Жұмыс берушілер арасында қандай мамандар жоғары сұранысқа ие?

Қыркүйекте «Enbek.kz» электрондық еңбек биржасында (бұдан әрі – ЭЕБ) 138,2 мың бос жұмыс орны және 130,6 мың түйіндеме жарияланды. Осылайша, тамыз айымен салыстырғанда сұраныс 42,4%-ға (101,6 мыңға) қысқарса, ұсыныс тек 5,7%-ға (7,9 мыңға) төмендеді, – деп хабарлайды Aikyn.kz. Әр екінші бос жұмыс орны жұмысшы мамандарға арналған.

Ең белсенді саланың бірі қайтадан білім саласы болып шықты – онда 55 мыңнан астам бос жұмыс орны (40%) тіркелді. Тағы 16,3 мың бос жұмыс орны «басқа қызмет түрлері» (≈12%) бойынша жарияланып, ал 10 мың бос жұмыс орны денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет көрсету саласына (≈7%) тиесілі болды. Жалпы алғанда, сұраныс ұсыныстан 7,6 мыңға асты.

Қыркүйекте көбінесе орташа білікті мамандарға (57 мың бос жұмыс орны), одан кейін жоғары білікті мамандарға (49 мың), ең аз – біліктілігі жоқ адамдарға (32,2 мың) қажеттілік байқалды. Ұсыныс жағынан жоғары білікті жұмыс іздеушілердің түйіндемелері басым болды – 55,4 мың, кейінгі орында орташа біліктілер – 47,7 мың және біліктілігі жоқ адамдар – 27,5 мың. Осылайша, қыркүйекте жұмыс берушілер көбіне орташа білікті кадрларды іздесе, жұмыс іздеушілер арасында жоғары білікті мамандар көш бастады.

Ең белсенді жұмыс берушілер Астана (11,4 мың бірлік) мен Алматы (10,2 мың бірлік) қалаларында, сондай-ақ Павлодар облысында (9,4 мың бос жұмыс орны) байқалды. Ал жұмыс іздеушілер тарапынан дәстүрлі түрде оңтүстік өңірлер көш бастады: Түркістан облысында – 15,7 мың, Шымкент қаласында – 9 мың, Қызылорда облысында – 8,5 мың түйіндеме жарияланған.

Қыркүйекте жарияланған бос жұмыс орындарының әр екіншісі (68 мың бірлік) жұмысшы мамандықтарына арналды, оның ішінде 39%-ын (26,3 мың) нақты экономиканың кәсіпорындары ұсынды. Жұмысшы мамандықтар ішінде негізгі сұраныс өндіріс саласындағы білікті жұмысшыларға (23,5 мың бірлік), көлік және логистика саласына (5,9 мың) және білім мен тәрбие саласына (4,4 мың) түсті. Нақты мамандықтар бойынша ең жоғары сұраныс автокөлік жүргізушілеріне (2 мың бос жұмыс орны), тәрбиеші көмекшілеріне (1,8 мың) және санитар мамандарына (1,7 мың) болды.

Жас ерекшелігіне келсек, әр екінші түйіндеме 34 жасқа дейінгі үміткерлер тарапынан орналастырылған – 63,8 мың бірлік. Бұл топтың ішінде ең белсенділері – 16-24 жас аралығындағы жастар (28 мың түйіндеме). Әр төртінші түйіндеме орта жастағы (35-44 жас) азаматтарға тиесілі – 33 мың бірлік. Тағы 17% (22,5 мың) – 45-54 жас аралығындағы үміткерлерге, ал зейнеталды жастағылардың үлесі барлық түйіндемелердің 9%-ын (11,3 мың) құрады. Жыныстық құрам бойынша әйелдер белсендірек болды – ЭЕБ-де орналастырылған түйіндемелердің 59%-ы тиесілі. Оның ішінде әр екінші түйіндеме жоғары білікті еңбекке арналған бос жұмыс орындарына бағытталған.

Қыркүйек айында жұмыс берушілер ұсынған ең жоғары жалақы көлемі бас құрылысшы қызметінде байқалды (~705 мың теңге), одан кейін шахта оқпандарын бұрғылау қондырғысының машинисі (~700 мың теңге) және өндіруші өнеркәсіптегі учаске бастығының орынбасары (~681 мың теңге) қызметтерінде тіркелді. Ал үміткерлердің ең жоғары жалақыға деген үміті коммерциялық әуе лайнерінің ұшқышы (~2,8 млн теңге), IT-сектордағы техникалық директор (1,4 млн теңге) және құрылыс саласындағы бөлім басшысы (~1,2 млн теңге) лауазымдары бойынша болды.

Осылайша, қыркүйекте маусымдық сұраныс факторлары сақталды: білім беру мен тәрбие саласындағы бос жұмыс орындары әлі де алдыңғы қатарда тұр. Өңірлердегі демографиялық айырмашылықтар сұраныс пен ұсыныс арасындағы теңгерімді айқындауды жалғастырып, мегаполистер мен өнеркәсібі дамыған облыстарда жоғары белсенділікті қолдап отыр. Бос жұмыс орындарының жартысы жұмысшы мамандықтарына тиесілі болды, бұл олардың еңбек нарығындағы құрылымдық маңызын айқын көрсетеді.