Жар Жар дауы: халық мұрасы ма, авторлық құқық па?

Сурет: instagram.com/almasoz

Әлеуметтік желілерде қазақтың халықтық «Жар-Жар» әуенін орындауға қатысты пікірталас өршіп жатыр. Бұған себеп — әнші Almasoz-дың жаңа композициясын стримингтік платформалардан алып тастауға өтініш жасалғанын мәлімдеуі, деп хабарлайды newtimes.kz.

Орындаушының айтуынша, оған белгілі ақын Абдрахман Асылбековтің қызы жүгініп, әнді алып тастауды талап еткен. Себебі осы нұсқадағы «Жар-Жардың» мәтінін кезінде оның әкесі жазған. Ал Almasoz өз интерпретациясын жаңа мәтінмен ұсынғанын және халықтық музыка қолдануға шектеу қойылмауы тиіс екенін айтады.

Өз үндеуінде ол әуеннің авторлық мәтіннен әлдеқайда бұрын пайда болғанын және түрлі формада қолданылғанын, соның ішінде 1949 жылы жазылған «Біржан-Сара» операсында пайдаланылғанын атап өтті.

«Жар-Жар» — дәстүрлі салттық ән, ол үйлену тойларында және қалыңдықты шығарып салу кезінде орындалады. Ән қазақтар мен қырғыздар арасында кең таралған және жігіттер мен қыздардың айтысына ұқсайды. Негізгі мазмұны — қалыңдықты жаңа үйге шығарып салу алдындағы қоштасу мен ақ тілек.

Абдрахман Асылбеков осы әннің бір нұсқасына әдеби мәтін жазған автор ретінде белгілі.

Бұл жағдай интеллектуалдық меншік туралы заңнамаға енгізілген соңғы өзгерістер аясында талқыланып отыр. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойған түзетулер авторлық құқықты қорғауды күшейтуге және құқық иелеріне рәсімдерді жеңілдетуге бағытталған.

Әзірге тараптардан ресми түсініктеме түскен жоқ. Халық мұрасы мен авторлық құқық арасындағы шекараға қатысты пікірталас қоғамдық кеңістікте жалғасуда.

Бүгін, 15:02