әлемдік БАҚ Түркияның қатал ұстанымына ерекше назар аударды және Анкараны Таяу Шығыстағы негізгі ойыншы ретінде сипаттады.

9 қазанда АҚШ Президенті Дональд Трамп Мысырда жүріп жатқан аралық келіссөздер нәтижесінде Израиль мен ХАМАС арасындағы атысты тоқтату жоспарының бірінші кезеңі мақұлданғанын хабарлаған. Сол күндері Мысырда өтетін саммитке аймақ елдері қатысатыны жоспарланған. Дүйсенбіде Шарм-эш-Шейхтегі саммитке 35 мемлекет басшылары қатысты. Саммит АҚШ Президенті Трамп пен Мысыр Президенті Абдель Фаттах ас-Сиси басшылығымен өтті, ал Түркиядан саммитте президент Ердоған өкілдік етті.

Саммит барысында Ердоған, Трамп, Мысыр Президенті ас-Сиси және Қатар әмірі шейх Тамим бен Хамад Аль-Тани Газа секторындағы қақтығысты бейбіт жолмен шешуге арналған кешенді құжатқа қол қойды  Бұл саммит әлемдік БАҚ үшін басты жаңалықтардың бірі болды.

Guardian газеті хабарлағандай, Ердоғанның Нетаньяхуға қарсы қатты ұстанымы нәтижесінде Израиль премьер-министрінің саммитке қатысуы болмады. АҚШ Президентінің Нетаньяхуды шақыру жоспары Ердоғанның «егер ол келсе, ұшағым Шарм-эш-Шейхке қона алмайды» деген ескертуінен кейін тоқтатылды.

Ердоғанның Израильдің Газадағы әрекеттерін бірнеше рет геноцид деп атағаны еске салынды, сондай-ақ Нетаньяхуға қатысты халықаралық қылмыстық соттың күдікпен қамау бұйрықтары бар екені айтылды.

AP агенттігі Түркияның Нетаньяхуны саммитке қатыстырмау үшін дипломатиялық қадам жасағанын хабарлады. Басқа мемлекеттердің қолдауымен Нетаньяху Мысырға барудан бас тартқан.

Hayom газеті хабарлағандай, араб көшбасшылары Нетаньяхудың қатысуы саммитті бойкоттауға алып келетінін ескерткен. Ердоғанның «егер ол келсе, ұшағым қайтады» деген ескертуі өз әсерін беріп, Нетаньяху Трамптың шақыруына қарамастан қатысудан бас тартты.

Times of Israel жазғандай, Ердоған Мысыр Президенті ас-Сисиге хабарласып, Нетаньяхудың саммитке келетін болса, Анкараға оралатындығын ескерткен. Басқа мұсылман елдері де бойкот қатерін білдірген.

Rheinische Post хабарлағандай, Ердоғанның әрекеті нәтижесінде Нетаньяху Мысырдағы саммитке қатысқан жоқ. Бастапқыда Мысыр билігі оның қатысуын растаса да, шамамен 40 минут өткен соң Израиль премьер-министрлігі Нетаньяху Шарм-эш-Шейхке бармайтынын хабарлады.

StN газеті Түркияны Таяу Шығыстағы «негізгі ойыншы» деп атап, Ердоғанның АҚШ-та жоқ арна арқылы ХАМАС-пен байланыс орнатып, бейбітшілік процесін қалыптастырғанын жазды.

Les Echos газеті Түркияны «Газадағы бейбітшілік келісімінің жасырын, бірақ сенімді делегаторы» деп сипаттады. 

Liberal газеті Түркияның осы процесс арқылы Таяу Шығыс теңдеуінде негізгі тарапқа айналғанын атап өтті.

Frankfurter Rundschau Түркияның Газадағы бейбітшілік процесіне белсенді қатысып, Орта Шығыстағы ықпалы артқанын жазды. Ердоғанның Сирия, Ливия және Ирактағы рөліне де назар аударылып, оның мақсаты Түркияны аймақтық күш және Еуропа үшін маңызды қауіпсіздік серіктесіне айналдыру екені айтылды.

Бүгін, 13:01