Норвегияда монархиялық билік жүйесі сақталатын болды

Reuters агенттігінің хабарлауынша, парламенттегі дауыс беру нәтижесінде 169 мүшенің 141-і монархияны сақтауды қолдаған. Ал 26 тұлға Харальд патша мен оның ұрпақтарының билік етуін тоқтатуды жөн көрген.

Монархияны қолдаушылар бұл институт партиясыз саясатты ұстану арқылы елдегі тұрақтылықты қамтамасыз етеді деп есептейді. Сонымен бірге, олардың ойынша, 1905 жылы Швециядан тәуелсіздік алғалы бері патша билігінің мемлекетке еңбегі сіңген. Ал басқарудың республикалық үлгісін қолдайтындар саяси билік іс жүзінде сайланған парламент пен Норвегия үкіметіне тиесілі екенін алға тартады. Сондай-ақ демократиялық қоғамда патша отбасының мұраға берілетін артықшылықтары болмауы керек деп санайды.

Парламент монархияны сақтау туралы шешім қабылдаған күні патша отбасының мүшесіне қатысты сот процесі басталды. Ханшайым Метте-Мариттің үлкен ұлы Мариус Борг Хёйби 38 қылмысқа қатысты күдікті деп танылған. Оның ішінде зорлау айыбы да бар.

3 ақпанда Ослода соттың алғашқы отырысы өтіп, онда Мариус Борг Хёйбиге тағылған айыптар оқылған болатын. Күдікті зорлау фактісі бойынша кінәсін мойындаған жоқ. Бірақ одан кішігірім айыптардың кейбірін жартылай мойындады. Кінәсі дәлелденсе, күдікті 10 жылға дейін бас бостандығынан айрылуы мүмкін.

Айта кетейік, Мариус Борг Хёйбидің патшалық мәртебесі және таққа мұрагерлік құқығы жоқ. Оны анасы Метте-Марит 1997 жылы туған. Ал 2001 жылы шешесі тақ мұрагері, болашақ патша Хоконға тұрмысқа шыққан еді. Сол себепті, Хёйби патша тұқымынан тарамаған.

Сонымен қатар елдегі монархияға қатысты дауды ушықтырып отырған тағы бір жайт бар. БАҚ беттерінде ханшайым Метте-Мариттің педофил деген айып тағылған америкалық бизнесмен Джеффри Эпштейнмен байланысы болғаны жөнінде ақпарат жарияланған болатын.

Жуырда Norstat жүргізген сауалнамаға сай, ханшайымға деген халықтың сенімі күрт төмендеп барады. Сауалнамаға жауап бергендердің 76%-ы Джеффри Эпштейнмен байланысы жария болғаннан кейін ханшайымға деген сеніміне селкеу түскенін ашық айтқан.

Алпамыс ФАЙЗОЛЛА