Қазақстанда жерлеуге арналған жәрдемақы бәріне бірдей берілмейді: не өзгереді

Қазақстанда бұрын жерлеу шығындарын өтеген барлық азаматтарға беріліп келген жерлеуге арналған жәрдемақыны төлеу ережелері өзгереді. Енді бұл төлемді тек мұқтаж жандар ғана алатын болады. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі тиісті бұйрық жобасын дайындады, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі.

5 қазанда Қазақстан үкіметі жаңа ережелерді қаулымен бекітті. Олар 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енеді.

Жерлеуге арналған жәрдемақыны тағайындау тәртібі қалай өзгереді?

Құжатқа сәйкес, енді төлемді тағайындаудың басты критерийі – мұқтаждық. Жәрдемақы бұрынғыдай өтініш бергендердің бәріне бірдей берілмейді. Оны Отбасының цифрлық картасын бағалау нәтижелері бойынша ресми түрде мұқтаж деп танылған азаматтар ғана ала алады. Бұл "әлеуметтік әл-ауқат деңгейін бағалау" болып саналады.

Алушылар бес топтың біріне – A, B, C, D немесе E тобына жатқызылады және төлем көлемі немесе оның мүлдем берілу-берілмеуі соған байланысты болады.

Еңбекмині бұл шара көмектің атаулылығын қамтамасыз ету үшін қажет екенін түсіндірді:

"Жоба отбасының (тұлғаның) әлеуметтік әл-ауқат деңгейін бағалаудың ашық механизмін енгізуді қарастырады. Бұл әлеуметтік қорғау шараларына қажеттілікті объективті анықтауға және көрсетілетін мемлекеттік қолдаудың атаулылығын арттыруға мүмкіндік береді".

Қаражатты әділ бөлу үшін адамдарды топтарға нақты қалай бөлу механизмі әзірге әзірленіп жатыр.

Жәрдемақы алу үшін бұдан былай өтінішті қолмен тапсырудың қажеті жоқ. "Е-макет" жүйесі жерлеуді ұйымдастырушы адамды (АХАТ немесе Тіркелген халық тіркелімі деректері бойынша) өзі анықтап, оған SMS жібереді.

Төлемді алу үшін дербес деректерді өңдеуге келісім беру қажет болады. Жүйе мемлекеттік органдардың мәліметтерін, сондай-ақ Кредиттік бюро деректерін, соның ішінде кредиттерді, қарыздарды және ай сайынғы төлемдерді тексереді. Мұндай келісім болмаса, төлемнен бас тартылады.

Төлемді тағайындау туралы шешім қалай қабылданады:

Егер Отбасының цифрлық картасы "мұқтаж" мәртебесін берсе және барлық деректер расталса, төлемді ресімдеу туралы ұсыныспен SMS келеді. Егер жүйе отбасының мұқтаждар санатына жатпайтынын анықтаса (немесе деректерде қате болса), автоматты сервис бас тарту туралы хабарлама қалыптастырады. Жерлеуге арналған жәрдемақы мөлшері: 2026 жылы қанша алуға болады?

Үкімет қаулысында жасына байланысты зейнеткер, базалық зейнетақы төлемін немесе мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы алушы қайтыс болған жағдайда, оның отбасына немесе жерлеуді ұйымдастырған адамға 35 АЕК мөлшерінде жерлеуге арналған жәрдемақы төленетіні көрсетілген – бұл 2026 жылы 151 375 теңгені құрайды.

Егер қайтыс болған жасына байланысты зейнеткер Ұлы Отан соғысының ардагері болса, төлем мөлшері 36,6 АЕК-ті құрайды – 2026 жылы 158 295 теңге. Сома тиісті жылға белгіленген АЕК мөлшеріне қарай есептеледі.

Қазір жерлеуге қандай төлемдер бар?

Қазір Қазақстанда бюджет есебінен және қайтыс болған адамның зейнетақы жинақтарынан жерлеуге арналған төлемдер қарастырылған.

Бюджет есебінен 35 АЕК – егер қайтыс болған адам жасына байланысты зейнетақы, базалық зейнетақы төлемін немесе мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы алған болса. 36,6 АЕК – егер қайтыс болған адам жасына байланысты зейнетақы алған және Ұлы Отан соғысының ардагері болған болса.

Төлем мөлшері қайтыс болған күнгі АЕК мөлшеріне қарай есептеледі. Ақша алуға зейнеткер немесе жәрдемақы алушы қайтыс болған күннен бастап үш жыл ішінде өтініш беруге болады.

"Жерлеуге арналған біржолғы төлем төлем көзіне байланысты қайтыс болған адамның отбасы мүшелеріне немесе жерлеуді жүзеге асырған тұлғаларға төленеді", – деп атап өтті Еңбекмині.

БЖЗҚ-дағы зейнетақы жинақтары есебінен

Егер қайтыс болған адамның БЖЗҚ-да зейнетақы жинақтары болса, оның отбасы мүшесі 94 АЕК-ке дейін (2026 жылы 406 550 теңге) жерлеуге арналған төлем ала алады. Бұл ретте сома қайтыс болған адамның жеке шотындағы зейнетақы жинақтарының қалдығынан аспауы тиіс.

Ақшаны алу үшін отбасы мүшесі БЖЗҚ-ға жүгініп, өтініш беруі керек. Өзімен бірге жеке куәлігі, ал қажет болған жағдайда – қайтыс болу туралы куәлік пен туыстықты растайтын құжаттар болуы тиіс. Сондай-ақ банк шотының деректемелері қажет болады.

Қамтамасыз етілудің бес деңгейі: отбасының көмекке мұқтаждығы қалай анықталады

Қазақстанда адамдарды қамтамасыз етілу деңгейі бойынша бөлу жүйесі 2023 жылы қабылданған болатын. Ол "Отбасының (тұлғаның) әлеуметтік әл-ауқатын анықтау әдістемесі" деп аталады және бес деңгейді қарастырады:

А деңгейі. Тұрақты табысы жоғары, бірнеше жылжымайтын мүлік нысандары, бизнесі, автокөлігі бар және денсаулығында кінәраты немесе қарызы жоқ отбасылар. В деңгейі. Орта тап. Отбасылардың тұрақты жұмысы, өз баспанасы, табысының жеткілікті деңгейі бар, бірақ айтарлықтай артық қаражаты немесе жинағы жоқ. С деңгейі. Табысы аз, несиелері бар, жалдамалы немесе жалғыз баспанасы бар отбасылар. D деңгейі. Кедейлік шегіндегі отбасылар. Табысы төмен, отбасында еңбекке қабілетті бірақ жұмыс істемейтін мүшелері бар, төленбеген мерзімі өткен несиелері бар немесе тұрғын үй жағдайы нашар. E деңгейі. Өмірлік өте ауыр жағдайдағы отбасылар. Табысының мүлдем болмауы, меншікті баспананың жоқтығы, ауыр сырқаттар, мүгедектік және берешектер.

Деңгейді анықтау кезінде негізгі көрсеткіштер ескеріледі: табыс, несиелер, автокөліктің, бизнестің болуы, тұрғын үй көлемі, балалар саны және тағы басқалар. Әрбір көрсеткіш бойынша адамға белгілі бір балл қосылады немесе шегеріледі. Нәтижесінде қорытынды жиынтық балл шығарылады, ол адамның немесе отбасының материалдық жағдайының деңгейін көрсетеді.

Мысалы, қолданыстағы әдістемеде А класы – 1 800 және одан жоғары балл болса, Е класы – минус 459 балл.

Жаңа ережелер мен өзіңіздің қай санатқа жататыныңыз туралы толығырақ мына жерден оқыңыз: осы жерден.

Тағы оқыңыз: Қазақстанда бала тууға және оның күтіміне берілетін жәрдемақыны тек мұқтаж жандар алады

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу