Дала өркениетін бірлесіп зерттейді

Форум Қазақстан мен Қыр­ғызстан арасындағы ­ғы­лы­ми дип­ломатияны да­мытуға, ортақ тарихи-мәде­ни мұраны зерт­теуге және ғылыми ынты­мақтас­тықтың жаңа тетіктерін қа­лыптастыруға арналды.

Қатысушылар өңірлік ын­ты­­мақтастықтың өзекті мәсе­лелерін, ғылымның қазіргі сын-қатерлерге жауап беру мүмкіндіктерін және ортақ тарихи мұраны зерттеудің басым бағыттарын талқылады.

Қазіргі кезеңде Орталық Азия кеңістігіндегі интегра­циялық үдерістер экономика­лық және саяси өлшемдермен ғана емес, тұрақты даму, су қауіпсіздігі, көші-қон, білім беру және көлік-логистика саласында ғы­лыми негізделген шешімдерді талап етеді.

Форумның ашылуында Пре­зидент жанындағы Ұлт­тық ғылым академиясының прези­денті Ақылбек Күрішбаев пен Қырғыз Республикасы Ұлттық ғылымдар академиясының пре­зи­денті Бекмамат Джен­баев сөз сөйлеп, ғылыми ын­ты­­мақтастықтың мем­леке­т­-
аралық қатынастардың ма­ңызды тіре­гіне айналып отыр­ғанын атап өтті.

«Бұл консорциум – жай ғана ғылыми ұйым емес, Орталық Еуразия халық­тары­ның ортақ тарихи мұ­расын зерттеуге арналған жаңа интел­лектуалдық платформа. Біз жасанды интеллект, цифрлық гуманитаристика және Big Data технологиялары арқылы дала өркениетін зерттеудің жаңа кезеңін ­бастауымыз керек. Ғылыми ықпалдастық ел мен елді жақындастыратын ең қуатты күштердің бірі әрі консорциум аясында ортақ ғылыми кеңістік қалыптастыру, болашақ ұрпаққа интеллектуалдық мұра қалдыру басты мақсат­тың бірі», деді ҰҒА президенті Ақылбек Күрішбаев.

Жиында ғалымдар дип­лома­­тиялық байланыстардың тарихи эволюциясын, көш­пелі өркениет мұрасын, Қыр­ғызстандағы саяси мәдениет­тің трансформациясын, ең­бек көші-қонының заманауи үрдіс­­терін, су-энергетика­лық ынты­мақтастықтың келеше­гін, жоғары білім беру жүйе­сі­нің даму бағы­тын және екі елдің транзиттік стра­тегия­ларын талқылады. Мұны­мен қоса «Қамбар-Ата-1» гид­роэнергетика­лық жоба­сының өңірлік маңы­зын тал­қылаған ғалымдар пікірін­ше, су және энергетика сала­сын­дағы жобалар екі ел ара­сындағы эко­номика­лық өзара іс-қимыл­дың жаңа мүм­кін­діктерін қалып­тастырады.

Алқалы жиын барысында екі елдің Ұлттық ғылым ака­де­миясы арасында Дала өрке­ниетін зерттеу жөніндегі халықаралық консорциум құру туралы келісімге қол қойылды. Бастама ортақ тарихи-мәдени мұраны зерт­теуді жаңа инс­ти­туционалдық деңгейге кө­теруге мүмкіндік береді. Ынтымақтастық тарих, археология, этнология, мәде­ниеттану, халықара­лық қатынастар және өңірлік зерттеулер бағытта­рын қамтиды. Оның аясында ғылыми ақпарат алмасып, халықаралық гранттық жобаларды бірлесіп жүзеге асыруға, жас зерттеушілердің академиялық мобильділігін арттыруға және ортақ зерттеу мектептерін қалыптастыру­ға жол ашылмақ. Осы орай­да ғалым­дар «Геосаяси ығы­сулар жағ­дайындағы Қазақ­стан-Қыр­ғызстан қаты­нас­тары: даму мәсе­лелері мен перспективалары» тақы­ры­бындағы докторлық диссер­та­цияның қорғалуы да ғылым саласындағы интег­рация­­ның тереңдей түскенін атап өтті. Алдағы уақытта екі ел­дің ғалымдары ғылыми қауым­дастықтар аясында білім, ғылым саласында ықпал­даса отырып, өңірлік даму бағыт­тарында да бірлесіп жұмыс істейтін болады.

АЛМАТЫ