Мәдениет министрі

Мәдениеттің сайыпқыраны десе де болады. Кейде өзінің соқпасы ұстап қалады. Былай жақсы адам. Ауылдың өнерін көтеремін деп әбден сілікпесі шықты. Жөп-жөнді жұмыстар жасайды. Бірақ аңқаудың аңқауы. Дарқылдап жүгіре береді. Бір күні облыстық мәдениет басқармасының басшысы телефон соғыпты. Малтон мәз. Екі езуі екі жаққа жайылып кетті. 

– Әлеу, Малтон Алғабасарұлы ма?

– Иә дәл өзі. Мәдениет үйінің директоры сізді мұқият тыңдап тұр.

– Шетелден скрипка тартатын бір әртістер келіп еді, соны ауылыңа қабылдай салсаң қалай болады?

– Әрине, сіз айтсаңыз ол солай болады. 

– Өте дұрыс, рухани жаңғыру аясында ауыл тұрғындары өзге ұлттардың өнерін тамашалау керек, – деді мәдениет басшысы.

– Кешіріңіз, қанша адам?

– Екі адам. Біреуі – қыз, біреуі – еркек.

– Екеуі де скрипкада ойнайды ма?

– Жоқ. Еркегі билет жыртады.

– Жарайды, афишасын, билеттерін беріп жіберіңіздер, – деп, Малтон келісімін берді. Қуанышын баяғы ауыл әкімі Талтаңбай Салпаңбевпен бөлісті. Әкім деген аты болмаса, туған жездесі ғой. Үлкен апасы Балбиді алып отыр.

– Ауылға шетелден әртістер келетін болды, – деді Малтон жездесіне шалқайып.

– Жарайсың, сені биыл жоғары атаққа ұсынамын, – деп, әкім Малтонның арқасынан қақты. Бұл Талтаңбай Салпаңбаев соңғы кездері шаруашылықты қойып, шығармашылықты жақсы көріп жүр. Үнемі ауылдағы топырақтың астында көміліп жатқан таланттарды қолдап, қорғап жүреді. Әйтеуір, клубқа әртіс келсе, шапан кигізіп, жақсы тілегін арнайды. Тек жазда жайылымның шөбі өртеніп, қыста мектептің жылуы қатып қалғаны болмаса жақсы әкім. 

– Жарайды, екі адам болса, өзім үйге қонақ етемін, – деді Талтаңбай.

Ауылға көптен бері әнші атаулының аяғы баспағалы көп болды. Былтыр театр әртістері келіп, спектальдің бірінші бөлімін қойып, екінші бөлімін «келесі жылы келіп қоямыз», – деп уәде беріп кетіпті. Әлі хабар жоқ. Тұрғындар қатты елеңдеп жүр. Ал Малтон құрдасым мәз. Өйткені мәдениет үйіне концерт келсе, оның беделі бес есе өседі. Жұмысы көрініп қалады. Содан екі күннен кейін ауылға әлгі скрипкашы қыздың афишасы жеткізіледі. Ауыл әкімі Талтаңбай Салпаңбаев аң-таң. Афишадан қаптаған әртістердің есімдерін көріп шошып кетті. Дереу мәдениет үйінің директорын кабинетіне шақырды. 

– Малтон, маған екі адам деп едің, афишада он адам тұр ғой. Мен мұның бәрін төріме қабылдай алмаймын. Үйдегі апаң да соңғы кездері қонақ жақтырмайтын болды.

– Қалай он адам? Кеше облыс екеу деп айтты, – деді Малтон мұрнын тартып.

– Мінекей, қара, афишада Бетховен, Бах, Моцарт, Вагнер, Чайковский, Верди деп жазылып тұр және бір Страус деген құстары бар.

– Старус емес, Штраус шығар. 

– Кім болса да мен мына қаптаған әр­тістерге дастарқан жая алмай­мын. Жартысын сен үйіңе ал, – деді әкім түрі бозарып.

– Жездеке, сіз не ай­тып тұрсыз? Бұл кісі­лер келмейді.

– Неге келмейді, афишада есімдері тұр ғой.

– Олар баяғыда өліп қалған адамдар ғой, – деп, Малтон тарқылдап күлді. 

– Оны қайдан білесің?

– Мен білмесем ауылда «Мәдениет министрі» болам ба? Бұлар сол скрипкашы қыздың орындайтын шығармаларының авторлары ғой, – деді ол одан сайын сықылықтап...

– Өй, әтәңе нәлет, осы әртістерің бар болсын, – деп Талтаңбай жерге бір түкірді де кабинетінен шығып кетті. 

Нұрлыбек ЖҰБАТҚАН,

Мәдениет қайраткері