Қазақстан ТАПҮ газ құбырына қатысуды қарастырып жатыр

Қазақстан ТАПҮ (Түркіменстан — Ауғанстан — Пәкістан — Үндістан) газ құбыры жобасына қатысу мүмкіндігін зерттеп жатыр. Ел үкіметі жобаның ықтимал акционерлеріне ресми ұсыныс жолдаған, және республика құбырдағы үлесті 30 %-ға дейін сатып алуға дайын екенін жариялады.

Энергетика министрі Ерлан Ақкенженовтің айтуынша, Қазақстан тарапынан ресми хат жолданып, қазіргі уақытта Түркіменстаннан жауап күтіліп жатыр. Жоғары деңгейдегі кездесулерде бұл мәселе көтерілген, бірақ әзірге нақты жауап жоқ.ТАПҮ газ құбыры Түркіменстаннан Үндістан шекарасына дейін 1 814 км созылады. Жобаланған жылдық қуаты – 33 млрд текше метр газ. Құбырдың жалпы құны шамамен 10 млрд АҚШ долларын құрайды. Қазіргі уақытта тек Түркіменстан аумағы аяқталған, ал Ауғанстан учаскесінде жұмыс басталуы жоспарланған.

Дегенмен, жобаға қатысты бірқатар маңызды мәселелер әлі шешілмеген. Ең алдымен, транзит қауіпсіздігі Ауғанстан арқылы өткізу мәселесі тұр. Сондай-ақ, газ бағасы да белгісіз. Бұрын Пәкістан құбыр арқылы жеткізілетін газдың бағасын қайта қарауды талап еткен, себебі сұйытылған табиғи газ (СПГ) құбырдан жеткізілетін газға қарағанда тиімді болған. Пәкістан транзит тәуекелдерін өз мойнына алудан бас тартқан.

Қазіргі кезде жобаның негізгі акционері – «Туркменгаз» (85 %). Қалған 15 %-ы Афған газ корпорациясы (5 %), Пәкістанның Inter State Gas Systems (5 %) және Үндістанның GAIL (5 %) компаниялары арасында бөлінген.

Ресей сарапшылары Қазақстанның қатысуы тек Ресей газын ТАПҮ арқылы жеткізу жағдайында тиімді болатынын айтады. Бұл Еуропаға экспорт қысқарғаннан кейін жаңа нарықтар іздеумен байланысты. Қазіргі уақытта Ресей жобада қатыспайды, бірақ болашақта қосылуы мүмкін.

Мамандардың пікірінше, Қазақстанның жобадағы рөлі тек транзит үшін ғана емес, стратегиялық және коммерциялық маңызы бар. Балама бағыт ретінде Каспий маңы арқылы газ құбырын пайдалану ұсынылады.

Бұрынғы энергетика министрі Николай Шульгинов 2024 жылғы қаңтарда, қауіпсіздік мәселелері шешілген жағдайда, ТАПҮ жобасында Ресейдің қатысуы да мүмкін екенін айтқан.

Бүгін, 11:39