Некені қалай сақтап қалуға болады психолог кеңесі

Кейінгі уақытта ажырасқанын желіге ашық жариялайтындар көбейген. Көпшілік те осы жазбаларға жарыса пікір қалдырады. Осы жағдайға байланысты психолог маман адамдардың мұндай әрекетіне қатысты түсінік берді.

— Желіде ажырасқандар туралы жағымсыз пікірлер жиі кездеседі. Мұндай пікірлер көбіне күйеуін немесе әйелін айыптаған адамдардан шығады немесе өздері де ажырасқан болуы ықтимал. Кейде адам ажырасудағы өзінің жауапкершілігін мойындамай, күйеуіне немесе әйеліне деген ренішін ажырасқаны туралы ақпаратты бөліскен танымал адамға бағыттайды, — дейді Ғалияш Мақашева «Бүгін LIVE» бағдарламасына берген сұхбатында.

Маман жағымсыз жазба қалдыратын әйелдердің психологиясына ерекше тоқталды.

— Сонымен қатар әйелдер көбінесе әйелді кінәләуі мүмкін. Егер мұндай пікір ашумен айтылса, бұл жағдай оған өте таныс дегенді білдіреді. Яғни, оның да некесінде бір нәрсе дұрыс емес, ол да кете алмай жүр. Оның кете алмайтынына көптеген себептер бар, бірақ ол өзінің кетпеуін қандай да бір нәрсемен ақтап алғысы келеді. Өзінен бұрын күйеуінен кеткен немесе осындай шешім қабылдаған әйел оған өзінің ішкі әлсіздігін көрсетеді. Ол сол адамды айыптау арқылы өзін ақтап алып, «Мен шыдап жүрмін, ал сен неге шыдамайсың?» деген ішкі ойды білдіреді, — дейді ол.

Психолог бұл мәселе көп адамның отбасында бар екенін жеткізді.

— Егер болған жағдай ол адамға таныс болмаса, оның ішінде ешқандай импульс көтерілмесе, ол сонша энергиясын жұмсап, ашумен, ренішпен пікір жазбас еді. Некедегі қиындықтар көп адамның арасында көтеріле бастаса, бұл мәселенің көптеген отбасыларда бар екенінің айғағы, — дейді маман.

Ғалияш Мақашева жағымсыз пікір қалдыруға бейім адамдарға кеңесін айтты.

— Мұндай пікірлерді жазатын адамдарға өздері үшін келесі сұрақтарды қою маңызды: «Қазір менде не болып жатыр? Бұл жағдай маған неге соншама әсер етті? Менің отбасымда, ерлі-зайыптық қарым-қатынасымда қандай мәселе бар?» Өзін-өзі түсіну және сол мәселелерді ашу арқылы ғана жағдайды өзгертуге мүмкіндік туады, — дейді психолог.

Ғалияш Мақашева ажырасуды кезең-кезеңге бөліп талдап берді.

— Ажырасу — бұл қайғы. Психологияда оның белгілі бір кезеңдері бар. Бірінші, мойындамау кезеңі. Адам алдымен «Қалай сен мені тастайсың? Қалай сен менен кетесің?» деген мойындамау кезеңінен өтеді. Содан соң, ашу кезеңі. Бұл кезеңде адам агрессия білдіреді: «Қырамын-жоямын, бүйтемін-сүйтемін» деген сезімдер пайда болады. Одан өткен соң, саудаласу кезеңі басталады. Бұл кезеңде баланы кімге беретінін, қандай мүлікті алып қалатынын келіседі. Төртінші, күйзеліс кезеңі. Ерлі-зайыптылардың екеуі де немесе біреуі ғана күйзеліске түседі. Бұл кезде жақындарының қолдауы маңызды. Соңында барып, мойындау кезеңі келеді. Сол кезде ғана ажырасудың себептерін мойындап, өз қателіктерін қабылдай алады, — дейді студия қонағы.

Маман ажырасқан ерлі-зайыптылар екі түрлі кезеңде күйзеліске түсетінін айтады.

— Ажырасуға бір адам бастама береді — еркек не әйел. Егер адам өзі таңдаған некеден кетсе, ол қайғы кезеңдерін некеде жүргенде өткерген. Ол мойындамау, күйзеліс сынды кезеңдерден өтіп, «Неке сәтсіз болды» деген қорытындыға келген соң ғана ажырасу туралы шешім қабылдап отыр, — дейді Ғалияш Мақашева.

Психолог жастарға ақылмен саралап барып отбасы құруға кеңес берді.

— Некелердің ажырамай ұзақ болу үшін, о баста ересек екі адам арасындағы шынайы қосылу керек. Осы қосылуға әсер ететін «оң симбиоз кезеңі» деген түсінік бар. Бұл кезең бала туғаннан бастап 12 жасқа дейінгі ата-анасымен тығыз қарым-қатынаста болуы тиіс кезең. Егер осы кезеңде бала өз қажеттіліктерін толық қанағаттандырмаса, ол есейгенде жар таңдау мәселесінде қиындыққа ұшырайды. Мысалы, мұндай ер адам пысық, қамқор, жауапкершілік алатын адамға үйленуі ықтимал, — дейді маман.

Студия қонағы ерлі-зайыптылардың арасында «Экологиялық ажырасу» түсінігі мүлде жұмыс істемейтінін түсіндірді.

— Бұл түсініктің қайдан шыққаны белгісіз, бірақ отбасылы адамдар ешқашан экологиялық тұрғыда толық ажыраса алмайды. Бұл бір-біріне зиян тигізбей, екі жаққа кету дегенді білдіреді. Алайда, төсектес болған, жалаңаш денелері бір-біріне тиген екі адам экологиялық ажырасу мүмкін емес, — дейді ол.

Маман кез келген отбасыны сақтап қалуға мүмкіндік бар дейді.

— Ажырасу — бұл өмірдегі соңғы нүкте емес. Айырылысқан екі адам бөлек жүргенде өздерінің дұрыс қолданбаған мүмкіндіктерін саралап, өзімен жұмыс істеп, есейсе, некені қайта қалпына келтіруге болады, — дейді психолог.

Айта кетейік, ажырасу бойынша елімізде Шығыс Қазақстан облысы көш бастап тұр.