Энергетика ел тіршілігінің күретамыры

Таза су, жарық, жылу және газ қарапайым игіліктер болып көрінгенімен, бұлар бүгінгі өркениетті өмірдің ажырамас бөлшегі ғана емес, ел тұрақтылығының айнасы. Сондықтан да Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев биылғы Жолдауында тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты жаңғыртуды ел дамуының басты басымдықтарының бірі ретінде айқындады. Президенттің Жолдау жолдарында «Инфрақұрылым – елдің тіршілік жүйесі, халық сенімінің өзегі» деп нақты атап көрсетіп еді. 

Расында да, Жолдауда көтерілген мә­селелер – нақты өмір шындығының көрінісі. Тариф саясатын әділ ету, энергетика мен коммуналдық саланы тиімді басқару, «ақыл­ды қалалар» тұжырымдамасын кеңейту – барлығы да азаматтардың өмір сапасын барынша арттыруға бағытталған. Бұл – мемлекеттік бағдарлама ғана емес, ұлттың тұрмыстық мәдениетін жаңа сапаға көтеретін аса маңызды бетбұрыс.

Инфрақұрылым – елдің тынысы, қоғамның қуаты

Ақмола облысы – еліміздің жүрегі, Астананың тірегі. Бұл аймақта энергетика мен тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласы, әсіресе соңғы жылдары жүйелі жаңғыру жолына түсті десек қателеспейміз.

Аймақ халқын таза ауыз сумен, жылумен, жарық және көгілдір отынмен үздіксіз қамтамасыз ету аса маңызды стратегиялық міндеттердің бірі. Биыл осы мақсаттарға облыста 94 миллиард теңге қарастырылды. Оның ішінде республикалық, облыстық және арнайы қорлар есебінен бөлінген қаржы нақты нәтижеге бағытталған инвестиция екенін атап өткен жөн.

Бұл орайда аймақтың инфрақұрылымдық жағдайын жақсартуға бөлінген әр тиын ел игілігіне жұмсалып жатқаны рас. Себебі бұл сала – жай ғана инженерлік жүйелердің жиынтығы емес, ол – өмірдің өзегі, халықтың күнделікті тіршілік етуіне мүмкіндік беретін қажеттіліктер.

Тіршілік нәрі – таза су

Таза суға қол жеткізу – әрбір адамның табиғи құқығы. Президент өз Жолдауында еліміздің су инфрақұрылымы ондаған жылдар бойы кенжелеп қалғанын ашық айтып, бұл бағытта түбегейлі өзгеріс қажет екенін шегелеп тапсырған еді.

Ақмола облысында бұл міндет лайықты деңгейде жүзеге асырылып келеді. Биылдың өзінде 36 миллиард теңге сомасында қаражат бөлініп, 43 жаңа нысанның құрылысы, сондай-ақ 44 нысанды жаңарту және су көздерін іздестіру-бұрғылау жұмыстары қолға алынған.

Қазірдің өзінде облыс қалаларындағы ауыз сумен қамту көрсеткіші 99 пайызға, ауылдық жерлерде 96,6 пайызға жетіп жығылған. Жыл соңына дейін Қосшы, Макинск және Ерейментау қалалары толықтай таза су жүйесіне қосылмақ.

Ауылдық аймақтар да бұл игіліктен шет қалмаған. Атап айтқанда, 36 ауылда су жүйесінің құрылысы жүріп жатыр. Ал алты елді мекенде жұмыс толықтай аяқталыпты. Бұл – төрт мыңға жуық тұрғынның таза суға қол жеткізгені деген сөз. Бұдан бөлек, халқы аз елді мекендерге 40 блок-модульдік су тазарту қондырғысы орнатылып, 6 мыңнан астам адам таза судың дәмін татты.

Көкшетау қаласында 30 тамыз күні ашылған 7 миллиард теңге тұратын жаңа су тазарту станциясы – өңір тарихындағы маңызды белеске айналған. Бұл жоба облыс орталығын толықтай таза ауыз сумен қамтып, экологиялық және санитарлық қауіпсіздік деңгейін жаңа сатыға көтергенін атап өткен жөн.

Жылу жүйесі – жайлылық кепілі

Қыс қытымыр келетін өңір үшін жы­лу – өмірдің өзегі. Президенттің тапсыр­ма­сына сай, Ақмола облысында жылу жүйесін де жаңарту қарқынды жүріп жатыр.

Биыл жылыту маусымына дайындық­қа жалпы көлемі 43 миллиард теңге ба­ғытталған. Бұл сомаға аймақтың бірнеше елді мекенінде қазандықтар жаңартылып, жылу желілері жөнделіп, энергия ресурстары толық қамтамасыз етілді. Облыстық тұрғын үй және коммуналдық шаруашылық басқармасының мәліметінше жыл соңына дейін Көкшетау іргесінде күл-қоқыс по­лигоны, Ақкөл мен Ерейментау аудан­дарында автоматтандырылған жаңа қа­зандықтар іске қосылмақ. Бұл – 8 мың абоненттің са­палы жылумен қамтылатынын айғақтайды.

– Қазірдің өзінде 59 қазандық жа­ңартылып, 9,7 шақырым жылу желісі жөн­делді. Осының арқасында аймақта осы­ған дейін аса күрделі мәселе болып келген тозу деңгейі 39 пайыздан 37 пайызға дейін төмендеді. Бұл сандардың артында мыңдаған отбасының алаңсыз қысты қарсы алуға деген сенімі жатыр, – дейді Ақмола облысы тұрғын үй және коммуналдық шаруашылық басқармасының басшысы Бақтыбек Жапаев.

Энергия – экономиканың қозғалтқыш күші

Президент өз Жолдауында еліміздегі электр желілерінің тозғанын да атап, алдағы бес жылда 14 ГВт жаңа қуат көзін іске қосу, 10 энергоблок пен 39 турбинаны күрделі жөндеуден өткізу міндетін қойған болатын.

Ақмола облысында бұл бағытта да сер­пінді жұмыстар жүргізіліп келеді. Мәселен, өткен жылы «Қоянды Оңтүстік» пен «Бо­ровская» атты екі ірі қосалқы станция іске қосылып, 30 мың тұрғын мен 3 мың абонент тұрақты электр жүйесімен қамтылған.

Биыл электр желілерін жаңғыртуға бюд­жет қоржынынан 3,7 миллиард теңге бөлінген. Жақын уақытта Целиноград ауда­нының Қараөткел, Қоянды, Қаражар және Ақмол ауылдарында ұзындығы 240 шақырымнан асатын жаңа желілер салын­­­бақ.

Бұдан бөлек, Аршалы ауданының Қостомар ауылында 72 шақырымдық желі құрылысы жүріп жатыр. Бұл жобалар аяқталған соң, 9 мыңға жуық абонент сапалы электр қуатымен қамтылып, электр тариф 40 теңгеден 28 теңгеге дейін төмендету көзделген.

Сонымен бірге биыл 400 миллион тең­геге көше жарығын орнату жобалары жүзеге асуда. Наурызбай батыр мен Атамекен ауылдары бүгінде жаңа жарық шамдары­ның нұрымен түрленіп, бұл ауыл өміріне жаңаша рең берген.

Газдандыру – жасыл экономикаға жол

Газ – экологиялық әрі экономикалық тұрғыдан тиімді энергия көзі. Соңғы жылдары облыста газдандыру жұмысы жаңа қарқын алды. Әсіресе, Астана маңындағы елді мекендер «Сарыарқа» магистральдық газының игілігін көруде. Биыл Нұрлы, Шұбар және Аққайың ауылдарында ақ түйенің қарны жарылып, 209 шақырым газ желісі пайдалануға берілген. Қосшы қаласында 192 шақырымдық желі тартылып, 30 мыңнан астам тұрғын көгілдір отынға қосылды. 

– Қазіргі уақытта 178 мың адамды қам­титын 10 жоба жүзеге асырылып жатыр. Жыл соңына дейін тағы 6 елді мекенге газ келеді. Бұл – 55 мың адамның өмір сапасын арттыратын нақты нәтиже болмақ, – деп толықтырды басқарма басшысы Бақтыбек Бекенұлы.

Smart Turmys – цифрлық қызметтің жаңа дәуірі

Заманауи технологиялар өміріміздің барлық саласына дендеп енген. Президент тапсырмасына сәйкес, Ақмола облысында коммуналдық қызметті цифрландыру бастамасы да қолға алынғанын атап өткен жөн.

Мәселен, жаңадан іске қосылған Smart Turmys платформасы тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығының бірыңғай цифрлық контуры болып отыр. Ол су, жарық, жылу, газ және қалдықтарды шығару сияқты қызметтерді бір жүйеге біріктіріп, әр тұрғынға өз шығынын нақты есептеп, тек пайдаланғаны үшін ғана ақы төлеуге мүмкіндік береді.

Бұл – ашықтық пен әділдікке негізделген жаңа модель екені даусыз. Цифрлық технология тұрғындардың билікке деген сенімін арттырып, коммуналдық саладағы қызмет сапасын жаңа деңгейге шығарған.

P.S. Энергетика мен тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласы – ең ауыр, ең жауапты, бірақ ең абыройлы сала. Өйткені бұл бағыттағы әрбір нәтиже – адамдардың жайлы өмірі, әр шаңырақтың жылуы, әр баланың денсаулығы болмақ. Мемлекет басшысы айтқандай, «Елдің ертеңі – бүгінгі еңбекте». Ендеше, қоғамдағы әр адам өз еңбегі арқылы халық сенімін ақтап, өңірдің өркендеуіне үлес қоса беруге тиіс...

Абзал АЛПЫСБАЙҰЛЫ, 

Ақмола облысы