Қырғызстан бензин мен дизель отынын елден шығаруға тыйым салды

Фото 24.kg

Бұған дейін мұнай өнімдерін экспорттауға тыйым белгілі бір мерзімге ғана енгізілсе, енді бұл шектеулер Қырғызстан нарығы жанармаймен толық қамтамасыз етілгенге дейін немесе ЕАЭО аясында бірыңғай мұнай нарығы іске қосылғанға дейін күшінде болады.

Тыйым автомобиль және теміржол көлігі арқылы мұнай өнімдерін шығаруға да қатысты.

Нені алып шығуға болады және бұл жүргізушілерге қалай әсер етеді?

Көрші ел үкіметі бірнеше маңызды ерекшелікті қарастырған:

Қарапайым жүргізушілерге шектеу қойылмайды. Шекарадан өтетін автокөліктердің стандартты жанармай багындағы отынға бұл тыйым қолданылмайды. Мазут пен пеш отынын тек министрлер кабинетінің арнайы келісімімен және шетелде өңдеу мақсатында ғана шығаруға рұқсат беріледі. Бұл ретте өңделген дайын өнім міндетті түрде Қырғызстанға қайта әкелінуі тиіс. Сонымен қатар импортты жеңілдету үшін билік мұнай өнімдерінің кейбір түрлерін автомобиль көлігімен елге әкелуге берілген рұқсаттың мерзімін 2027 жылдың 1 сәуіріне дейін ұзартты. Мұның Ресейге қандай қатысы бар?

Бішкектің мұндай қатаң шаралар қабылдауына Ресейден келетін жанар-жағармай жеткізіліміндегі елеулі іркілістер себеп болды. Ресей Қырғызстанға жанармай экспорттайтын негізгі елдердің бірі саналады. Ресейдегі мұнай өңдеу зауыттарына ұшқышсыз ұшу аппараттарының шабуылдары жиілегеннен кейін, Ресей өз кезегінде жанармай экспортын уақытша шектеген.

Жанармай құю бекеттеріндегі бағаның күрт өсуіне жол бермеу және елді жанармай дағдарысынан қорғау мақсатында Қырғызстан үкіметі шұғыл қолдау шараларын іске қосты:

Мемлекет жанар-жағармай импортын субсидиялайды, яғни жанармай сатып алуға кеткен шығынның бір бөлігін компанияларға өтейді. Жанармай құю бекеттеріндегі бағаға уақытша мемлекеттік реттеу енгізіліп, сатып алудың бекітілген тарифтері белгіленді. Импорттаушыларға акциздерді төлеу мерзімін кейінге қалдыру мүмкіндігі берілді.

Сонымен қатар Қырғызстан билігі Ресей зауыттарына тәуелділікті азайту үшін мұнай жеткізудің балама бағыттары мен жаңа жеткізушілерін жедел түрде іздестіріп жатыр.

Еске сала кетейік, бұған дейін БАҚ беттерінде Ресей Қазақстаннан шамамен 50 мың тонна АИ-92 бензинін жеткізуді жоспарлап отырғаны туралы ақпарат тарады. Алайда Энергетика министрлігі Ресей тарапынан ресми өтініш түспегенін мәлімдеді. Сондай ақ министрлік елімізде жанармай тапшылығының қаупі жоқ екенін хабарлады. Бұл жағдай Ресейден жанармай жеткізетін елдерге де әсерін тигізбей қоймады. Тапшылық Қырғызстанда да байқалып, Алатаудың арғы бетіндегі ағайын Қазақстанмен қоса бес елге ресми өтініш жолдап, қолқа салған болатын.