Үкімет Қазақстанда көмір генерациясын дамыту жөніндегі Ұлттық жобаны бекітті

Тиісті Қаулыға Премьер-министр Олжас Бектенов қол қойды, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметі.

Құжат Қазақстанның 2030 жылға дейінгі энергетикалық қауіпсіздігінің стратегиясын айқындайды, сондай-ақ, индустрияландыру және цифрлық экономиканы дамыту барысында қажеттілігі бірнеше есе арта түсетін базалық қуаттардың тапшылығын жоюға бағытталған.

IT-сектордың өсуі, деректер орталықтарын құру және жасанды интеллектіні енгізу тұрақты базалық жүктемені қажет етеді, ал оны тек жаңартылатын энергия көздерінің бір өзі қамтамасыз ете алмайды.

Ұлттық жобада 7,8 ГВт қуат көзін енгізу және жаңарту қарастырылған. Сегіз жаңа энергия өндіру көзін салу жоспарланған, оның ішінде Екібастұз (2 640 МВт), Курчатов (700 МВт) және Жезқазғандағы (500 МВт) ірі нысандар, сондай-ақ Көкшетау, Семей және Өскемендегі заманауи ЖЭО-лар бар. Сонымен қатар Ақсу ГРЭС, Екібастұз ГРЭС-2 және Қарағанды энергия торабын қоса алғанда, жұмыс істеп тұрған 11 стансаны терең жаңғырту басталады. Бұл жұмыстар саладағы негізгі жабдықтардың тозу деңгейін 2030 жылға дейін 12,6%-ға төмендетуге мүмкіндік береді.

Жобаларды жүзеге асыру бюджеттен тыс қаражатқа, яғни инвестициялар тарту жолымен орындалады. Инвестициялардың жалпы көлемі – 7,5 трлн теңгеден астам.

Мемлекет басшысының тапсырмаларын орындау шеңберінде Ұлттық жобада экологияға және «таза көмір» технологияларын енгізуге ерекше назар аударылып отыр. Енді жаңадан салынатын құрылыстар тек қана заманауи технологиялық шешімдерді қолдана отырып жүргізілетін болады. Бұл тиімділіктің стандартты көрсеткіштерден жоғары болуын қамтамасыз етеді және қалдықтардың үлесін айтарлықтай азайтады. Мұндай жобалар жоғары технологиялық электр сүзгілерін орнатуды, азот тотықтарын каталитизаторлық жолмен қалпына келтіру жүйелерін қолдануды және газдарды дымқыл жолмен күкірттен арылтуды көздейді. Бұл шаралар халықаралық стандарттарға және «ең үздік қолжетімді технологияларды» (ҚДТ) қолдану талаптарына сәйкес қалдықтар концентрациясын төмендетуге мүмкіндік береді.

Жобаның әлеуметтік блогы кадрлық өткір проблемаларды шешуге бағытталған. Жаңа жұмыс орындарын құру, оның ішінде 4,5 мыңға жуық тұрақты жұмыс орындарын ашу қарастырылған және ауқымды әлеуметтік қолдауды іске қосу көзделіп отыр. «Отбасы банкімен» бірлесіп көмір электр стансаларының қызметкерлері үшін жеңілдікті ипотека енгізіледі. Одан бөлек салалық жоғары оқу орындарының базасында мамандардың біліктілігін жүйелі түрде арттыру жоспарланған.

Аталған жоба жаңарған энергия жүйесінің тұрақты жұмысын жолға қою мақсатында өндіруші және көлік салаларымен үйлестірілген. 2030 жылға қарай энергетикалық мақсаттағы көмірге қосымша сұраныс жылына шамамен 20 млн тоннаны құрайды. Ол үшін Ұлттық жоба ашық вагондар паркін кеңейтуді (тәулігіне қосымша 600 бірлік), теміржол инфрақұрылымын жаңғыртуды және ішкі қажеттіліктер үшін отын тасымалдаудың болжамды тарифтік дәліздерін енгізуді көздейді.

Нәтижесінде, Ұлттық жобаны жүзеге асыру Қазақстанға энергетикалық егемендігін нығайтып, ел аумағында қазандық агрегаттарын, трансформаторлар мен автоматтандыру жүйелерін өндіруді ынталандыра отырып, отандық машина жасау саласында мультипликативтік әсер тудыруға мүмкіндік береді. Осылайша, көмір генерациясы ұзақ мерзімді экономикалық өсім үшін қажетті базаны қамтамасыз ететін жоғары технологиялық және экологиялық жауапты секторға айналады.

Осыған дейін елде көмір өндірісі артатыны туралы жаздық.