Газа секторында жаңа әкімшілік құрылды

Газа секторы бойынша "Бейбітшілік кеңесі" құрылады.

Оның құрамына кімнің кіретіні осы аптада белгілі болмақ. Кеңес мүшелерін Президент Трамптың өзі таңдаған.

Ақ үй басшысының айтуына қарағанда олар әлемнің ең ықпалды ел басшылары. Газа секторы жерінде тағы қандай жоспарлар жүзеге асырылады? Оған кімдер жауапты?

АҚШ ХАМАС-ты биліктен шеттетуге білек сыбана кірісті. Қазір ХАМАС Газа секторының 55 пайызын уысында ұстап отыр. Бейбіт жоспарға сай, қозғалыс өкілдері биліктен шеттетіледі. Ең бастысы, олар қаруларын тастауы тиіс. Алайда қозғалыс басшылығы бұдан бас тартып отыр. Сондай-ақ ХАМАС тұтқынға алынған соңғы адамның мәйітін әлі қайтарған жоқ. Бұл соғыста Израильдің де райынан қайтатын түрі жоқ. Таяуда Тель-Авив ХАМАС Трамп ұсынған жоспардың барлық тармағын орындамаса, жаңа әскери операция бастайтынын мәлімдеді. Бұған жол берілмес үшін Вашингтон бейбіт жоспардың екінші кезеңін бастады. Бұл туралы Дональд Трамптың арнайы өкілі Стив Уиткофф әлеуметтік желідегі парақшасында жазды. 

Стив Уиткофф, АҚШ-тың Таяу Шығыс бойынша арнайы өкілі:

- АҚШ Президенті Дональд Трамптың атынан Газа секторында қақтығысты тоқтатуға бағытталған бейбіт жоспардың екінші кезеңі басталғанын жариялаймыз. Трамп ұсынған 20 тармақтан тұратын құжатқа сай, Газада өтпелі әкімшілік, яғни ұлттық комитет құрылады. ХАМАС-тың қарусыздандырылып, аймақты қалпына келтіру жұмыстары қолға алынады. 

Палестиналық ұлттық комитеттің жұмысын Бейбітшілік кеңесі бақылайды. Оны Президент Трамптың өзі басқарады. Оның құрамына кімнің кіретіні осы аптада белгілі болуы тиіс. Осыған дейін Ұлыбританияның бұрынғы премьер-министрі Тони Блэрдің кандидатурасы ұсынылған. Алайда араб елдері бұл шешімге қарсы шыққан көрінеді. Өйткені 2003 жылы Блэр АҚШ-тың Иракқа кіруін қолдаған болатын. Сондай-ақ бейбіт жоспарға сай Газа секторына халықаралық күштер кіргізілуі керек. Осыдан кейін Израиль аймақтан әскерін шығара бастайды. 

Газа секторында жаңа әкімшілік құрылды

Осы ретте Катар, Мысыр және Түркия бірлескен мәлімдеме жасады. Аймақта Палестиналық ұлттық комитет құрылғанын жариялады. Оған Палестина Жоспарлау министрінің бұрынғы орынбасары Әли Шаат жетекшілік етеді. Ұлыбританияда инженер мамандығы бойынша білім алған жергілікті саясаткер үйіндіге айналған Газа секторын 3 жылда көркін кіргіземін деп отыр.  

Палестина, Батыс жағалау

Әли Шаат, Палестиналық технократиялық комитет басшысы:

- Босып кеткен халыққа адамша өмір сүруге жағдай жасау керек. Сондықтан бірінші кезекте инфрақұрылымдарды қалпына келтіру жұмыстарын бастаймыз. Құрастырмалы пластик немесе ағаштан уақытша үйлер тұрғызамыз. Мұнда адамдар 1-2 жыл тұрады. Үйінділерді қайта өңдеп, теңізге тастасам, жаңа аралдар жасауға болады. Бетондарды ұсақтап, жол төсеуге қолдануға болады. 

Алайда бұл жоспардың бірден іске асуы екіталай, дейді сарапшылар. Өйткені құрылысты бастау үшін аймаққа кран, бульдозер секілді ауыр техника кіргізу қажет. Алайда Израиль қауіпсіздікті сылтау етіп, бұған рұқсат бермеуі мүмкін. БҰҰ-ның есебі бойынша Газа секторын қалпына келтіру жұмыстары 2040 жылға дейін жалғасады. 

Газа секторының болашағы қандай болады?

Президент Трамп Газа секторын қалпына келтіру жолдарын қарастырып қойған. Тіпті аймақтың экономикалық даму жоспары да тас-түйін дайын тұр. Оны іске асыруға Таяу Шығыстағы заманауи қалаларды салуға атсалысқан мамандар тартылады, деп уәдесін де берді. Бірақ Газаның болашағы әзірге бұлыңғыр болып тұр. Өйткені БҰҰ-ның есебі бойынша үйіндіге айналған аймақтың көркін кіргізу үшін кемі 70 млрд доллар қажет. 

Сондықтан уәде етілген жоспардың аяқсыз қалмасына кім кепіл?! Израиль билігінің мәліметі бойынша аймақты минадан тазалауға 2 жылдай уақыт қажет. Ал ХАМАС қазған жер асты жолдың нақты саны белгісіз. Мұны табу және жою жұмыстары ұзаққа созылуы мүмкін. Демек, палестиналықтар үшін әзірге жағдайдың қиындамаса, жеңілдейтін түрі жоқ. Президент Трамптың жоспары бойынша Газадан кеткісі келетіндерге жол ашық. Бірақ палестиналықтарды құшақ жая қарсы алатын ел бар ма? Демек, босқынға айналған жұрттың әзірге барар жер, басар тауы да жоқ. 

Джеймс Элдер, ЮНИСЕФ-тің баспасөз хатшысы:

- 10 қазанда оқ атпау режимі жарияланды. Десе де, қайғылы жағдайлардың тоқтайтын түрі көрінбейді.  Содан бері Газада 100-ден аса бейкүнә баланың өмірі қиылды. Көбі әуе соққысы мен дрон шабуылынан қаза болған. Қыс түскелі қатты суықтан 6 бала көз жұмды. Қатты жел шатырларды жұлып әкетеді. Қысқасы, адамдар далада өмір сүруге мәжбүр. Газа секторындағы балалардың кейінгі екі жылда көрмегені жоқ. Әскери операция тоқтағанымен ел әлі күнге дейін үрейлі.  

Оқ атпау режімі енсе де Израильдің Газа секторына әуе соққысын тоқтатпай тұр. Палестина денсаулық сақтау министрлігінің дерегі бойынша бейбіт келісім күшіне енгелі, яғни 3 айда 450 палестиналық қайтыс болды. Тағы 1200-і жараланды. 

АҚШ Президенті Трамптың бейбіт жоспарының іске асу-аспауы әзірге белгісіз. Өйткені ХАМАС қару-жарағын тастауға ниетті емес. Егер қозғалыс өкілдері бұған көнбесе, жоспар құжат күйінде қалады. Ал қаруларын тастаса, ұйымның мүшелері қудалауға ұшырауы мүмкін. Сондықтан Газаның болашағы әзірге бір мәселеге тіреліп тұр. ХАМАС биліктен кетуге дайын ба, жоқ па?