Жануарларды жәбірлейтіндер қоғамға да қауіп төндіреді мамандардың пікірі

Заңда тағы қандай жазалар қарастырылған? «Бүгін LIVE» студиясына қонақ болған заңгер жауап берді.

– Қазақстан Республикасында 2021 жылы «Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы» заң қабылданды. Бұл заңға сәйкес ҚР Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодексінің 407, 407-1 және 402-2 баптары енгізілді. Сонымен қатар, ҚР Қылмыстық кодексінің 316-бабында да жануарларға қатысты құқықбұзушылықтар қарастырылған, – дейді Нұрлан Жаңабаев.

Маман жануарларға жәбір көрсеткендерді қандай жаза күтіп тұрғанын түсіндірді.

– ҚР Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодексі бойынша жануарларға қатыгездік жасаған жағдайда айыппұл салынады. Ал ҚР Қылмыстық кодексінде айыппұл көлемі 1000 АЕК деңгейінде белгіленіп, 1 жылға дейін түзету жұмыстарына тарту немесе 1 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазалары қарастырылған. Бұл шаралар жануарларға қатыгездік көрсеткендерге қатысты қолданылады, – дейді студия қонағы.

Алайда Нұрлан Жаңабаев бұл шаралар әлі де жеткіліксіз екенін жеткізді.

– Заңнамаға тиісті өзгерістер әлі де енгізіліп жатыр. Менің ойымша, бұл жазалар жеңіл. Қазіргі кезде заң жұмыс істеп келе жатқанына небәрі 3 жыл болды. Халықаралық тәжірибеге келер болсақ, Германия, Ұлыбритания сияқты батыс елдерінде жануарларға қаталдық танытып, оның соңы өлімге әкелген жағдайда 5 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қолданылады. Қазақстан бұл бағытта әлі де тәжірибе жинап жатыр. Сондықтан әлі де заңға қосымша түзетулер енеді деген ойдамын, – дейді заңгер.

Ал психолог маманы жануарларға қорлық көрсететіндердің психикасына сипаттама берді.

– Жануарларға қамқорлық жасау адамның психикасының сау екенін білдіреді және бұл тұлғалық даму деңгейінің айқын көрінісі. Кез келген тірі жан иесіне азаптау немесе қатыгездік көрсету — бұл адам мінезіндегі басты теріс белгілердің бірі, – дейді Назым Ибрагимқызы.

Маман мұндай мінез бала кезден қалыптасатынын айтады.

– Психологияда мұндай әрекеттер деструктивті азап немесе антисоциалды мінез-құлық деп саналады. Қатыгез мінез бала кезден қалыптасады. Егер бала зорлық-зомбылық көріп өскен болса, отбасындағы қиын әлеуметтік жағдайларды басынан кешірсе немесе эмоцияларын дұрыс басқара алмаса, ол бейбіт жолмен эмоциясын шығара алмайды. Нәтижесінде, агрессиясын әлсіздерге бағыттайды, – дейді ол.

Назым Ибрагимқызы мұндай адамдар қоғамға да қауіп төндіруі мүмкін екенін жеткізді.

– Жануарларға күш көрсететін адамдардың адамға да сондай әрекет жасау қаупі жоғары. Бұл жағдай қоғамға да белгілі деңгейде қауіп төндіреді. Ал бала кезінен мейірімге бөленіп өскен адам мұндай қатыгездікке бейім болмайды, – дейді психолог.

Айта кетейік, Шығыс Қазақстан облысында жүгенсіз жүрген жануарлардың кесірінен адамдар зардап шегіп отыр.