Педагогтарды даярлау ісі бақыланады

Кеңес жұмысына ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек, Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің міндетін атқарушы Асқарбек Ертаев, сондай-ақ болашақ педагогтарды даярлауға маманданған жоғары оқу орындарының басшылары қатысты.

Кездесудің негізгі тақырыбы педагогикалық білім беру сапасы және оған тікелей байланысты мектепке дейінгі және мектептегі оқытудағы өзекті мәселелер болды. Вице-премьерге Педагогикалық білім беруді дамыту тұжырымдамасын іске асыру­дың негізгі бағыттары мен нәтижелері баяндалды. Сонымен бірге ЭЫДҰ жүргізетін Халықаралық оқыту мен оқу зерттеуінің (TALIS) аясында дайындалған аналитикалық қорытындылар таныс­тырылды. Зерттеу кейінгі үш жылдағы педагогтарды даярлау жүйесін жаңғырту барысындағы оң өзгерістерді де, оның әлсіз тұстарын да көрсетті. Атап айтқанда, жоғары оқу орындарындағы мұғалімдер мен тәрбиешілерді сапасыз даярлау фактілері мен мектеп түлектерінің жеткіліксіз дайындық деңгейі өзара байланысты мәселелер ретінде атап өтілді.

Сонымен бірге кеңес барысында функционалдық сауаттылықты арттыру, мұғалімдердің сыни ойлау мен цифрлық дағдыларын дамыту әдістемелерінен бастап, жасанды интеллектті оқу үдерісіне енгізудің нақты тетіктеріне дейінгі бірқатар мәселе талқыланды.

Бұған қоса, бүгінде Қазақстанда бакалавриат деңгейінде педагог даярлау лицензиясы бар 52 жоғары оқу орны жұмыс істеп жатқанына қарамастан, кадр тапшылығының сақталып отырғаны ерекше атап өтілді.

Қордаланған мәселелерді еңсеру жөнінде салалық ведомстволар басшыларының көзқарастарымен қатар, педагогикалық жоғары оқу орын басшылары­ның пікірі де тыңдалды.

Өз кезегінде вице-премьер Аида Балаева қалыптасқан жағдайдың себептеріне назар аударды. Атап айтқанда, министрлік – әкімдік – жоғары оқу орны арасындағы тиімді ведомствоаралық өзара іс-қимылдың жоғын атады. Оның айтуынша,  өзара үйлесімді және жүйелі жұмыс қана мектептерді қажетті мамандармен қамтамасыз етуге және өңірлердегі кадр тапшылығын алдын ала, тиімді түрде шешуге мүмкіндік береді. Ал бұл тапшылықтың негізгі факторы – еңбек нарығына жасалатын жан-жақты талдаудың болмауы.

«Кадр тапшылығына байланысты өңірлер бойынша қабылдау саясатын қайта қарау қажет. Кей жерлерде факультеттерге қабылдау көлемін арттыру керек. Егер бізге пән мұғалімдері, мысалы математиктер жетіспесе – тиісті гранттар бөлу қажет. Жоғары оқу орындары еңбек нарығына бейімделуге тиіс. Жақын уақытта салада айтарлықтай өзгерістер болуы мүмкін. Айталық, жасанды интеллекттің дамуына байланысты бірқатар мамандық өзектілігін жоғалтады. Осыны ескере отырып, жоғары оқу орындары мен колледждер нарықтың нақты қажет­тіліктеріне сай жұмыс істеуі тиіс», – деді Аида Балаева.

Сондай-ақ ол педагогтарды даярлау сапасына тікелей әсер ететін практикаға бағдарланған оқытудың да маңызын атап өтті.

«Тәжірибесіз теорияның пайдасы жоқ. Маман­ның білімі тек оны іс жүзінде қолданғанда ғана нәтижелі болады. Барлық жоғары оқу орындарының студенттердің практикалық дайындығын ұйымдас­тыруда тең мүмкіндігі болуы тиіс. Алайда бұл нақты әрі мұқият жоспарлауды талап етеді. Бүгінде біз болашақ мұғалімдерді дайындағанымызбен, жас мамандар диплом алған соң салада қалмайды. Бұл өз кезегінде кадр тапшылығын арттыра береді. Бұл мәселені шешу үшін күш біріктіруіміз керек. Қазір ведомстволар арасындағы өзара іс-қимыл бұрынғыдан да маңызды. Ортақ мақсат пен міндеттеріміз бар екенін ұмытпауымыз қажет», – деді вице-премьер.

Сөз соңында  Премьер-министрдің орынбасары бірқатар нақты міндет пен хаттамалық тапсырманы атап өтіп, олардың мүмкіндігінше қысқа мерзімде орындалуының маңыздылығын баса айтты.

Біріншіден, салалық министрліктер жоғары оқу орындарымен бірлесе отырып, Педагогикалық білімді дамыту тұжырымдамасын толықтырып, жасанды интеллект технологияларының қоғамдық өмірге белсенді еніп жатқанын ескеруі қажет.

Екіншіден, педагогтарды даярлау процесін практикалық бағытта күшейтіп, студенттердің өндірістік тәжірибесін республика көлемінде бір жүйеге келтіріп енгізу бойынша жұмыс жоспарын әзірлеу керек.

Үшіншіден, мемлекеттік білім гранттарын қайта бөлу мәселесін қарастырып, оны міндетті түрде өңірлік қажеттіліктер мен түлектердің еңбекке орналасу нәтижелеріне сәйкестендіру қажет.

Төртіншіден, мектепке арналған оқулықтарды даярлау жүйесін қайта талдап, оған жетекші педа­гогикалық университеттердің міндетті түрде қатысуы қамтамасыз етілуге тиіс.

Сонымен қатар вице-премьер жоғары оқу орындарын мемлекеттік идеологиялық жұмысты ілгерілетуде белсенді болуға шақырып, оның болашақ педагогтарды, әсіресе балабақша жүйесіндегі маман­дарды даярлаудағы ерекше маңыздылығын атап өтті. Осы орайда Ғылым және жоғары білім министрлігіне еліміздің барлық ЖОО-ларында Мемлекет басшысы бекіткен ішкі саясатты жүзеге асырудың жаңа қағидаларын тәрбиелік жүйеге енгізу жұмыстарын ұйымдастыру тапсырылды.

М.ТӨЛЕУ