Қазақстан жасыл алюминийге басымдық береді

Биыл алғашқы жартыжылдықта Қазақстаннан Тәжікстанға жалпы құны 18 млн доллар алюминий оксиді мен гидросиді экспортталды. Бұл былтырғысы осы кезеңмен салыстырғанда бір жарым есе көп. Еліміз жасыл алюминий өндірісіне ден қойды. Яғни салада жасыл энергия мен заманауи технология қолданылады. Сол себепті мұндай өнімге шетелде сұраныс жоғары. Мұның сыртында жаңа кен орындарын ашу міндеті тұр. Қазір геологиялық барлау жүмыстары жүріп жатыр.

Қазақстан әлем нарығында алюминий өндірісі бойынша алда тұрмағанмен аймақтық деңгейдегі рөлі маңызды. Былтыр шамамен бір жарым млн тонна алюминий мен алюминий тотығы өндірілсе, соның 65 пайызы экспортталған. Ең ірі серіктестер - Түркия, Италия, Грекия және ТМД елдері. Ал биыл алғашқы жартыжылдықта өндіріс қарқыны шамалы бәсеңдеген. Ұлттық геологиялық қызмет басшысы бұған қатысты негізгі факторларды атады.

Ерлан Ғалиев, «Ұлттық гидрологиялық қызмет» АҚ Басқарма Төрағасы:

2025 жылдың басында Қазақстанда алюминий кенін өндіру шамамен 20 пайызға азайды, ал алюминий мен алюминий тотығы өндірісі 3 пайызға қысқарды. Оған табыстылықтың төмендеуі, энергия шығындарының өсуі және қазақстандық ірі өндірушілердің қаржылық қиындықтары себеп болды. Мысалы, ERG құрамындағы Қазақстан алюминий компаниясының кірісі төмендеп кеткенін жариялап берген.

Елде Еуразиялық топ компаниясы.ғана алюминийді бастан-аяқ өңдей алады. Кен орындарының көбі Павлодар мен Қостанай облыстарында орналасқан. Өндіріс сапасы мен қуатын арттыру үшін жасыл энергияға назар аударылды. Ал бұл әдіс заманауи технологияны талап етеді. Қазір қытай және еуропалық инвесторлар елдегі алюминий қорына қызығушылық танытып отыр. Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің мәліметі бойынша, шетелдік мамандар геологиялық барлау жұмыстарына кіріскен.

Абзал Қалибаев, ҚР өнеркәсіп және құрылыс министрлігі, түсті металлургия және сирек металдар басқармасының басшысы:

Қазіргі таңда біршама инвесторлармен келіссөздер жүргізілуде. Олардың қызығушылығы осы баксид кен орындары шоғырланған аумақтарда жұмыс істеу жоспарлануда. Қазір олар геологиялық зерттеулер жүргізуде. Геологиялық зерттеулер анықталғаннан кейін инвесторлар тарапынан техникалық-экономикалық сараптамалар жоспарлануда. 

Ерлан Ғалиев, «Ұлттық гидрологиялық қызмет» АҚ Басқарма Төрағасы:

«Традиционный» алюминийді шығару үшін біз түтін жағамыз, көмірді пайдаланамыз, кейде газ пайдаланамыз. Ал жасыл алюминий өндіру үшін жасыл энергия  пайдаланылады. Сондықтан оған басқа нарықтарда, әсіресе, Еуропа нарығында сұраныс өте көп.

Қазір мемлекет меншігінде алюминий өндірілетін 25 кен орны тіркелген. Алда олардың қатары көбейе түсуі мүмкін. Өйткені  геологиялық барлау жұмыстары енді Қостанай аймағын ғана емес, елдің түкпір-түкпірін қамтитын болады. 

Еркебұлан Смадияров, 24kz