Міндеттемені заттай нысанда орындау ережесі бекітілді

Жаңа ережелер жаңа Салық кодексінде айқындалған өнімдерді заттай нысанда бөлу бойынша роялти және ҚР үлесі бойынша салық міндеттемесін орындау тәртібін іске асыру мақсатында қабылданды.

Қағидалар жер қойнауын пайдаланушы заттай нысанда салық міндеттемесін орындау есебіне беретін өнімді бөлу туралы келісімдер (келісімшарттар) бойынша пайдалы қазбалардың көлемін айқындау, оны ақшалай түрде есептеу, сондай-ақ коммерциялық өндіру басталған күннен бастап өндірілген пайдалы қазбаларды өткізу тәртібін белгілейді:

ҚР өнімді бөлу жөніндегі үлесі бойынша – жер қойнауын пайдаланушыға тиесілі пайдалы қазбалар көлемі шегерілген, пайдалы қазбалардың бөлуге жататын көлемі ретінде;роялти бойынша – өндірілген пайдалы қазбалар көлемі мен роялтидің белгіленген мөлшерлемесінің көбейтіндісі ретінде жүзеге асырылады.экспортқа рента салығы;пайдалы қазбаларды өндіруге салынатын салық.

Егер мемлекет атынан алушы осындай салық кезеңі үшін тиісті пайдалы қазбалардың толық көлемде алынуын қамтамасыз ете алмаса, ол анықталған кезден бастап бес жұмыс күні ішінде жер қойнауын пайдаланушы мемлекеттік кірістер органдарын жер қойнауын пайдаланушы беруге тиісті осындай пайдалы қазбалар көлемін мемлекет атынан алушының қабылдауға қабілетсіздігі туралы жазбаша хабардар етеді.

Мемлекеттік кірістер органдары осы тармақтың екінші бөлігінде көрсетілген хабарламаны алғаннан кейін бес жұмыс күні ішінде мемлекет атынан алушыға пайдалы қазбаларды алудың толықтығын қамтамасыз етуге қабілетсіздігі туралы түсіндірме беру туралы жазбаша сұрау салу жібереді.

Мемлекет атынан алушы мемлекеттік кірістер органдарының сұрау салуын алған кезден бастап бес жұмыс күні ішінде растайтын құжаттармен қоса пайдалы қазбаларды алудың толықтығын қамтамасыз етуге қабілетсіздігі туралы түсіндірмемен жазбаша жауап жібереді.

Жер қойнауын пайдаланушы есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 5-і күнінен кешіктірілмейтін мерзімде пайдалы қазбаның әрбір түрі бойынша берілуге жататын көлемі, нақты берілген көлемі және шартты баға туралы ресми хатпен мемлекет атынан алушыны хабардар етеді.

Бұл ретте міндеттемені заттай нысанда орындауға байланысты өсімпұл мен айыппұлдарды төлеу ақшалай нысанда жүргізіледі.

Пайдалы қазбаны тасымалдау процесінің технологиялық ерекшеліктеріне байланысты сату мерзімі анағұрлым ұзақ уақытты талап ететін пайдалы қазбаларды қоспағанда, жер қойнауын пайдаланушының міндеттемелерді орындауы есебіне заттай нысанда алынатын пайдалы қазбалар осындай пайдалы қазбалардың тәуліктік көлемін қабылдау-беруді растайтын құжатқа жеткізу пунктінде қол қойылған күннен бастап күнтізбелік 90 күннен аспайтын мерзімде сатылады.

Жер қойнауын пайдаланушының міндеттемелерді орындауы есебіне заттай нысанда алынған пайдалы қазбаларды сату мемлекет атынан алушымен жасалған тиісті тапсырма шарты болған кезде көмірсутек саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша ғана агент арқылы жүзеге асырылады.

Қаулы 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.