Өңірлердің инфрақұрылымын дамытуға қатысты 60 қа жуық ұсыныс түсті Еркін Әбіл

Алдағы үш жылдық кезеңге арналған жалпы сипаттағы трансферттердің көлемін қалыптастыру жаңа Бюджет және Салық кодекстерінің нормалары ескеріле отырып жүзеге асырылды. «AMANAT» партиясының мүшесі, Мәжіліс депутаты Еркін Әбілдің айтуынша, 2026-2028 жылдар кезеңінде донор-өңірлер бойынша мынадай құрылымдық өзгерістер күтілуде. 

Атап айтқанда, Маңғыстау облысы – 2028 жылдан бастап өндіруші сектор мен өнеркәсіптен түсетін салық түсімдерінің өсуіне байланысты донор-өңір мәртебесін қалпына келтіреді.

Павлодар облысы – 2028 жылға қарай өз шығыстарын субвенция алмастан толықтай жабуға қауқарлы өзін-өзі қамтамасыз ететін өңірлер санатына көшеді.

Қалған 3 донор-өңір, яғни Атырау облысы, Алматы және Астана қалалары болжамды кезеңде өз мәртебесін сақтап қалады.

Осылайша, алдағы үш жылдың соңына қарай Қазақстанда төрт донор-өңір мен өзін-өзі қамтамасыз ететін бір өңір болмақ.

Өңірлердің инфрақұрылымын дамытуға, жекелеген объектілер бойынша қаржыландырудың жеткіліксіз болуына, бюджеттік алып қоюлар көлеміне және тағы басқаларға қатысты 60-қа жуық ұсыныс келіп түсті.

Заң жобасын талқылау барысында депутаттық корпус жалпы сипаттағы трансферттердің көлемін қалыптастыру бойынша проблемалық мәселелерді анықтады:

1) Өңірлерде басталған және жалғасып жатқан жобаларға республикалық бюджеттен бөлінетін қаражаттың жетіспеушілігі. Мұндай жағдай жобалардың мерзімдерін түзету, қымбаттауы мен өзектілігін жоғалтуы қауіпіне алып келеді.

2) Алдағы үш жылдық кезеңде инфрақұрылыммен қамтамасыз етуде өңірлер арасындағы алшақтықты қысқарту мақсатына қол жеткізілмейді. Инфрақұрылым бойынша артта қалған облыстар дамуға арналған бюджетті неғұрлым қамтамасыз етілген өңірлермен шамамен бірдей алады.

3) Инфрақұрылым бойынша әкімдіктердің бастапқы  деректері күмән туғызады, олардың негізінде даму бюджетінің есеп-қисаптары қайта тексеруден өтпей жасалып отыр. Дегенмен,  біздің қолымызда анық емес деректердің айқын мысалы бар, онда нақты қажеттілік әкімдіктер мәлімдегеннен 10 есеге аз.

4) Үкіметте кірістер бойынша жоспарларды асыра орындау есебінен алынған қаражатты өңірлердің қайда жұмсайтыны туралы ақпарат жоқ, ал бұл жыл сайын 1,5-2 триллион теңгені құрап отыр. Бұл – 2024 жылы депутаттардың табанды түрде талабы етуінің арқасында жиналған ақпарат.

Талқылау барысында бірқатар күрделі мәселелерді шешу үшін депутаттар басталған және жалғасып жатқан жобаларды аяқтау үшін елді мекендерде әлеуметтік, инженерлік және көлік инфрақұрылымын дамытуға, сондай-ақ аграрлық салада бағдарламаны іске асыруға бағыттау жоспарланып отырған мемлекеттік борышқа қызмет көрсетуге арналған шығыстар есебінен өңірлерге Субвенциялар көлемін 16,5 миллиард теңгеге ұлғайту туралы шешім қабылдады.