Омарташылар субсидияға мұқтаж

«Медовик» шаруа қожалығының иесі Александр Сенацкий – карпат және карника тұқымындағы бал араларын өсіріп, өнімін жергілікті нарыққа тұрақты түрде шығарып отырған кәсіпкер. Тәжірибелі омарташы Қарғалы өзенінің бойынан  биылғы маусымда 3 тоннаға дейін емдік қасиеті жоғары бал жинап үлгерген. Кейінгі екі айдан бері толассыз жауған жаңбырдан дала шөптері қаулап өсіп, бұл аралардың тіршілігіне де жағымды әсер еткен. Алдағы уақытта қыстайтын ара ұяларының санын 80-ге дейін жеткізуді жоспарлап отырған Александр Сенацкий Өңірлік кәсіпкерлер палатасының директоры Дидар Боранқұлов пен Қарғалы ауданының әкімі Нұрлыбек Өнербаевқа осы саладағы өзекті мәселелерді де айтып берді.

«Бал арасын өсіру – өте нәзік те күрделі жұмыс. Бұл жерде климаттық-табиғи ерекшеліктерге барынша назар аударамыз. Ауа райының күрт өзгерісіне қарап ұяларды орналастырамыз. Ең бастысы, қыстан жүдеп шыққан жәндіктерді  көктемдегі ауа райының күрт өзгерісінен сақтандырып, қорғап отыру қажет. Көктем-жаз маусымында  омартаны 5-тен 12 ретке дейін көшіріп отырамыз. Араларымыз әрбір тұрақта 20 күннен артық  отырмайды. Содан кейін басқа жаққа көшіреміз. Алайда ауыл жолдарының жайсыздығы көшу кезінде үлкен кедергі келтіреді. Ойқы-шойқы жолдармен аптап ыстықта  көшіп келе жатқанымызда омарта ұяларының қоршаулары сынып, аралар мен аналықтар қырылып, ұялар қызып кетеді. Бір қарағанда, ұсақ-түйек болып көрінгенімен, мұндай шығындар – ісін жаңа бастаған омарташылардың жұмысына үлкен кедергі. Біздің өңірімізде  омарта шаруашылықтарының дами алмай жатуының бір  себебі де  осында», дейді А.Сенацкий.

Омарташының айтуынша, бүгінде Ақтөбе облысында небәрі 800-ге жуық қана ара ұясы  бар. Жайсыз жолдар, бал жинайтын шөп түрлерінің аздығы, араларды қыстатуға қолайлы жағдайлардың жасалмауынан  іс алға баспай жатыр.  Сол үшін де осы саладағы кәсіпкерлерге қыстық азыққа жұмсалатын шығындарды субсидия­лау мен егістіктерді тозаңдандыру қызметі үшін төлем енгізу қажет. «Қалай болғанда да біздің омарташылар – өз ісін сүйетін жандар. Осы салада мемлекеттік қолдаудың тиімділігі әлдеқашан дәлелденген. Бұрын асыл тұқымды шаруашылықтарды субсидиялау бағдарламасы іске асырылған кезде  жергілікті кооператив мүшелерінің саны 12 адамнан 40 адамға дейін өсті», дейді ол.

Шәмші Қалдаяқов ауылының кәсіп­­кері Гүлнар Елеусізова мен оның жұбайы Асылхан жылыжай шаруа­шы­лы­ғын табысты жүргізіп келеді. «Ауыл аманаты» жобасымен алынған қара­­жатқа он жылыжай салып, өнімдерін жан-жаққа саудалап отыр. Кездесу барысында  кәсіпкер даму жоспарымен бөлісіп, алдынан шығып отырған кедергілерді де ортаға салды. Күн ыстықта тез бұзылатын өнім бірден сатыла қоймайды. Баға арзандайды. Сол үшін де өңделген, ұзақ сатуға келетін өнімге көшу қажет,  дейді Гүлнар. Оның мақсаты – кептірілген қызанақ пен мұздатылған көкөністер шығаруды жолға қою үшін жылыжай аумағын кеңейтіп, көкөніс консервілеп, бұзылмай сақтайтын жабдықтар алу жоспарымен бөлісті. Ал жергілікті тауар өндірушілер өнім өткізу, тасымалдау мәселелерін тиімді ұйымдастыруға көмек сұрайды.

Қарғалы ауданының Қосестек ауылында «Бастау бизнес» жобасымен грант алып, Әлімбет, Ащылысай, Қосестек ауылдары тұрғындарын нан-тоқаш өнімдерімен қамтамасыз етіп отырған Наталья Роде электр қуаты тарифін төмендету жөнінде өтінішін жеткізді.

Қарғалы ауданының кәсіпкерлері көтерген мәселелер аудан әкімдігі дең­гейінде, облыстық мәслихат комиссия­лары мен өңірлік кәсіпкерлер палатасы сарап­шыларының қатысуымен жан-жақты қаралатын болды.

Ақтөбе облысы,

Қарғалы ауданы