Қазақстан банктеріндегі үлесті сату шарттары өзгеруі мүмкін

Әңгіме қаржылық есебінде мемлекет қаржысы сақталып отырған екінші деңгейлі банктер туралы болып отыр. Қаулыны агенттік басқармасы «Банктер және банк қызметі туралы» заң аясында қабылдаған және 2023 жылғы сәуірден бері қолданыста болған ережелердің орнын басуы мүмкін.

Жаңа талаптар кімге қатысты

Бұл шарттар қаржылық тұрақтылығын қалпына келтіру немесе сауықтыру мақсатында мемлекеттік бюджеттен, Ұлттық қордан, Ұлттық банктен немесе оның еншілес ұйымдарынан қаражат тартқан екінші деңгейлі банктерге қолданылады. Сонымен бірге, бұл талаптар бизнесті қолдау және ипотекалық кредиттеу бағдарламаларына қолданылмайды.

Қандай кірісті дивидендтерге жіберуге болмайды

Қаулы жобасына сәйкес, мемлекеттік қаражат есебінен алынған кірістер дивидендтерге аударылмайды және акцияларды кері сатып алу үшін пайдаланылмайды. Олардың қатарына мыналар жатады:

* осындай қаражаттар бойынша амортизацияланбаған жеңілдіктер;

* бұрын мемлекеттік қолдау есебінен құрылған, кейін таратылған резервтер (провизиялар);

* активтердің құнсыздануының орнын толтыру мемлекеттік қаражат есебінен жүргізілген жағдайда, бұрын құнсызданған активтерді қайта бағалау нәтижесінде пайда болған оң айырма;

* сондай-ақ мемлекеттік қолдау алған басқа банкті сатып алу немесе қайта ұйымдастыру нәтижесінде алынған қаржылық әсер.

Қандай жағдайларда дивидендтер төленуі мүмкін

Банк дивидендтер төлеу немесе акцияларды кері сатып алу туралы шешімді тек меншікті капиталы оң болған жағдайда ғана қабылдай алады. Сонымен бірге, ол бөлінетін пайда сомасының немесе кері сатып алынатын акциялар құнының кемінде 66%-ы көлемінде мемлекеттік қаржыны мерзімінен бұрын қайтаруға міндетті.

Қайтару мерзімдері мемлекеттік қолдау көрсету шарттарына байланысты және тиісті шешім қабылданған сәттен бастап бір айдан үш айға дейінгі кезеңді құрауы мүмкін.

Міндетті аудит

Есептердің дұрыстығын растау үшін банк тәуелсіз аудиторлық ұйымнан жеке есеп (қорытынды) алуға тиіс. Бұл есепте пайданың мөлшері, мемлекеттік қолдаудың көлемі, дисконттар, резервтер және мемлекеттік қаражатты мерзімінен бұрын қайтару сомалары туралы мәлімет көрсетілуі қажет.

Сонымен бірге, аудиторлық ұйыммен жасалатын шартта банкті ұсынылған деректердің дұрыстығы мен толықтығы үшін жауапкершіліктен босататын ережелер болмауы керек.

Ірі акционерлер үлесінің азаюы

Жоба банктің ірі қатысушыларына немесе банк холдингтеріне өздерінің қатысу үлесін қандай жағдайларда азайта алатынын да айқындайды. Бұл мемлекеттік қаражат толық көлемде мерзімінен бұрын қайтарылғанда немесе оны қайтарудың бекітілген жоспары болғанда ғана мүмкін болады.

Бұған дейін Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі екінші деңгейдегі банктердегі несиелердің кешірілетіні туралы ақпаратты теріске шығарған еді.