Венесуэладағы жер сілкінісі немесе Таяу Шығыстағы қақтығыс мұнайға қазір не әсер етіп жатыр

Лондондағы ICE биржасында мұнай бағасы төмендеп, жыл басындағы деңгейге жақындады - Brent маркалы мұнай 72,55 доллардан саудаланып жатыр. Tengrinews.kz тілшісі сарапшыдан бағаға қандай факторлар әсер етіп жатқанын және мұнай нарығында алда қандай өзгерістер күтілетінін білді.

Лондондағы ICE биржасында мұнай бағасы төмендеп, жыл басындағы деңгейге жақындады - Brent маркалы мұнай 72,55 доллардан саудаланып жатыр. Tengrinews.kz тілшісі сарапшыдан бағаға қандай факторлар әсер етіп жатқанын және мұнай нарығында алда қандай өзгерістер күтілетінін білді.

Әлемдегі ең "мұнайлы" елдегі жер сілкінісі

24 маусым кешке Венесуэлада жойқын жер сілкінісі болды. Ондаған адам қаза тапқаны белгілі - бұл тек алғашқы ресми деректер. Халықаралық БАҚ мәліметінше, көптеген венесуэлалықтың үйінде ұлттық мереке - Карабобо шайқасы күні атап өтілуіне байланысты қаза тапқандар мен зардап шеккендер саны көп болған. Президент міндетін атқарушы Делси Родригес төтенше жағдай режимін енгізді. Сондай-ақ билік Каракас халықаралық әуежайын жауып тастады.

Энергия ресурстарының бағасы туралы айтқанда, Венесуэла әлемдегі ең ірі барланған мұнай қорына ие екенін білу маңызды, алайда оның кен орындарындағы шикізат ауыр, бұл оны дайындалмаған зауыттарда өңдеуді қиындатады. Қаңтарда президент Николас Мадуроны америкалық арнайы жасақ қолға түсіргеннен кейін, АҚШ президенті Дональд Трамп Венесуэла мұнайын иемдену және елдегі америкалық мұнай компанияларының жұмысын қайта бастау ниеті туралы айтқан болатын.

Мұнай-газ саласының сарапшысы Асқар Исмаилов қалаларда нысандар көп қирағанына қарамастан, мұнай инфрақұрылымына тікелей зақым келгені тіркелмегенін атап өтті.

"Елдің батысындағы басты мұнай хабы орналасқан Маракайбо көлі ауданында оқыс оқиғалар мен құрбандар жоқ. Негізгі өндіру аймақтары - Маракайбо көлі алабы мен шығыстағы Ориноко ауыр мұнайы - эпицентрден алыс орналасқан және тікелей зардап шеккен жоқ", - дейді Исмаилов.

Осылайша, Венесуэладағы жер сілкінісінің мұнай бағасына тікелей әсері туралы айту әлі ерте, бүгінде нарыққа басқа факторлар әсер етіп жатыр. Олар нақты қандай факторлар?

Трамптың кезекті мәлімдемесі және Қытайдағы сұраныстың бәсеңдеуі

24 маусымда АҚШ президенті Дональд Трамп Иранға қатысты кезекті мәлімдеме жасады. Ол егер Тегеран Ормуз бұғазы арқылы өтетін кемелерден ақы алатыны анықталса, онымен байланысты үзем деп қоқан-лоқы көрсетті. Бұғаздың толық ашылуы дайындалып жатқан бейбіт келісімнің басты шарттарының бірі болатын. Соғысқа дейін бұғаз арқылы әлемдік мұнайдың 20 пайызға жуығы және аймақта өндірілетін шикізаттың 90 пайызы тасымалданатын. Соғыс басталғаннан кейін Иран бұғазды жауып тастады, бұл әлемдік мұнай жеткізіліміндегі іркіліске және бағаның күрт өсуіне әкелді. Ең жоғары шегінде баға барреліне 120 долларға дейін жетті.

Асқар Исмаилов мұндай жағдайда мәлімдемелерге емес, фактілерге назар аударған жөн деп санайды.

"Трамптың қоқан-лоқысына келетін болсақ. Ол не айтса да, OFAC қол қойған екі айлық лицензия (ирандық мұнай экспортына рұқсат беретін - ред. еск.) Ормуз бұғазындағы кеме қатынасының қайта бұзылу қаупін азайтады. Трамп әкімшілігінің басты міндеті - АҚШ-тағы бағасы мұнай құнына тікелей тәуелді бензин бағасын төмендету", - деп есептейді сарапшы.

Бағаның төмендеуіне ықпал ететін қосымша фактор ретінде ол әлемдік мұнайды негізгі тұтынушы мәртебесін бекіткен Қытай тарапынан сұраныстың бәсеңдеуін атайды. Жергілікті сарапшылардың болжамы бойынша, Таяу Шығыстағы соғыс пен энергия жаңа көздерінің дамуына байланысты жыл қорытындысы бойынша Қытайда шикізат тұтыну 4,9 пайыз төмендейді.

"Сондықтан мұнай бағасының төмендеуі ұзақ мерзімді сипатқа ие. Бұл тренд жыл соңына дейін жалғасады деп ойлаймын", - деп түйіндеді Исмаилов.

Бұл неге Қазақстан үшін маңызды?

Бұған дейін мұнай-газ саласының сарапшысы Асқар Исмаилов мұнай бағасы бюджет кірісіне, Ұлттық қор жағдайы мен теңге бағамына әсер ететінін атап өткен болатын. Мұнай нарығындағы тұрақсыздық экономика үшін тәуекелді күшейтеді. Бағаның күрт құбылуы инфляцияға, инвестициялық белсенділікке және қаржы нарықтарына әсер етеді. Мұнай кірісіне тәуелділік елді сыртқы соққылар алдында осал етеді.

Бұл ретте 2026–2028 жылдарға арналған бюджетте базалық параметрлер бекітілген: мұнай бағасы барреліне 60 доллар деңгейінде және доллар бағамы 540 теңге. Экспорттық кірістер, әлеуметтік төлемдер және мемлекеттік шығыстар дәл осы бағдар негізінде есептеледі.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу