Сауран ауданында ветеринария саласы цифрландырылды

Елде мал басы ең көп тіркелген оңтүстік өңірде ветеринария саласы цифрландырылды. Алғаш рет ірі қара мен жылқыға арнайы чип салынып, деректер электронды базаға енгізіліп жатыр. 

Сала мамандарының айтуынша, жаңашылдық қағазбастылықтан арылтып, екпе салу, ем-дом жүргізу ісін жеңілдетеді. Сонымен қатар жоғалған немесе ұрланған малдың иесін жылдам анықтауға мүмкіндік береді. 

Сауран ауданында алғаш рет ірі қараны жаппай чиптеу жұмыстары басталды. Тері астына салынатын арнайы микроқұрылғының көмегімен төрт түліктің жай-күйін бақылауға мүмкіндік бар. Яғни сканерлеу арқылы электронды базадан жұқпалы ауруға қарсы екпенің қашан салынғаны және қандай ем жүргізілгені туралы ақпаратты көруге болады. Сондай-ақ мал иесіне қатысты мәліметтер де тіркеледі.

Нұрсұлтан Шараш, ветеринар-дәрігер:

- Сырғалар көбінесе түсіп қалады. Ұрлық болатын болса, кесіп алып тастайды. Сол үшін чип бізде терінің астында тұрады. Ешкім алып тастай алмайды. Екпе салынғаны барлығы база арқылы көрініп тұрады. Кімнің малы екенін сол чип арқылы тексеріп, біліп кете аламыз.

Ветеринарлық қызметті жетілдіруге бағытталған жоба тиімділігін көрсетті. Сала мамандары бұл тәжірибені республика көлемінде енгізу үшін министрлікке ресми ұсыныс жолдаған. «Қолдау тапса құжат айналымы жеңілдеп, қағазбастылықтан арылуға жол ашылады», - дейді. 

Ербұлан Жәнібеков, Түркістан облыстық ветеринария басқармасының басшысы:

- Үш этаптан ұсынып отырмыз Ауыл шаруашылығы министрлігіне. Бірінші кезекте несие алатын шаруаларды, мал иелерін чиптеуге міндеттеу. Екінші субсидия алатындарды. Себебі қазіргі таңда бұрынғы малын көрсете салады немесе көршісінің малын көрсететін көптеген фактілер бар. 

Қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында ауыл малының мойнына жарық шағылыстырыш белгі тағу ұсынылды. Бұл бастама жол-көлік оқиғаларын азайтуға да ықпал етеді. Себебі жыл басынан бері 25 жол апаты малдың қатысуымен тіркелген. Салдарынан үш адам қаза тапқан. 

Нұрсұлтан Мұхамеджан, тілші:

- Шымкентте де ауыл шаруашылығы жануарларын есепке алу электронды жүйеге көшірілді. Енді төрт түлік бірыңғай базаға тіркеліп, қала аумағынан шығарылғаны немесе кіргізілгені нақты көрінеді. Жүргізілген санақ нәтижесінде мал басы 60 мыңға дейін азайғаны белгілі болды.

Соңғы деректерге сәйкес, өңірде 95 мың ірі қара, 110 мың уақ мал және 20 мыңға жуық жылқы тіркелген. Санақ барысында бұрын көрсетілмеген немесе артық мәліметтер түзетілді. Жаңартылған жүйе ең алдымен жұқпалы аурулардың алдын алуға және азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Енді тұтынушылар ет өнімдерінің сапасы мен шығу тегін сауда орындарындағы QR код арқылы тексере алады.

Ерлан Әденов, қалалық Ауыл шаруашылығы және ветеринария басқармасының бөлім басшысы:

- Қай жерде сойылды? Қандай талаптарды сақтай отырып сойылды? Осының барлығы QR код та малдың туылған сәтінен бастап кім асырады, кімге сатты соның бәрі сол жерде тұрады. Сіз өзіңіздің тұтынып жатқан етіңіздің қандай жануар екенін біле аласыз. Бізде қала аумағындағы 12 ішкі сауда объектілерінде жүргізіліп жатыр. 

Ветеринария саласын цифрландыру аясында мамандардың да жұмысын бағалау жүйесі енгізілді. Келесі жылдан бастап олардың қызметтік киімінде арнайы QR код болады. Сол арқылы мал иелері маман жайлы ақпарат алып, көрсетілген қызметке баға бере алады. Ал кері байланысты жақсарту мақсатында мобильді қосымша іске қосылды. 

Авторлары: Нұрсұлтан Мұхамеджан, Нұрмахан Бекмұратов, Нұрмахан Мұсатов