Парламентаралық ассамблея жиынына қатысты

Сенат төрағасы Мәулен Әшімбаев бастаған Қазақ­стан Парламентінің депу­тат­тары Тәжік­стан астанасы Душан­бе қала­сында өткен Пар­ла­мент­аралық ассамб­лея­­сы­ның оты­рысына қа­тыс­­ты. Сапар аясын­да пар­­­ламенттік делега­ция Тә­жік­стан Прези­денті Эмо­мали Рахмон­мен кездес­ті. Сон­дай-ақ Сенат төр­ағасы Парламент­аралық ассамб­лея алаңында ТМД ПА-ға қатысушы елдер­дің Парламент­тері пала­та­лары­ның басшыларымен екі­жақты кездесулер өткізді.

Мәулен Әшімбаев Тәжік­стан басшысына Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың сәле­мін жет­кі­зіп, бүгінде қазақ-тәжік қарым-қатынасы екіжақ­ты ынты­мақ­тастықтың барлық саласында белсенді дамып келе жатқанын атап өтті. Осыған байланысты ол жоға­ры деңгейде қол жеткізіл­ген уағ­да­­­ластықтарды тиімді іске асы­­руға жәрдемдесу екі ел Пар­ла­­­­мент­тері депутаттарының ма­­ңыз­­ды міндеті екеніне назар аударды.

Сенат төрағасы ТМД Парла­мент­аралық ассамблеясының отырысына қатысушыларға ілти­пат білдіріп, осы жылдар ішін­де ұйым диалог, заңнамалық бас­тамаларды іске асыру және елдер арасындағы сенімді нығайту үшін тиімді алаңға айналғанын тілге тиек етті.

«Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қазан айында ТМД мемлекеттері басшы­лары­ның кеңесінде атап өткен­дей: «Біздің мақсатымыз ортақ – Достастықты жасампаздық пен өрлеудің, жаңа идеялар мен мүмкіндіктердің кеңіс­тігіне айналдыру». Тәуелсіз мемле­кеттер достастығы халық­тары­мыздың болашағы үшін өзара сыйластықты, сенім мен ортақ жауапкершілікті сақтау институты ретінде қажет ұйым. Осы ретте ТМД Парламентаралық ассамблеясы аясындағы бірлес­кен қызметіміз мемлекет басшылары айқындап берген негізгі басымдықтардың жарқын көрінісі екені анық. Сондай-ақ мұндай қадам дәстүрлі мәселелерден бөлек, жасанды интеллектіні реттеу, цифрлық құқықтарды қорғау және басқа да көптеген өзекті мәселені қамтиды. Бұл – ТМД өзінің қажеттілігін сақтап қана қоймай, жаңа шындыққа бейімделе отырып, белсенді дамып келе жатқанының нақты дәлелі. Достастықтың 35 жылдығы қарсаңында осындай үрдіс аса маңызды», деді М.Әшімбаев.

Сондай-ақ палата спикері Достастық аясындағы ынтымақ­тас­­тық мәдениетаралық және дінара­лық диалогті нығайтуға деген өзара құрмет пен ұмтылыс­қа табан тірей­тінін атап өтті. Осыған орай ол Қазақстанда өткен Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбас­шы­ларының VIII съезінің қорытын­дыларына кеңінен тоқталып, әріптестеріне ТМД елдерінің делегация­лары аталған форумға жоғары деңгейде белсенді қатыс­қаны үшін алғыс білдірді.

М.Әшімбаев ТМД елдері Парламенттері палаталарының бас­шы­ларына Қазақстанда елдің демократиялық дамуы жолын­дағы жауапты қадам болып саналатын алдағы парламенттік реформа туралы айтып берді.

«Келесі жылдың басында біз қазақ­стандық парламентаризм тари­хындағы маңызды кезең – Қазақстан Республикасының қазіргі Парламентінің 30 жылды­ғын атап өтеміз. Қазақстан Парла­менті­нің мерейтойы дамудың жаңа және маңызды кезеңімен тұспа-тұс келіп отыр. Қазақстан Респуб­лика­­сы­ның Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің қыркүйек айындағы Жолдауында бір палаталы Парламентке көшуді көз­дей­тін парламенттік реформа жүргізуді ұсынды. Бұл бастама – Қазақстанның өкілді институттар­ды нығайту және тиімді заңна­малық билік қалып­тастыру жөнін­дегі дәйек­ті саясатының қисынды жалға­сы. Осы мәселе бойынша түпкі­лікті шешім 2027 жылы өтетін жалпыұлттық референдумда қа­был­данады», деп Сенат төрағасы алдағы бірлескен жұмыстың нақты бағыттарына тоқталды.

ТМД ПА алаңында Қазақ­­­стан бастамашы болған «Отба­сы­лық-тұрмыстық зор­лық-зомбы­лыққа қарсы іс-қимыл туралы» модельдік заң мақұл­данды. Айта кетейік, аталған құжат Қазақ­стандағы заң шығару қызметі­нің оң тәжірибесі ескеріле отырып ұсынылған еді. Бұл заң әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғауды күшейтуге тың серпін берген маңызды қадам болды.

Іс-шара барысында Қазақстан Парламенті Мәжілісінің депутаты Айгүл Құспан Халықаралық Қызыл Крест және Қызыл Жарты Ай қоғамдарының федерациясына ТМД-ға мүше мемлекеттер­дің Парламентаралық ассамб­леясы жанындағы байқау­шы мәртебесін беру туралы сөз сөйледі. Қазақстан Пар­ламенті Сенатының депутаты Ольга Булавкина отырысқа қатысушыларға жерге орналас­тыру туралы модельдік заң­­дар, парник­тік газдар шығарын­дыларын шектеу туралы айтып берді. Сондай-ақ ол ұлттық заң­намада пайдалану үшін ТМД ПА-ға қатысушы мем­лекет­тер­дің Парламенттеріне жібе­ріл­ген ТМД-ға қатысушы мем­­лекет­тер үшін жер қойнауы және жер қой­науын пайдалану тура­лы мо­дельдік кодекске енгізуге арнал­­ған өзгерістерге де назар аударды.

Мәулен Әшімбаев ТМД ПА алаңында Ресей Федерациясы Федерал­ды Жиналысы Федера­ция Кеңесінің төрағасы Вален­тина Матвиенкомен екіжақты кез­десу өткізді. Онда тараптар Қазақ­стан-Ресей ынтымақтастығы­ның маңыз­ды мәселелерін және Қазақстан Президентінің Ресейге мемлекеттік сапарының қорытындыларын талқылады. Қол жеткізілген келі­сім­­дер сауда-экономикалық, энер­ге­­ти­калық, көлік және гумани­тарлық са­лалардағы көпжоспарлы ынты­мақ­тастықты нығайтуға бағыттал­ғаны сөз болды. Қазақстан Па­р­ла­ментінің Сенаты мен Ресей Федералды Жиналысының Феде­рация Кеңесі арасындағы ын­ты­­мақ­тастық жөніндегі комис­­сия­­ның белсенді жұмысы, оның екі ел­дің нормативтік-құқық­тық база­сын жетіл­діру бо­йынша қабыл­даған ша­ралары да әңгімеге арқау болды.

Палата спикерінің Тәжік­стан Республикасы Маджли­си Оли Маджлиси милли төр­ағасы Рустами Эмомалимен кездесуі барысында көпқырлы ынты­мақтастықты, парла­мент­аралық байланыстар мен өңірлік өзара іс-қимылды нығай­ту мәсе­ле­лері­не баса мән берілді. Тарап­тар саяси диалогті кеңейту, сау­да-эконо­микалық байла­ныс­тар­ды дамыту, бірлескен жоба­лар­ды іске асыру үшін сауда-эко­но­ми­калық, мәдени-гума­ни­­тар­лық, цифр­лық салалар, жасанды ин­­тел­лект және білім беру бағыт­­тары қосымша мүмкін­діктер бе­ре­ті­нін айтты. М.Әшім­баев Қазақ­­с­тан бұл бағыттағы ынтымақ­­тас­тық­қа дайын екенін тілге тиек етті.

Беларусь Ұлттық Жиналысы Республика Кеңесінің төрағасы Наталья Кочановамен кездесуде Қазақстан мен Беларусьтың сауда-экономикалық, инвестициялық және мәдени-гуманитарлық ынты­мақ­тастығы, сондай-ақ көпжақ­ты алаңдар аясындағы өзара іс-қимыл перспективалары талқы­ланды. Сұхбат кезінде Қазақстан Парламентінің Сенаты мен Бела­русь Республикасы Ұлттық Жина­лысының Кеңесі арасын­дағы ынтымақтастық жөнін­дегі комиссия жұмысының нәтиже­леріне мән берілді. Одан бөлек, парла­мент­­­аралық өзара іс-қимыл­ды ны­ғай­­туға арналған бірқатар нақты прак­ти­­калық қадамдар жан-жақты сөз болды.

Қазақстан Парламенті Сенаты­­­ның төрағасы ТМД ПА алаңын­да тағы басқа пар­ламенттік делегациялардың бас­шы­ларымен екіжақты кездесулер өткізді.