ІІМ ақпаратының кейіпкері Атырау облысындағы адам өлімімен аяқталған атысқа қатысты іс бойынша сотталған болып шықты

Құрманғазы ауданында бір адам қаза тауып, тағы бесеуі жарақат алған жойқын атыстың алдын алуға мүмкіндік болған еді. Дегенмен, алғашқы төбелесті тоқтатқан учаскелік полиция инспекторлары қажетті шараларды қабылдамаған. 2025 жылдың қаңтарында осы қайғылы оқиға туралы жазған «Ақ Жайық» сот құжаттарын зерттеп, сол түндегі бұрын белгісіз болған мән-жайларды анықтады.

Бұл жерде әңгіме 2024 жылғы 29 желтоқсанда көршілес отырған Сафон және Жаңаауыл ауылдарының жастары арасындағы жанжал қарулы қақтығысқа ұласқан атышулы оқиға туралы болып отыр. Ол кезде полиция жеті күдіктінің ұсталғанын хабарласа, жергілікті тұрғындар біздің редакцияға екі топтың арасында бұрыннан келе жатқан араздық бар екенін айтқан еді.

Алғашқы жарияланған мақалалара бірінші болған атысқа дейін жанжалға қатысушылардың жанында болған полиция қызметкерлерінің ролі айтылмай қалған еді. Кейіннен екі учаскелік инспектор Мурат Сахбалиев пен Бақытжан Зияштың өздері айыпталушы орындығына отырды. Сонымен бірге, соңғысының есімі бірнеше айдан кейін адам өмірін құтқару туралы мүлдем басқа жаңалықта аталды.

Өрттен құтқару

2025 жылғы 18 сәуірде «Ақ Жайық» облыстық полиция департаментіне сілтеме жасай отырып, Құрманғазы ауданында өртеніп жатқан үйден ер адамның құтқарылғаны туралы жазған еді.

Төрт полиция қызметкері патрульдеу кезінде жеке үйдегі өртті байқап қалады. Іште адам бар екенін білген соң, олар терезені шағып, түтінге оранған бөлмеге кіріп, тұншығып, далаға өзі шыға алмай жатқан 31 жастағы ер адамды алып шығады.

Ведомство құтқарушылардың арасында патрульдік полиция қызметкері Бақытжан Зияшты атаған болатын.

Ол кезде департамент полиция қызметкерлерінің жедел әрекетінің арқасында қайғылы оқиғаның алды алынғанын атап өткен. Дегенмен, Зияш пен оның әріптесінің желтоқсандағы кезекшілігінің мән-жайы кейіннен сотта мүлдем басқаша бағаланды.

Учаскелік инспекторлардың көз алдындағы төбелес

2024 жылғы 29 желтоқсанға қараған түні Мурат Сахбалиев пен Бақытжан Зияш Құрманғазы ауданында күшейтілген режимде қызметте болды. Жаңа жыл мерекесі қарсаңында полиция қызметкерлеріне кафелердің маңында тәртіпті мұқият қадағалау және бұзақылық төбелестердің алдын алу тапсырылған еді.

Түнгі сағат екі жарым шамасында олар Жаңаауылдағы «Нью Стар» кафесіне келеді. Онда жергілікті жастар мен көршілес Сафоннан келген топ арасында дау шыққан еді. Бастапқыда оқиға өзара сөз таластырумен шектеліп, жиналғандар екі жаққа тарап кеткен. Дегенмен, көп ұзамай Сафоннан келген қонақтар кафеге қайта оралады, ал жергілікті жігіттер ауылдастарын көмекке шақырып үлгерген еді.

Қайта төбелес басталады. Келгендердің бірін есінен танып қалғанша ұрып-соқса, екіншісі беті-аузы қан-жоса болып жерде жатады.

Учаскелік инспекторлар араласып, төбелескендерді ажыратып, тарап кетуді талап етеді. Сахбалиев зардап шеккендердің біріне тұруға көмектеседі, бірақ сот кейін анықтағандай, полицейлер заңда көзделген шараларды қабылдамаған. Оқиға туралы кезекші бөлімге хабарламайды, төбелестің мән-жайын тиісті түрде анықтамайды және жанжалға қатысқандарды жібере салады.

Бұл ретте ахуал бәсеңдемеген еді. Жастар өзара есеп айырысуды қайта жалғастырмақ болған, ал полиция қызметкерлері мұны жақсы түсінді.

«Біреу ертең өліп қалады немесе мешел болып қалады...»

Сағат 03:45 шамасында учаскелік инспекторлар кафе жанында болған оқиғаларды талқылай отырып, патрульдеуді жалғастырады. Қызметтік бейнетіркегіште сақталған бұл әңгіме кейіннен қылмыстық іс бойынша негізгі дәлелдің біріне айналды.

Сахбалиев жастардың өздері жанжал іздейтінін, қайта оралып төбелесіп, соққыға жығылатынын айтып сөз қозғайды. Қақтығысқа қатысушылар мінген бірнеше автокөлікті байқап, ол:

«Біреу ертең өліп қалады, или мешел болып қалады осылардың кесірінен», — дейді.

Дегенмен, әрі қарайғы әңгіме қақтығыстың алдын алу туралы емес, оған дейінгі оқиғаны басшылыққа қалай жеткізу керектігі жайлы болды.

Зияш әріптесіне келесі күні аудандық полиция бастығының орынбасарына жастар арасында жанжал туындап, оларды учаскелік инспекторлар ажыратты деп баяндауға кеңес береді. Сонымен бірге ол кейбір қатысушылар наряд келгенге дейін соққыға жығылғандай етіп көрсетіп, ұрып-соғу туралы айтпауды ұсынады.

Сот қаулысына сәйкес, Сахбалиев бұған үнсіз келіскен.

Кейіннен сарапшылар жазылған дауыстардың екі учаскелік инспекторға тиесілі екенін анықтады. Қорғау тарапы монтаж жасалуы мүмкін екенін алға тартып, жазбаның шынайылығын даулауға тырысты. Мамандар үш жерден үзіліс байқаған, бірақ оның пайда болғанын түсіндіре алмаған. Дегенмен, жазбаға бөтен сөздердің қосылғаны немесе жазылған фрагменттердің өзгертілген белгілер анықталған жоқ.

Орындалған ескерту

Полиция қызметкерлерінің қызметтік көліктегі әңгімесінен кейін бір сағатқа жетпейтін уақытта Сафоннан келген жастар жақтастарын жинап, Жаңаауылға қайта келеді. Сағат 04:20 шамасында қарсыластар бұл жолы атыс және суық қару қолданып, тағы төбелеседі.

Атыс салдарынан 29 жастағы М. Забихов алған оқ жарақатынан оқиға орнында қаза тапты. Төбелеске қатысқан тағы екі адам ауыр, үшеуі жеңіл жарақат алды.

Кейіннен сот учаскелік инспекторлардың жанжалдың өршіп тұрғаны және жаңа қақтығыс болып қалуы мүмкін деген мәліметтерге ие болғанын, бірақ ауызша ескертумен шектеліп, өздеріне жүктелген қызметтік міндеттерді орындамағанын анықтады.

Төбелеске тікелей қатысқандар бөлек сотталды, ал полиция қызметкерлерінің әрекеті жеке қылмыстық іс аясында қаралды.

Үкім және рақымшылық

2026 жылғы 30 қаңтарда Құрманғазы аудандық соты Мурат Сахбалиев пен Бақытжан Зияшты абайсызда ауыр салдарға әкеп соқтырған салғырттық үшін айыпты деп тапты.

Сахбалиевке полицияда жұмыс істеу құқығынан үш жылға айыра отырып, төрт жылға бостандығын шектеу жазасы тағайындалды. Зияш үш жылға бостандығын шектеу жазасын алды және оған ішкі істер органдарында қызмет етуге екі жылға тыйым салынды.

Дегенмен, Қазақстан Конституциясының 30 жылдығына орай қабылданған рақымшылыққа байланысты екеуі де негізгі жазадан босатылды. Бұл ретте полицияда жұмыс істеуге салынған тыйым күшінде қалды.

Сахбалиевтің қорғаушысы оның кінәсіздігін алға тартып, үкімге шағым түсірді. Адвокат сот қорытындылары куәлардың түсініктемелеріне қайшы келетінін, ал бейнежазба мен сараптама нәтижесін жарамды дәлел деп санауға болмайтынын мәлімдеді.

2026 жылғы 20 сәуірде Атырау облыстық соты қорғау тарапының уәждерін кері қайтарып, салғырттық бойынша айыптау үкімін өзгеріссіз қалдырды. Осылайша, екі учаскелік инспектор да рақымшылық бойынша бостандығын шектеу жазасынан босатылғанымен, сот жүктеген полицияда қызмет ету тыйымы сақталды: Сахбалиев үшін – үш жыл, Зияш үшін – екі жыл.

Анастасия ШЕРСТЯНКИНА

9 қазан, 15:31