Қаржысы жоқ меню: Астанада оқушылар әлі ескі нормамен тамақтанып жүр

Олардың айтуынша, жаңа рациондағы өнімдердің саны мен стандарты айтарлықтай өскен кезде тамақ құны өзгеріссіз қалды.

Бүгін Астана қаласы Кәсіпкерлер палатасы жанындағы Кәсіпкерлер құқығын қорғау және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі кеңестің отырысында оқушыларды тамақтандыру бойынша қызмет көрсету келісімшарттарын бұзу және жеткізушілер үшін қаржылық тәуекелдер мәселесі талқыланып отыр.

— 2025 жылдың 5 қыркүйегінде Астана қаласы Білім басқармасының басшысы мектептердің жаңа мәзірге көшуі туралы бұйрықты бекітті. Бұл ретте тамақтың құны бұрынғыдай қалды. Мұндай жағдайда сапа туралы айту мүмкін емес, өйткені жеткізушілер мүмкін емес жағдайға түседі. Ас мәзірі өзгерген жағдайда бағаның да өзгеруі тиіс екені сөзсіз. Өйткені жаңа тамақтану стандарттарында ет, сүт, жеміс және басқа да азық-түлік бойынша нормалардың айтарлықтай өсуі қарастырылған, — деді Республикалық бөлшек сауда және қоғамдық тамақтану қауымдастығының вице-президенті Марина Лаптева.

Оның айтуынша, жаңа ас мәзірі шамамен 30%-ға қымбат, кем дегенде 1000 теңге тұрады. Осыған байланысты жеткізушілер құқық қорғау органдарына, соның ішінде олардың ұстанымын қолдаған Астана қаласының прокуратурасына шағым түсірді. Мәселе елордадағы 100-ден астам мектептегі 97 мың оқушының тамақтануына қатысты болып отыр.

Марина Лаптева сондай-ақ мектептегі тамақтанудың жаңа стандарты еліміздің төрт аймағы: Астана, Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақстан және Ақтөбеде әлі енгізілмегенін хабарлады.

— Біздің республикалық қауымдастық Қазақстанның тоғыз облысын біріктіріп отыр, және ел бойынша жағдай мынадай: бүгінде мектепте тамақтанудың жаңа стандарты төрт аймақ: Астана қаласы, Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақстан және Ақтөбе облыстарында енгізілген жоқ. Бұған себеп — қажетті қаржыландырудың жоқтығы. Бұл тек жергілікті өзін-өзі басқару органдарының ғана емес, сонымен қатар Білім және Денсаулық сақтау министрліктерінің де проблемасы деп ойлаймыз, өйткені тамақтанудың жаңа стандарты шығынға түсіретін нормативтік акт және оны аймақтармен алдын ала келісу керек еді.Облыстық мәслихат депутаттары атап өткендей, жергілікті билікке азық-түлік рационының өзгергені туралы хабарланбағандықтан есептеу жүргізілген жоқ, және бюджет жүктемеге төтеп бере алмады, — деді ол.

Елордадағы оқушылардың тамақтануын қамтамасыз ететін «Соотечественники» ЖШС директоры Анастасия Захарченкова жеткізушілер мектепте тапсырыс берушілермен қосымша келісімдерге қол қоймағанын растады, бұған жаңа шарттарда қаржыландырудың ұлғаюы қарастырылмағаны себеп болды.

— 2025 жылдың қыркүйегінде ет, көкөніс, сүт және жеміс-жидек нормаларын арттыратын жаңа тағамдық стандарт енгізілді. Алайда тамақтану құны 2024 жылы сияқты ҚҚС-сыз 714 теңге деңгейінде қалды. Бір ғана азық-түлік жиынтығының құны қазір шамамен 700 теңгені құрайды, ал өндіріс шығындары мүлде есепке алынбаған. Сондықтан Астана мектептерінде тамақтандыру бұрынғыдай 2025 жылдың басында мемлекеттік сатып алу аясында бекітілген ескі мәзір бойынша жүзеге асырылып отыр, — деді ол.

Өз кезегінде Астана қалалық Білім басқармасының кәмелетке толмағандардың құқықтарын қорғау басқармасының басшысы Диана Амангелдіқызы басқарма тек заң аясында жұмыс істейтінін баса айтты.

— Жаңа стандарт қабылданды, ас мәзірін Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы бекітіп жатыр. Біз заң талаптарын орындауға міндеттіміз — ол кеңес беру сипатында емес. Осыған байланысты тамақтану құнын қаржыландыруды есептейтін комиссия құрылды. Заңға сәйкес, баға Ұлттық статистика бюросының мәліметтері негізінде анықталады. Сондықтан өндіріс шығындары қарастырылмаған деген мәлімдеме дұрыс емес — комиссия бұл шығындарға шамамен 40% белгіледі, — деп түсіндірді ол.

Еске сала кетейік, бұған дейін мектепте тамақтандырудың жаңа стандарты бекітілгенін жазған едік.